Imam Ahmad : 17162
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَصَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ أَنَّهُ سَمِعَ بَعْضَ وَفْدِ عَبْدِ الْقَيْسِ وَهُوَ يَقُولُ قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاشْتَدَّ فَرَحُهُمْ بِنَا فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ أَوْسَعُوا لَنَا فَقَعَدْنَا فَرَحَّبَ بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَعَا لَنَا ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَنْ سَيِّدُكُمْ وَزَعِيمُكُمْ فَأَشَرْنَا جَمِيعًا إِلَى الْمُنْذِرِ بْنِ عَائِذٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهَذَا الْأَشَجُّ فَكَانَ أَوَّلَ يَوْمٍ وُضِعَ عَلَيْهِ هَذَا الِاسْمُ لِضَرْبَةٍ بِوَجْهِهِ بِحَافِرِ حِمَارٍ فَقُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَتَخَلَّفَ بَعْدَ الْقَوْمِ فَعَقَلَ رَوَاحِلَهُمْ وَضَمَّ مَتَاعَهُمْ ثُمَّ أَخْرَجَ عَيْبَتَهُ فَأَلْقَى عَنْهُ ثِيَابَ السَّفَرِ وَلَبِسَ مِنْ صَالِحِ ثِيَابِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ بَسَطَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِجْلَهُ وَاتَّكَأَ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ الْأَشَجُّ أَوْسَعَ الْقَوْمُ لَهُ وَقَالُوا هَاهُنَا يَا أَشَجُّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَوَى قَاعِدًا وَقَبَضَ رِجْلَهُ هَاهُنَا يَا أَشَجُّ فَقَعَدَ عَنْ يَمِينِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَوَى قَاعِدًا فَرَحَّبَ بِهِ وَأَلْطَفَهُ ثُمَّ سَأَلَ عَنْ بِلَادِهِ وَسَمَّى لَهُ قَرْيَةَ الصَّفَا وَالْمُشَقَّرِ وَغَيْرَ ذَلِكَ مِنْ قُرَى هَجَرَ فَقَالَ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ لَأَنْتَ أَعْلَمُ بِأَسْمَاءِ قُرَانَا مِنَّا فَقَالَ إِنِّي قَدْ وَطِئْتُ بِلَادَكُمْ وَفُسِحَ لِي فِيهَا قَالَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى الْأَنْصَارِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَكْرِمُوا إِخْوَانَكُمْ فَإِنَّهُمْ أَشْبَاهُكُمْ فِي الْإِسْلَامِ وَأَشْبَهُ شَيْءٍ بِكُمْ شِعَارًا وَأَبْشَارًا أَسْلَمُوا طَائِعِينَ غَيْرَ مُكْرَهِينَ وَلَا مَوْتُورِينَ إِذْ أَبَى قَوْمٌ أَنْ يُسْلِمُوا حَتَّى قُتِلُوا فَلَمَّا أَنْ قَالَ كَيْفَ رَأَيْتُمْ كَرَامَةَ إِخْوَانِكُمْ لَكُمْ وَضِيَافَتَهُمْ إِيَّاكُمْ قَالُوا خَيْرَ إِخْوَانٍ أَلَانُوا فَرْشَنَا وَأَطَابُوا مَطْعَمَنَا وَبَاتُوا وَأَصْبَحُوا يُعَلِّمُونَنَا كِتَابَ رَبِّنَا وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا فَأُعْجِبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِحَ بِهَا ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا رَجُلًا رَجُلًا يَعْرِضُنَا عَلَى مَا تَعَلَّمْنَا وَعَلِمْنَا فَمِنَّا مَنْ تَعَلَّمَ التَّحِيَّاتِ وَأُمَّ الْكِتَابِ وَالسُّورَةَ وَالسُّورَتَيْنِ وَالسُّنَّةَ وَالسُّنَّتَيْنِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ هَلْ مَعَكُمْ مِنْ أَزْوَادِكُمْ شَيْءٌ فَفَرِحَ الْقَوْمُ بِذَلِكَ وَابْتَدَرُوا رِحَالَهُمْ فَأَقْبَلَ كُلُّ رَجُلٍ مَعَهُ صُبْرَةٌ مِنْ تَمْرٍ فَوَضَعَهَا عَلَى نِطْعٍ بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَوْمَأَ بِجَرِيدَةٍ فِي يَدِهِ كَانَ يَخْتَصِرُ بِهَا فَوْقَ الذِّرَاعِ وَدُونَ الذِّرَاعَيْنِ فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا التَّعْضُوضَ قُلْنَا نَعَمْ ثُمَّ أَوْمَأَ إِلَى صُبْرَةٍ أُخْرَى فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا الصَّرَفَانَ قُلْنَا نَعَمْ ثُمَّ أَوْمَأَ إِلَى صُبْرَةٍ فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا الْبَرْنِيَّ فَقُلْنَا نَعَمْ قَالَ أَمَا إِنَّهُ خَيْرُ تَمْرِكُمْ وَأَنْفَعُهُ لَكُمْ قَالَ فَرَجَعْنَا مِنْ وِفَادَتِنَا تِلْكَ فَأَكْثَرْنَا الْغَرْزَ مِنْهُ وَعَظُمَتْ رَغْبَتُنَا فِيهِ حَتَّى صَارَ عُظْمَ نَخْلِنَا وَتَمْرِنَا الْبَرْنِيُّ قَالَ فَقَالَ الْأَشَجُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا أَرْضٌ ثَقِيلَةٌ وَخِمَةٌ وَإِنَّا إِذَا لَمْ نَشْرَبْ هَذِهِ الْأَشْرِبَةَ هِيجَتْ أَلْوَانُنَا وَعَظُمَتْ بُطُونُنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشْرَبُوا فِي الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَلْيَشْرَبْ أَحَدُكُمْ فِي سِقَائِهِ يُلَاثُ عَلَى فِيهِ فَقَالَ لَهُ الْأَشَجُّ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ رَخِّصْ لَنَا فِي هَذِهِ فَأَوْمَأَ بِكَفَّيْهِ وَقَالَ يَا أَشَجُّ إِنْ رَخَّصْتُ لَكُمْ فِي مِثْلِ هَذِهِ وَقَالَ بِكَفَّيْهِ هَكَذَا شَرِبْتَهُ فِي مِثْلِ هَذِهِ وَفَرَّجَ يَدَيْهِ وَبَسَطَهَا يَعْنِي أَعْظَمَ مِنْهَا حَتَّى إِذَا ثَمِلَ أَحَدُكُمْ مِنْ شَرَابِهِ قَامَ إِلَى ابْنِ عَمِّهِ فَهَزَرَ سَاقَهُ بِالسَّيْفِ وَكَانَ فِي الْوَفْدِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَصَرٍ يُقَالُ لَهُ الْحَارِثُ قَدْ هُزِرَتْ سَاقُهُ فِي شُرْبٍ لَهُمْ فِي بَيْتٍ تَمَثَّلَهُ مِنْ الشِّعْرِ فِي امْرَأَةٍ مِنْهُمْ فَقَامَ بَعْضُ أَهْلِ ذَلِكَ الْبَيْتِ فَهَزَرَ سَاقَهُ بِالسَّيْفِ قَالَ فَقَالَ الْحَارِثُ لَمَّا سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلْتُ أُسْدِلُ ثَوْبِي لِأُغَطِّيَ الضَّرْبَةَ بِسَاقِي وَقَدْ أَبْدَاهَا اللَّهُ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kuó ne talamai kiate kimautolu [ʻIunisi Pini Muhametá] Kuó ne talamai kiate kimautolu [ʻIahia Pini ʻApitulāmani ʻAli ʻAsali] naʻá ne pehē, Kuó ne talamai kiate kimautolu [Syihapi Pini ʻApati] naʻá ne fanongo ki he [niʻihi ʻo e kau talafekau ʻa ʻApituli Kaisi] ʻoku nau pehē; 'I he'emau ha'u ke fe'iloaki mo e Palofita sallallaahu 'alaihi wasallam, na'a nau - ngaahi kaungame'a - fiefia lahi 'i he'emau a'u mai. ‘I he‘emau a‘u atú, na‘a nau faka‘atā ha feitu‘u ma‘amautolu. Pea na'e toki talamonu mai 'a e Palofita sallallaahu 'alaihi wasallam pea ne lotu foki ma'a kimautolu. Pea neʼe sio mai kia māua pea neʼe ina fehuʼi mai: ‘Ko ai ʼakotou takitaki?’ Ko ia ʻi he taimi tatau naʻa mau tuhu kotoa atu kia ʻAli Mundzir bin ʻAidz. Pea na'e pehe 'e he Palofita: 'Ko e ha 'a e Al Asyajj ko 'eni?' Ko ia ko e ʻaho ko iá ko e ʻuluaki ʻaho ia naʻe ʻoange ai kiate ia ʻa e hingoa fakatenetene ko iá, koeʻuhí ko ha fakaʻilonga ʻo e tuki ʻi hono fofongá. Na'a mau tali, 'Io, 'E Talafekau 'a Allah'. Ko ia na'a ne ha'i 'enau fanga monumanu heka pea tanaki 'enau ngaahi siueli, pea ne to'o mai 'ene kato pea ne to'o mai hono ngaahi kofu fononga mei ai, na'a ne tui 'a e ngaahi kofu lelei taha pea ne toki 'alu ki he Talafekau 'o Allah sallallaahu 'alaihi wasallam. Lolotonga iá, naʻe folahi ʻe he Palōfita sallallaahu ʻalaihi wasallam hono vaʻé mo fakafalala ki mui. 'I he fakaofi mai 'a Asyajj, na'e fakaava 'e he kakai ha hala kiate ia 'o nau pehe, 'Lue heni, 'E Al Asyajj'. Pea na'e pehe 'e he Palofita lolotonga 'ene tangutu hifo 'o fakataha'i hono ongo va'e: 'Ha'u ki heni, 'E Al Asyajj'. Ko ia na'e tangutu 'a Al Asyajj 'i he nima to'omata'u 'o e Palofita sallallaahu 'alaihi wasallam pea fakafehoanaki hono sea, ko ia na'a ne talitali lelei mo angavaivai kiate ia. Pea na'e 'eke 'e Al Asyajj fekau'aki mo hono fonua pea na'a ne lave ki he ngaahi feitu'u 'o Shafa, Musyaqqar, pea mavahe mei ai 'a e fonua 'o Hajar. Ko ia na'e pehe 'e Asyajj, 'Ko 'eku fa'ee mo e tamai ko ho'o huhu'i, ko hono mo'oni ko koe 'a e tokotaha 'oku ke 'ilo'i lelei ange 'a e hingoa 'o homau ngaahi kolo 'iate kimautolu'. Pea ne pehe: 'Ko e mo'oni, na'a ku ha'u tu'o taha ki ho fonua, pea na'e 'omai leva kiate au ha feitu'u 'ata'ataa mo fakafiemalie 'i ai'. Hili iá, na‘á ne tafoki ki he kau Ansar ‘o ne pehē: ‘‘E Ansar, faka‘apa‘apa‘i ho fanga tokouá. He 'oku nau fu'u tatau mo koe 'i he 'Isilami. Pea ko e kakai ia 'oku nau tatau taha mo ho'o syi'ar pe kakai. Naʻa nau ului ki he ʻIsilamí ʻi he moʻulaloa kakato, ʻo ʻikai koeʻuhí he naʻe fakamālohiʻi kinautolu ke nau fai ia pea ʻikai hili hono fakamāʻi kinautolú. Lolotonga iá, ʻi he taimi tatau, naʻe ʻi ai ha ngaahi kulupu naʻa nau veiveiua ke tali ʻa e ʻIsilamí kae ʻoua kuo tauʻi kinautolu'. ‘I he‘ene pehē: ‘Ko e hā ho‘o fakakaukaú fekau‘aki mo e tō‘onga ‘Ikilami ‘a ho fanga tokouá kiate koé. Pea fēfē ‘a e kātoanga kai na‘e ‘oatu kiate koé?’ Na‘a nau tali mai, ‘Ko e fanga tokoua lelei taha kinaua. Naʻa nau tokangaʻi ʻemau fanga hōsí, ʻo ʻomi ha meʻakai feʻunga pea nau toki nofo ʻi he pō ko iá. Pea 'i he pongipongi, na'a nau ako'i kimautolu fekau'aki mo e Tohi 'o 'emau Rabb pea mo e Sunnah foki 'o 'emau Palofita'. Faka'osi, na'e ongo'i ofo mo fiefia 'a e Palofita sallallaahu 'alaihi wasallam 'i he me'a ni. Pea mou toki fetaulaki tahataha, sio ki he me'a kuo mau ako mo 'ilo. 