Disingkaplah betis-nya hingga orang-orang yang menyembah Allah tetap bersujud

Imam Bukhari : 6886

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ هَلْ تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ إِذَا كَانَتْ صَحْوًا قُلْنَا لَا قَالَ فَإِنَّكُمْ لَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ يَوْمَئِذٍ إِلَّا كَمَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَتِهِمَا ثُمَّ قَالَ يُنَادِي مُنَادٍ لِيَذْهَبْ كُلُّ قَوْمٍ إِلَى مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ فَيَذْهَبُ أَصْحَابُ الصَّلِيبِ مَعَ صَلِيبِهِمْ وَأَصْحَابُ الْأَوْثَانِ مَعَ أَوْثَانِهِمْ وَأَصْحَابُ كُلِّ آلِهَةٍ مَعَ آلِهَتِهِمْ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ وَغُبَّرَاتٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ ثُمَّ يُؤْتَى بِجَهَنَّمَ تُعْرَضُ كَأَنَّهَا سَرَابٌ فَيُقَالُ لِلْيَهُودِ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ قَالُوا نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ ثُمَّ يُقَالُ لِلنَّصَارَى مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ فَيَقُولُونَ كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ فَيَقُولُونَ نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا يَحْبِسُكُمْ وَقَدْ ذَهَبَ النَّاسُ فَيَقُولُونَ فَارَقْنَاهُمْ وَنَحْنُ أَحْوَجُ مِنَّا إِلَيْهِ الْيَوْمَ وَإِنَّا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِيَلْحَقْ كُلُّ قَوْمٍ بِمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ وَإِنَّمَا نَنْتَظِرُ رَبَّنَا قَالَ فَيَأْتِيهِمْ الْجَبَّارُ فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَلَا يُكَلِّمُهُ إِلَّا الْأَنْبِيَاءُ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ تَعْرِفُونَهُ فَيَقُولُونَ السَّاقُ فَيَكْشِفُ عَنْ سَاقِهِ فَيَسْجُدُ لَهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ وَيَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ رِيَاءً وَسُمْعَةً فَيَذْهَبُ كَيْمَا يَسْجُدَ فَيَعُودُ ظَهْرُهُ طَبَقًا وَاحِدًا ثُمَّ يُؤْتَى بِالْجَسْرِ فَيُجْعَلُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجَسْرُ قَالَ مَدْحَضَةٌ مَزِلَّةٌ عَلَيْهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكَةٌ مُفَلْطَحَةٌ لَهَا شَوْكَةٌ عُقَيْفَاءُ تَكُونُ بِنَجْدٍ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ الْمُؤْمِنُ عَلَيْهَا كَالطَّرْفِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَنَاجٍ مَخْدُوشٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى يَمُرَّ آخِرُهُمْ يُسْحَبُ سَحْبًا فَمَا أَنْتُمْ بِأَشَدَّ لِي مُنَاشَدَةً فِي الْحَقِّ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ الْمُؤْمِنِ يَوْمَئِذٍ لِلْجَبَّارِ وَإِذَا رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ نَجَوْا فِي إِخْوَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَعْمَلُونَ مَعَنَا فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ وَيُحَرِّمُ اللَّهُ صُوَرَهُمْ عَلَى النَّارِ فَيَأْتُونَهُمْ وَبَعْضُهُمْ قَدْ غَابَ فِي النَّارِ إِلَى قَدَمِهِ وَإِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَإِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي فَاقْرَءُوا{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا }فَيَشْفَعُ النَّبِيُّونَ وَالْمَلَائِكَةُ وَالْمُؤْمِنُونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَقِيَتْ شَفَاعَتِي فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ أَقْوَامًا قَدْ امْتُحِشُوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ بِأَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِي حَافَتَيْهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ قَدْ رَأَيْتُمُوهَا إِلَى جَانِبِ الصَّخْرَةِ وَإِلَى جَانِبِ الشَّجَرَةِ فَمَا كَانَ إِلَى الشَّمْسِ مِنْهَا كَانَ أَخْضَرَ وَمَا كَانَ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ كَانَ أَبْيَضَ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ اللُّؤْلُؤُ فَيُجْعَلُ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِيمُ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الرَّحْمَنِ أَدْخَلَهُمْ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلَهُ مَعَهُوَقَالَ حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْبَسُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُهِمُّوا بِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو النَّاسِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ لِتَشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا قَالَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ قَالَ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ أَكْلَهُ مِنْ الشَّجَرَةِ وَقَدْ نُهِيَ عَنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ سُؤَالَهُ رَبَّهُ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ قَالَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ ثَلَاثَ كَلِمَاتٍ كَذَبَهُنَّ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا آتَاهُ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَكَلَّمَهُ وَقَرَّبَهُ نَجِيًّا قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ قَتْلَهُ النَّفْسَ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَرُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ قَالَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي فَيَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ أَيْضًا يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّانِيَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّالِثَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَهْ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ حَتَّى مَا يَبْقَى فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ قَالَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا }قَالَ وَهَذَا الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ الَّذِي وُعِدَهُ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Mae wedi dweud wrthym fod [Yahya bin Bukair] wedi dweud wrthym fod [Allaits bin Sa'd] gan [Khalid bin Yazid] gan [Sa'id bin Abu Hilal] gan [Zaid] gan ['Atha' bin Yasar] gan [Abu Sa'id Al Khudzri] wedi dweud, 'Gofynnom, 'O Negesydd Allah, a welwn ni ein Harglwydd ar Ddydd yr Atgyfodiad?' Gofynnodd y Proffwyd yn ôl: 'Ydych chi'n ei chael hi'n anodd gweld yr haul a'r lleuad pan maen nhw'n llachar?' dywedom ni, 'Na'. Parhaodd y Proffwyd: 'Dyna sut nad oedd gennych chi unrhyw anhawster gweld eich Arglwydd ar y pryd, heblaw am yr anhawster a gawsoch chi i'w gweld ill dau'. Yna dywedodd: 'Yna roedd galwr yn galw, 'Gadewch i bob pobl fynd at yr un maen nhw'n ei addoli!' Felly aeth addolwyr y groes gyda'u croesau, ac aeth addolwyr delwau at eu cerfluniau, ac roedd pob addolwr Duw gyda'u duwiau nes mai dim ond y rhai oedd yn addoli Duw, boed yn dda neu'n annuwiol a phobl y llyfr blaenorol, oedd ar ôl. Yna daethpwyd â Jahannam a'i osod, roedd fel pe bai'n rhith, yna gofynnwyd i'r Iddewon, 'Beth oeddech chi'n arfer ei addoli?' Atebasant, 'Roedden ni'n arfer addoli Uzair, mab Allah'. Yna clywyd llais, 'Rydych chi'n dweud celwydd! Nid oes gan Allah wraig na phlant o gwbl.' Beth ydych chi ei eisiau wedyn?' Atebasant, 'Byddem yn hoffi pe byddech chi'n rhoi rhywbeth i ni i'w yfed!' Yna clywyd llais, 'Yfwch, chi bois!' Yna syrthiasant i uffern. Yna gofynnwyd i bobl Nashara, 'Beth oeddech chi'n arfer ei addoli?' Atebasant, 'Roedden ni'n arfer addoli Isa al Messiah, mab Duw'. Atebasant, 'Rydych chi i gyd yn dweud celwydd! Nid oes gan Allah wraig na phlant o gwbl, a beth ydych chi ei eisiau?' Atebasant, 'Rydyn ni eisiau i Ti roi rhywbeth i ni i'w yfed!' Yna atebodd ef, 'Yfwch, chi ddynion!' Ac ar unwaith fe syrthiasant i uffern nes mai dim ond bodau dynol oedd ar ôl a oedd yn addoli Allah, boed yn dda neu'n anufudd. Gofynnwyd iddynt, 'Beth achosodd i chi gael eich cadw er bod y bodau dynol eraill eisoes wedi