Temsili Hadis
İmam Tirmizi : 2918
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهُ شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ } الْآيَةَ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا } الْآيَةَ قَالَ قَدْ فَعَلْتُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَآدَمُ بْنُ سُلَيْمَانَ يُقَالُ هُوَ وَالِدُ يَحْيَى بْنِ آدَمَ
[Mahmud bin Ghailan] bize, [Vaki'] bize, [Sufyan] bize, [Adem bin Sulaiman]'dan, [Sa'id bin Jubair]'den, [İbn Abbas]'tan şöyle rivayet etmiştir: "Bu ayet nazil olduğunda, kalbinizde olanı doğurursanız veya gizlerseniz, şüphesiz Allah sizin amelleriniz hakkında sizinle hesaplaşacaktır." (Kuran-ı Kerim, Bakara Suresi: 284) İbn Abbas şöyle demiştir: "Kalplerine başka hiçbir şeye benzemeyen bir şey girdi. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem'e şöyle dediler: 'De ki: İşittik ve itaat ettik.' Sonra Allah onların kalplerine imanı yerleştirdi. Bundan sonra Allah Teberaki ve Teâlâ şu ayeti indirdi: 'Resul, Rabbinden kendisine indirilen Kur'an'a iman etti, iman edenler de iman ederler. Allah bir kişiye ancak gücü yettiği kadar yük yükler. O, gayret ettiği iyilikten dolayı mükafatlandırılır, yaptığı kötülükten dolayı da azap görür.' (Dua ederler): 'Rabbimiz, unutursak veya suçluysak bizi cezalandırma. Rabbimiz, bizden öncekilere yüklediğin gibi bize ağır bir yük yükleme.' Peygamberimiz dedi ki: 'Ben yaptım.' Peygamberimiz, taşıyamayacağımız bir yükü bize yükleme. Bizi bağışla; bizi bağışla; bize merhamet et.' Peygamberimiz dedi ki: 'Ben yaptım.' Ebu İsa dedi ki: Bu hadis hasen şahihtir." Bu hadis, İbn Abbas'tan başka bir rivayetle de nakledilmiştir. Bu durumda, Ebu Hurayra radıyallahu anhu'dan da benzer bir hadis vardır. Bazıları Süleyman'ın onun oğlu Yahya bin Adem olduğunu söyler.