Hadith Representative
Al Hasib
Imam Tirmidzi : 2918حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهُ شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ } الْآيَةَ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا } الْآيَةَ قَالَ قَدْ فَعَلْتُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَآدَمُ بْنُ سُلَيْمَانَ يُقَالُ هُوَ وَالِدُ يَحْيَى بْنِ آدَمَ
سانوں دسیا اے [محمود بن غیلان] نے دسیا اے [وکیع] نے دسیا اے [سفیان] توں [آدم بن سلیمان] توں [سعید بن جبیر] توں [ابن عباس] نے کہیا؛ 'جدوں ایہہ آیت نازل ہووے گی، جے تسی اپنے دل وچ جو کجھ اے اوہنوں جنم دیو یا تسی اوہنوں لُکا دیو، تے یقیناً اللہ تہاڈے نال تہاڈے اعمال دے حوالے نال حساب کتاب کرے گا۔' ق س البقرہ: 284. ابن عباس فرمایا؛ 'اک ایسی چیز سی جو انہاں دے دلاں وچ داخل ہوئی جو کوئی ہور نئيں سی، انہاں نے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم توں فرمایا، فیر انہاں نے فرمایا: کہو: اسيں سندے نيں تے اطاعت کردے نيں۔ فیر اللہ نے اوہناں دے دلاں وچ ایمان پا دتا۔ اس دے بعد اللہ تعالیٰ نے ایہ آیت نازل کيتی: رسول نے اس قرآن اُتے ایمان لیا اے جو اس دے رب دی جانب توں اس اُتے نازل ہويا اے تے ايسے طرح ایمان رکھنے والے وی وغیرہ اللہ تعالیٰ کسی شخص اُتے بوجھ نئيں پاندا اے سوائے اس دی صلاحیت دے مطابق۔ اوہنوں اک انعام ملدا اے - چنگے کماں توں - جس لئی اوہ کوشش کردا اے تے اوہنوں سزا ملدی اے - برائی توں - جہڑی اوہ کردا اے۔ -اوہناں نے دعا کیتی-: 'ساڈے ربّ، جے اسیں بھلّ گئے جاں اسیں مجرم ہو گئے تاں سانوں سزا نہ دے۔ اوہنے آکھیا: 'میں کر لیا اے۔ ساڈے رب ساڈے تے بھاری بوجھ نہ پاویں جویں توں ساڈے توں پہلاں دے لوکاں تے لا دتا سی۔ اس نے کہیا: 'میں ایہ کر لیا اے۔ اے ساڈے رب ساڈے لئی اوہ نہ برداشت کرو جہڑا اسی برداشت نئیں کر سکدے۔ سانوں معاف کر؛ سانوں معاف کر؛ تے ساڈے تے رحم کرو وغیرہ، اس نے کہیا: 'میں ایہ کیتا'۔ ابو عیسیٰ نے کہیا؛ ایہ حدیث صحیح اے ۔ ایہ حدیث ابن عباس توں اک دوسرے راستے توں وی نقل کيتی گئی اے۔ اس معاملے وچ ابو ہریرہ رضلی اللہ عنہ توں اسی طرح دی حدیث موجود اے۔ بعض کہندے نيں کہ آدم بن سلیمان انہاں دے بیٹے یحییٰ بن آدم سن ۔