Hadits Perwakilan
Al Hasib
Имам Тирмизи : 2918حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهُ شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ } الْآيَةَ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا } الْآيَةَ قَالَ قَدْ فَعَلْتُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَآدَمُ بْنُ سُلَيْمَانَ يُقَالُ هُوَ وَالِدُ يَحْيَى بْنِ آدَمَ
Бізге [Махмуд бин Гайлан] бізге [Уаки] бізге [Суфияннан] [Адам бин Сүлейменнен] [Саид бин Жубайрдан] [Ибн Аббастан] ол былай деді: «Бұл аят түскен кезде, егер сендер жүрегіңдегіні жасасаңдар немесе жасырсаңдар, Алла сендермен амалдарың туралы есеп жүргізеді». «Бақара» сүресі, 284-аят. Ибн Аббас былай деді: «Олардың жүректеріне басқа еш нәрсе кірмеген бір нәрсе кірді, олар Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Біз естідік және мойынсұндық деп айт», - деді. Содан кейін Аллаһ олардың жүректеріне иманды орнатты. Осыдан кейін Аллаһ Тағала мына аятты түсірді: «Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) Раббысынан түсірілген Құранға сенді, иман келтіргендер де сенеді және тағы басқалар. Аллаһ адамға тек оның мүмкіндігіне қарай ғана міндеттейді. Ол (жақсылықтан) марапатталады және ол (жамандықтан) жазаланады, ол (жамандықтан) істегені үшін (дұға етеді): «Раббымыз, егер біз ұмытсақ немесе күнә жасасақ, бізді жазалама. Раббымыз, бізден бұрынғыларға жүктегендей ауыр міндеттемені жүктеме», - деді ол. Ол: «Мен мұны істедім. Уа, Раббымыз, бізге көтере алмайтын нәрсені жүктеме. Бізді кешір; бізді кешір; бізге рақым ет және тағы басқалар», - деді ол: «Мен мұны істедім», - деді». Әбу Иса: «Бұл хадис хасан-шаһих. Бұл хадис Ибн Аббастан басқа жолмен де жеткізіледі. Бұл жағдайда Әбу Һурайрадан (р.а.) осыған ұқсас хадис бар. Адам бин Кейбіреулер Сүлейменнің оның ұлы Яхья бин Адам болғанын айтады.