حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَصَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ أَنَّهُ سَمِعَ بَعْضَ وَفْدِ عَبْدِ الْقَيْسِ وَهُوَ يَقُولُ قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاشْتَدَّ فَرَحُهُمْ بِنَا فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ أَوْسَعُوا لَنَا فَقَعَدْنَا فَرَحَّبَ بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَعَا لَنَا ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَنْ سَيِّدُكُمْ وَزَعِيمُكُمْ فَأَشَرْنَا جَمِيعًا إِلَى الْمُنْذِرِ بْنِ عَائِذٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهَذَا الْأَشَجُّ فَكَانَ أَوَّلَ يَوْمٍ وُضِعَ عَلَيْهِ هَذَا الِاسْمُ لِضَرْبَةٍ بِوَجْهِهِ بِحَافِرِ حِمَارٍ فَقُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَتَخَلَّفَ بَعْدَ الْقَوْمِ فَعَقَلَ رَوَاحِلَهُمْ وَضَمَّ مَتَاعَهُمْ ثُمَّ أَخْرَجَ عَيْبَتَهُ فَأَلْقَى عَنْهُ ثِيَابَ السَّفَرِ وَلَبِسَ مِنْ صَالِحِ ثِيَابِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ بَسَطَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِجْلَهُ وَاتَّكَأَ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ الْأَشَجُّ أَوْسَعَ الْقَوْمُ لَهُ وَقَالُوا هَاهُنَا يَا أَشَجُّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَوَى قَاعِدًا وَقَبَضَ رِجْلَهُ هَاهُنَا يَا أَشَجُّ فَقَعَدَ عَنْ يَمِينِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَوَى قَاعِدًا فَرَحَّبَ بِهِ وَأَلْطَفَهُ ثُمَّ سَأَلَ عَنْ بِلَادِهِ وَسَمَّى لَهُ قَرْيَةَ الصَّفَا وَالْمُشَقَّرِ وَغَيْرَ ذَلِكَ مِنْ قُرَى هَجَرَ فَقَالَ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ لَأَنْتَ أَعْلَمُ بِأَسْمَاءِ قُرَانَا مِنَّا فَقَالَ إِنِّي قَدْ وَطِئْتُ بِلَادَكُمْ وَفُسِحَ لِي فِيهَا قَالَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى الْأَنْصَارِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَكْرِمُوا إِخْوَانَكُمْ فَإِنَّهُمْ أَشْبَاهُكُمْ فِي الْإِسْلَامِ وَأَشْبَهُ شَيْءٍ بِكُمْ شِعَارًا وَأَبْشَارًا أَسْلَمُوا طَائِعِينَ غَيْرَ مُكْرَهِينَ وَلَا مَوْتُورِينَ إِذْ أَبَى قَوْمٌ أَنْ يُسْلِمُوا حَتَّى قُتِلُوا فَلَمَّا أَنْ قَالَ كَيْفَ رَأَيْتُمْ كَرَامَةَ إِخْوَانِكُمْ لَكُمْ وَضِيَافَتَهُمْ إِيَّاكُمْ قَالُوا خَيْرَ إِخْوَانٍ أَلَانُوا فَرْشَنَا وَأَطَابُوا مَطْعَمَنَا وَبَاتُوا وَأَصْبَحُوا يُعَلِّمُونَنَا كِتَابَ رَبِّنَا وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا فَأُعْجِبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِحَ بِهَا ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا رَجُلًا رَجُلًا يَعْرِضُنَا عَلَى مَا تَعَلَّمْنَا وَعَلِمْنَا فَمِنَّا مَنْ تَعَلَّمَ التَّحِيَّاتِ وَأُمَّ الْكِتَابِ وَالسُّورَةَ وَالسُّورَتَيْنِ وَالسُّنَّةَ وَالسُّنَّتَيْنِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ هَلْ مَعَكُمْ مِنْ أَزْوَادِكُمْ شَيْءٌ فَفَرِحَ الْقَوْمُ بِذَلِكَ وَابْتَدَرُوا رِحَالَهُمْ فَأَقْبَلَ كُلُّ رَجُلٍ مَعَهُ صُبْرَةٌ مِنْ تَمْرٍ فَوَضَعَهَا عَلَى نِطْعٍ بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَوْمَأَ بِجَرِيدَةٍ فِي يَدِهِ كَانَ يَخْتَصِرُ بِهَا فَوْقَ الذِّرَاعِ وَدُونَ الذِّرَاعَيْنِ فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا التَّعْضُوضَ قُلْنَا نَعَمْ ثُمَّ أَوْمَأَ إِلَى صُبْرَةٍ أُخْرَى فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا الصَّرَفَانَ قُلْنَا نَعَمْ ثُمَّ أَوْمَأَ إِلَى صُبْرَةٍ فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا الْبَرْنِيَّ فَقُلْنَا نَعَمْ قَالَ أَمَا إِنَّهُ خَيْرُ تَمْرِكُمْ وَأَنْفَعُهُ لَكُمْ قَالَ فَرَجَعْنَا مِنْ وِفَادَتِنَا تِلْكَ فَأَكْثَرْنَا الْغَرْزَ مِنْهُ وَعَظُمَتْ رَغْبَتُنَا فِيهِ حَتَّى صَارَ عُظْمَ نَخْلِنَا وَتَمْرِنَا الْبَرْنِيُّ قَالَ فَقَالَ الْأَشَجُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا أَرْضٌ ثَقِيلَةٌ وَخِمَةٌ وَإِنَّا إِذَا لَمْ نَشْرَبْ هَذِهِ الْأَشْرِبَةَ هِيجَتْ أَلْوَانُنَا وَعَظُمَتْ بُطُونُنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشْرَبُوا فِي الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَلْيَشْرَبْ أَحَدُكُمْ فِي سِقَائِهِ يُلَاثُ عَلَى فِيهِ فَقَالَ لَهُ الْأَشَجُّ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ رَخِّصْ لَنَا فِي هَذِهِ فَأَوْمَأَ بِكَفَّيْهِ وَقَالَ يَا أَشَجُّ إِنْ رَخَّصْتُ لَكُمْ فِي مِثْلِ هَذِهِ وَقَالَ بِكَفَّيْهِ هَكَذَا شَرِبْتَهُ فِي مِثْلِ هَذِهِ وَفَرَّجَ يَدَيْهِ وَبَسَطَهَا يَعْنِي أَعْظَمَ مِنْهَا حَتَّى إِذَا ثَمِلَ أَحَدُكُمْ مِنْ شَرَابِهِ قَامَ إِلَى ابْنِ عَمِّهِ فَهَزَرَ سَاقَهُ بِالسَّيْفِ وَكَانَ فِي الْوَفْدِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَصَرٍ يُقَالُ لَهُ الْحَارِثُ قَدْ هُزِرَتْ سَاقُهُ فِي شُرْبٍ لَهُمْ فِي بَيْتٍ تَمَثَّلَهُ مِنْ الشِّعْرِ فِي امْرَأَةٍ مِنْهُمْ فَقَامَ بَعْضُ أَهْلِ ذَلِكَ الْبَيْتِ فَهَزَرَ سَاقَهُ بِالسَّيْفِ قَالَ فَقَالَ الْحَارِثُ لَمَّا سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلْتُ أُسْدِلُ ثَوْبِي لِأُغَطِّيَ الضَّرْبَةَ بِسَاقِي وَقَدْ أَبْدَاهَا اللَّهُ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Esan digu [Yunus bin Muhammad] Esan digu [Yahya bin Abdurrahman Al 'Ashari] esan digu: Esan digu [Syihab bin Abbad] entzun duela [Abdul Qaisen mezulari batzuk] esaten; Sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta ezagutzera etorri ginenean, haiek - lagunak - oso pozik zeuden gure etorrerarekin. Iritsi ginenean, lekua egin ziguten. Orduan sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak zoriondu gintuen eta guregatik ere otoitz egin zuen. Orduan begiratu zigun eta galdetu zigun: «Nor da zure buruzagia?». Beraz, aldi berean denok Al Mundzir bin 'Aidz aldera seinalatu genuen. Orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: 'Zer da Al Asyajj hau?' Beraz, egun hura izan zen ezizena jarri zioten lehen eguna, aurpegian zulatu-marka bat zuelako. Guk erantzun genion: «Bai, Ala-ren mezularia». Beraz, zaldizko animaliak lotu zituen eta haien bitxiak bildu zituen, gero bere poltsa atera eta bere bidaia-arropa atera zuen bertatik, arropa onena jantzi zuen eta ondoren Allah sallallaahu 'alaihi wasallam Messengerarengana joan zen. Bien bitartean, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta hankak zabaldu eta atzera makurtzen ari zen. Asyajj hurbildu zenean, jendeak bidea egin zion eta esan zion: 'Oin joan hona, oi Al Asyajj'. Orduan, sallallahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen eserita eta hankak elkarrekin jarriz: 'Zatoz hona, o Al Asyajj'. Beraz, Al Asyajj sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren eskuinaldean eseri zen eta bere eserlekuarekin bat etorri zen, beraz, ongi etorria egin zuen eta leuna izan zen berarekin. Orduan Al Asyajj-ek bere herrialdeaz galdetu zuen eta Shafa, Musyaqqar-eko eremuak eta horretaz gain Hajar lurra aipatu zituen. Beraz, Asyajj-ek esan zuen: "Nire ama eta aita zure erreskatea dira, izan ere, zu zara gure herrien izenak guk geuk baino hobeto ezagutzen dituen pertsona". Orduan esan zuen: «Benetan, behin