gadael?' Atebasant, 'Fe wnaethon ni wahanu oddi wrthynt a ni yw'r bobl sydd ei angen fwyaf arno, clywsom alwr yn galw ato'i hun, 'Gadewch i bob pobl gyfarfod â'r un maen nhw'n ei addoli! Dim ond ni sy'n aros am ein Duw'. Parhaodd, 'Yna daeth Allah - Al Jabbar - atynt mewn ffurf nad oeddent erioed wedi'i gweld am y tro cyntaf, yna dywedodd Allah: 'Myfi yw eich Arglwydd'. Atebasant, 'Ti yw ein Rabb, ac ni feiddiodd neb siarad ag Ef ac eithrio'r proffwydi sallallaahu 'alaihi wasallam, yna dywedodd y proffwydi, 'Onid oes arwydd rhyngoch chi ac Allah yr ydych chi'n ei adnabod?' Atebasant, 'Ydy, sef y llo,' felly datgelodd Allah Ei llo fel bod pob credadun yn ymgrymu iddo. Yna arhosodd y rhai a ymgrymodd i Allah oherwydd riya a sum'ah fel eu bod wedi mynd i ymgrymu a daeth eu cefnau'n un rhan eto, yna daethpwyd â phontydd troed Jahannam a'u gosod rhwng dwy ymyl Jahannam, gofynnwyd, 'O Negesydd Allah, beth yw dirgelwch pont Jahannam?' Atebodd y Proffwyd: 'Gall y bont ddadreilio, cwympo, mae ganddi fachau haearn, mae ganddi ddrain llydan a miniog, bydd y drain wedi'u gwneud o bren drain o'r enw Sa'dan - pren drain miniog. Y credinwyr sy'n mynd heibio mor gyflym, mae rhai fel amrantiad llygad, mae rhai fel mellt, mae rhai fel y gwynt, a mae rhai fel ceffyl dewisol.' Mae yna rai sydd fel marchogaeth ceffylau, mae yna rai sy'n goroesi ac yn cael eu hachub yn wirioneddol, ond mae yna hefyd rai sy'n goroesi ar ôl cael eu rhwygo'n ddarnau gan y bachau haearn, neu eu taflu ganddynt i uffern uffern, tan y tro olaf y bydd bodau dynol yn mynd heibio yn cael eu llusgo ymlaen, ac ni allwch fod mor barhaus wrth fy melltithio yn erbyn y gwirionedd sy'n glir i chi nag y gallwch fod i gredadwr ar y pryd yn Allah Al Jabbar. Os ydynt yn gweld eu bod yn ddiogel ymhlith eu ffrindiau, maent yn dweud, 'Ein Harglwydd, yn wir mae ein ffrindiau'n gweddïo gyda ni ac yn ymprydio gyda ni, ac yn gwneud gweithredoedd da gyda ni!' Dywedodd Allah Ta'ala, 'Ewch, pwy bynnag ohonoch sy'n canfod pwysau dinar o ffydd yn ei galon, yna tynnwch ef allan', ac mae Allah wedi gwahardd eu ffurf yn uffern. Felly daethant at eu ffrindiau tra bod rhai ohonynt wedi boddi yn uffern, rhai hyd at wadnau eu traed, hanner eu lloi, felly tynnasant allan pwy bynnag oeddent, yna daethant yn ôl a dywedodd Allah, 'Ewch unwaith eto, a phwy bynnag a gewch yn ei galon mor drwm â atom o ffydd, yna tynnwch ef allan'. Felly fe wnaethon nhw gymryd allan unrhyw un yr oedden nhw'n ei adnabod'. Dywedodd y Rasulullah: 'Os nad ydych chi'n fy nghredu i, yna darllenwch: '-Nid yw Allah yn camgymryd pwysau had mwstard, os oes daioni, yna mae Allah yn lluosi'r wobr-' -Qs. An Nisaa': 40-, yna bydd y proffwydi yn eiriol i gyd, angylion a chredinwyr. Yna dywedodd Allah Al Jabbar, Mae fy eiriolaeth yno o hyd. Yna bydd Allah yn cymryd llond llaw o'r Tân ac yn tynnu rhai o'r bobl a losgwyd, yna byddant yn cael eu taflu i afon wrth borth Paradwys o'r enw 'Afon y Bywyd' fel y byddant yn tyfu ar y ddwy lan wrth i grawn dyfu yn y pyllau dŵr a welwch chi'n aml wrth ymyl creigiau ac wrth ymyl coed, beth bynnag ohonynt fydd yn gogwyddo tuag at yr haul, bydd yn wyrdd, a beth bynnag ohonynt fydd yn gogwyddo tuag at y cysgod, bydd yn wyn, yna byddant yn ymddangos fel perlau â modrwyau ar eu gyddfau. Yna byddant yn mynd i mewn i Baradwys nes i bobl Paradwys ddweud, 'Nhw yw 'utaqa' Ar Rahman - y bobl a ryddhawyd gan Ar Rahman - ni wnaeth Allah eu derbyn oherwydd y gweithredoedd a wnaethant, nac oherwydd y daioni a gynigiasant fel y byddant yn cael eu hateb, 'I chi'r hyn a welwch a'r cyffelyb'. Dywedodd [Hajjaj bin Minhal]; mae wedi dweud wrthym fod [Hammam bin Yahya] wedi dweud wrthym [Qatadah] gan [Anas] radliyallahu'anhu, fod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Ar