'Oku 'i ai 'iate kitautolu 'a kinautolu kuo nau ako 'I he Tayiyyat, Ummul Buku, surah 'e taha mo e surah 'e ua pea sunnah 'e taha mo e sunnah 'e ua. Hili iá, na‘á ne tafoki mai kiate kimaua ‘o ‘eke mai: ‘‘Oku kei ‘i ai ha‘amou ngaahi me‘atokoní?’ ʻI heʻenau fanongo ki aí, naʻa nau fiefia ʻaupito pea nau ʻai leva honau ngaahi nofoʻangá. Pea 'oku ma'u leva 'e he tokotaha takitaha ha fu'u teiti 'o tuku ia 'i he mohenga 'i mu'a tonu 'iate ia pea toki faka'ilonga'i 'oku fe'unga 'a e Dzira' 'e taha, 'ikai ko e Dzira' 'e ua. Pea neʼe ina fehuʼi mai: ‘ ʼE ke ui koa te faʼahi ʼaia ko te At Taʼdludl -ko te uʼu e tahi-?’ na'a mau pehe, 'Io'. Pea neʼe ina fakafonu ia ʼaki he fuʼu teiti pea neʼe ina toe fehuʼi age: ‘ ʼE ke ui koa te faʼahi ʼaia ko Ash sharafan?’ na'a mau pehe, 'Io'. Na‘á ne tānaki atu ha toe fu‘u teiti peá ne ‘eke ange: ‘Ko koe . na'e ui 'eni ko e Al Baraniyy - ko ha ipu na'e ngaohi mei he kelekele vela -?' na'a mau pehe, 'Io'. Na'a ne pehe: 'Ko e mo'oni, ko e ngaahi teiti ko 'eni ko e lelei taha ia 'o ho'o ngaahi teiti, pea 'oku toe 'aonga taha ia kiate koe'. Naʻe faifai peá ma foki mai mei he ngāue fakafaifekaú. Te tau lava ʻo toe fakatupu ha ngaahi ʻakau mei ai. Naʻá ma fuʻu fiefia ʻaupito ʻi he lahi ʻemau fuʻu paame teití ʻo hangē ko ʻAli Pānií. Faka'osi na'e pehe 'e Al Asyajj, 'E Talafekau 'o Allah, mo'oni ko homau fonua ko ha fonua faingata'a mo faingata'a. Pea kapau he'ikai ke tau inu 'a e ngaahi inu ko 'eni 'e kulokula hotau kili pea 'e tupulaki hotau kete'. Ko ia naʻe pehē ʻe Rasulullah: ʻOua naʻa mou inu ʻi Ad Duba`, Al Hantam mo An Naqir. Tuku ke inu ha taha ʻo kimoutolu mei heʻene ipu inu ʻaki ʻene takaiʻi ia ʻi hono ngutú'. Pea toe pehe 'e Al Asyajj, 'Koe'uhi ko 'eku tamai mo 'eku fa'ee, 'E Talafekau 'o Allah, foaki mai ha fakanonga 'i he me'a ni'. Ko ia na'a ne fai ha faka'ilonga 'o ne pehe: 'E Ashajj, kapau te u 'oatu ha fakanonga kiate koe 'o hange ko 'eni - na'a ne faka'ilonga 'aki hono ongo nima - pea ke inu ia 'o pehe - na'a ne mafola hono ongo nima kehekehe pea mafola atu kinaua 'o lahi ange - koe'uhi 'i he taimi kuo inu ai 'e ha taha 'o kimoutolu 'ene inu, te ne tu'u hake ki he foha 'o 'ene tangata'eiki 'a e calfsh mo e sla'. ʻI he talafekaú, naʻe ʻi ai ha tangata mei he matakali ʻAsaá ʻa ia naʻe faʻa ui ko ʻAli Hariti. Naʻe ʻosi taaʻi ia ʻi he foʻi pulú koeʻuhí ko e ngaahi inu naʻá na inu ʻi ʻapí. Naʻe tatau ʻa e fulufulu ʻo e tangatá mo e fulufulu ʻo e kakai fefine ʻo honau kakaí, pea tuʻu hake leva ha niʻihi ʻo e kakai ʻi he falé ʻo nau tuʻusi hono ongo foʻi pulú ʻaki ha ngaahi heletā. Koeʻuhí ko e meʻá ni, naʻe pehē ʻe ʻAli Hariti, ʻʻI heʻeku fanongo ki ai meia Rasulullah sallallaahu ʻalaihi wasallam, naʻá ku haeʻi leva hoku kofú ke ʻufiʻufi ʻa e ngaahi fakaʻilonga ʻo e slash ʻi hoku ongo vaʻé. Pea 'oku mahino na'e fiema'u 'e Allah ke fakahaa'i ia ki he'ene Palofita.