zure herrialdera etorri nintzen, orduan leku zabal eta eroso bat eman zidaten». Horren ondoren, Ansarengana jo eta esan zion: «O Ansar, ohoratu zure anaiak. Islamean zure antzekoak direlako. Eta zure syi'ar edo jendearen antzekoenak diren pertsonak dira. Islamera erabateko sumisioarekin bihurtu ziren, ez horretara behartuak izan zirelako eta ez umiliatuak izan ondoren. Bitartean, aldi berean, baziren islamismoa bereganatzeko gogoz kontra borrokatu ziren arte'. Esan zuenean: 'Zer pentsatzen duzu zure anaiek zurekiko Ikram jarreraz. Eta zer esan dizute oturuntzarekin?». Erantzun zuten: «Anaietatik onenak dira. Gure zaldiak zaintzen zituzten, janari nahikoa ematen zuten eta gero gauean egokitu ziren. Eta goizean, gure Rabb-aren Liburua eta gure Profetaren Sunnah-a ere irakatsi ziguten. Azkenik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta harrituta eta pozik sentitu zen honetaz. Orduan ezagutu gaitzazu banan-banan, ikusi zer ikasi eta ezagutzen dugun. Gure artean At Tayiyyat, Ummul Buku, sura bat eta bi sura ondoren sunnah bat eta bi sunnah ikasi dutenak daude. Horren ostean, guregana jiratu eta galdetu zigun: «Oraindik hornigairik al duzu?». Hori entzunda, oso pozik jarri ziren eta berehala jarri ziren jarlekuak. Ondoren, pertsona bakoitzak data pila bat hartzen du eta bere aurrean ohean jartzen ditu eta ondoren Dzira bat nahikoa dela adierazten du, ez bi Dzira. Orduan galdetu zuen: «Hori At Ta'dludl deitzen al diozu -koska bat-?». «Bai» esan genuen. Gero dattil piloz bete zuen eta berriro galdetu zuen: «Hai Ash sharafan deitzen al diozu?». «Bai» esan genuen. Beste data pila bat gehitu eta galdetu zuen: «Zu al zara? Al Baraniyy deitzen zaio horri - buztin errez egindako ontzia -? «Bai» esan genuen. Berak esan zuen: "Izan ere, data hauek zure zitarik onenak dira, eta zuretzako onuragarrienak ere badira". Azkenean misiotik bueltatu ginen. Bertatik erregistroak erreproduzi ditzakegu. Oso hunkituta geunden gure dattil palmondoa Al Barniy bezain handia zelako. Azkenik Al Asyajj-ek esan zuen: 'O Allahren mezularia, benetan gure lurra lurralde zaila eta kezkagarria da. Eta edari hauek edaten ez baditugu gure azala gorritu egingo da eta gure urdaila handitu egingo da'. Beraz, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Ez edan Ad Duba', Al Hantam eta An Naqir-en. Utzi zuetako batek bere edateko ontzitik ahoan bilduta'. Orduan Al Asyajj-ek esan zuen berriro: "Nire aitaren eta amaren mesedetan, oi Allahren mezularia, emaiguzu arintasuna gai honetan". Beraz, keinu bat egin zuen eta esan zuen: «Oi Ashajj, horrela erliebea ematen badizut - bi eskuekin keinua egin zuen - orduan zuk horrela edaten duzu - eskuak zabaldu eta zabalago zabaldu zituen - horrela, zuetako batek bere edaria edan zuenean, osabaren semeari altxatu eta ezpataz txahala moztu zuen". Mezularian, Ashar tribuko gizon bat zegoen, normalean Al Harith deitzen zena. Etxean kontsumitzen zituzten edariengatik txahalan jo zuten. Gizonak bere herriko emakumeen ilearen antzeko ilea zuen, orduan etxeko jende batzuk altxatu eta txahalak ezpatarekin moztu zituzten. Hori dela eta, Al Harith-ek esan zuen: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en berri izan nuenean, berehala urratu nituen arropak nire txahalen marka-markak estaltzeko. Eta, itxuraz, Allahk bere Profetari sallallahu 'alaihi wasallam' erakutsi nahi zion.