Ddydd yr Atgyfodiad bydd y credinwyr yn cael eu cadw nes bod hyn yn eu gwneud yn drist. Dywedasant, 'O, os gofynnwn i'n Harglwydd am eiriolaeth fel y gall wneud i ni deimlo'n gyfforddus o ble rydym ni'. Daethant at Adda a dweud, 'Ti, Adda, ti yw hynafiad yr holl ddynolryw, creodd Allah di â'i ddwylo, gwnaeth y nefoedd yn lle preswyl a gwnaeth i'r angylion ymgrymu i ti, dysgodd Allah i ti enwau pob peth hefyd fel y gallwch eiriol drosom ni gyda'ch Arglwydd fel y gallwch ddarparu cysur yn ein lle. Ond dim ond atebodd Adda, "Yma nid oes gennyf hawl i eiriol drosoch chi." Parhaodd Negesydd Allah: 'Yna atgoffodd Adda hwy o'r camgymeriad a wnaeth, sef bwyta o'r goeden waharddedig er ei bod wedi'i gwahardd, a dywedodd, "Ewch at Noa, oherwydd ef oedd y proffwyd cyntaf, sallallaahu 'alaihi wasallam, a anfonodd Allah at drigolion y ddaear." Daethant at Noa, ond atebodd Noa hefyd, "Mae'n ddrwg gennyf, nid oes gennyf hawl i eiriol drosoch chi yma," a soniodd Noa am y camgymeriad a wnaeth, sef gofyn i'w Arglwydd heb wybodaeth a dweud, "Ewch at Ibrahim, oherwydd ef yw Khalilur Rahman - annwyl Arrahman-." Parhaodd Negesydd Allah â'i stori: 'Daethant at Ibrahim, ond atebodd Ibrahim hefyd, "Mae'n ddrwg gennyf, nid oes gennyf hawl i eiriol drosoch chi yma." Yna soniodd Ibrahim am ei gamgymeriad, sef tri chelwydd a wnaeth a dywedodd, "Ewch at Musa, gwas y rhoddodd Allah y Torah iddo, siaradwch ag ef a dewch ag ef mor agos ato â phosibl." Parhaodd Rasulullah: 'Daethant at Moses, dim ond atebodd Moses hefyd, 'Mae'n ddrwg gennyf, nid oes gennyf hawl i eiriol drosoch chi yma', tra bod Musa wedi ei atgoffa o'r camgymeriad a wnaeth, sef lladd enaid heb reswm cyfiawn, tra dywedodd, 'Ceisiwch fynd at Iesu, gwas Allah a'i apostol, ysbryd Allah a'i eiriau. Aethant at Iesu, ond atebodd 'Isa hefyd, 'Mae'n ddrwg gennyf, nid oes gennyf hawl i eiriol drosoch chi yma', tra dywedodd 'Ceisiwch fynd at Muhammad sallallaahu'alaihiwasallam, gwas y mae Allah wedi maddau ei bechodau blaenorol a dyfodol iddo'. Yna daethant ataf - Muhammad - a gofynnais ganiatâd gan fy Arglwydd yn Ei dŷ a chefais ganiatâd i'w gyfarfod, pan welais Ef, yna syrthiais i lawr yn ymostwng, yna gadawodd Allah i mi fel y bydd yn gadael i mi. Yna dywedodd Allah, 'Cod dy ben, O Muhammad, dywed, clywir ti, gofynnwch am eiriolaeth, rhoddir eiriolaeth i ti, gofynnwch, rhoddir i ti'. Yna codais fy mhen a chanmolais fy Arglwydd gyda'r canmoliaeth a ddysgodd i mi, yna eiriolais a rhoddodd ffiniau i mi. Yna es allan a'u derbyn i'r nefoedd'. Dywedodd Qatadah, 'A chlywais ef hefyd yn dweud, 'Yna deuthum allan, yna cymerais hwy allan o uffern a'u rhoi yn y nefoedd. Ar ôl hynny dychwelais yr ail dro a gofynnais ganiatâd fy Arglwydd yn Ei dŷ a chaniatawyd i mi gyfarfod Ef, os gwelais Ef, yna syrthiais i lawr yn ymostwng. Yna gadawodd Allah i mi fod fel y myn Allah, yna dywedodd Allah, 'Cod dy ben O Muhammad a dywed y clywir ti, ac eiriolwch, cei eiriolaeth i ti, a gofynnwch a rhoddir i ti'. Yna codais fy mhen a chynnig clod a mawl i'm Duw fel yr oedd wedi fy nysgu i'w wneud. Yna ymyrrais, a rhoddodd derfyn i mi fel i mi ddod allan a mynd i mewn iddynt i'r nefoedd'. Dywedodd Qatadah, 'A chlywais ef yn dweud, 'A es i allan fel i mi eu cymryd allan o uffern, yna rhoddais hwy i'r nefoedd'. Dywedodd Qatadah, 'A chlywais ef yn dweud, 'Felly es i allan a'u cymryd allan o uffern, ac yna rhoddais hwy i'r nefoedd, nes nad oedd dim ar ôl yn uffern ac eithrio'r rhai a gedwir gan y Coran, neu sy'n golygu bod yn rhaid iddo fod yn dragwyddol, yna darllenodd yr adnod hon '-bydded i'ch Arglwydd eich codi mewn lle canmoladwy-' -Qs. Al Isra': 79-. Dywedodd y Proffwyd, 'Dyma'r orsaf ganmoladwy a addawyd i'ch proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam'.