इमाम अहमद : 17162

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَصَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ أَنَّهُ سَمِعَ بَعْضَ وَفْدِ عَبْدِ الْقَيْسِ وَهُوَ يَقُولُ قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاشْتَدَّ فَرَحُهُمْ بِنَا فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ أَوْسَعُوا لَنَا فَقَعَدْنَا فَرَحَّبَ بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَعَا لَنَا ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَنْ سَيِّدُكُمْ وَزَعِيمُكُمْ فَأَشَرْنَا جَمِيعًا إِلَى الْمُنْذِرِ بْنِ عَائِذٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهَذَا الْأَشَجُّ فَكَانَ أَوَّلَ يَوْمٍ وُضِعَ عَلَيْهِ هَذَا الِاسْمُ لِضَرْبَةٍ بِوَجْهِهِ بِحَافِرِ حِمَارٍ فَقُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَتَخَلَّفَ بَعْدَ الْقَوْمِ فَعَقَلَ رَوَاحِلَهُمْ وَضَمَّ مَتَاعَهُمْ ثُمَّ أَخْرَجَ عَيْبَتَهُ فَأَلْقَى عَنْهُ ثِيَابَ السَّفَرِ وَلَبِسَ مِنْ صَالِحِ ثِيَابِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ بَسَطَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِجْلَهُ وَاتَّكَأَ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ الْأَشَجُّ أَوْسَعَ الْقَوْمُ لَهُ وَقَالُوا هَاهُنَا يَا أَشَجُّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَوَى قَاعِدًا وَقَبَضَ رِجْلَهُ هَاهُنَا يَا أَشَجُّ فَقَعَدَ عَنْ يَمِينِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَوَى قَاعِدًا فَرَحَّبَ بِهِ وَأَلْطَفَهُ ثُمَّ سَأَلَ عَنْ بِلَادِهِ وَسَمَّى لَهُ قَرْيَةَ الصَّفَا وَالْمُشَقَّرِ وَغَيْرَ ذَلِكَ مِنْ قُرَى هَجَرَ فَقَالَ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ لَأَنْتَ أَعْلَمُ بِأَسْمَاءِ قُرَانَا مِنَّا فَقَالَ إِنِّي قَدْ وَطِئْتُ بِلَادَكُمْ وَفُسِحَ لِي فِيهَا قَالَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى الْأَنْصَارِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَكْرِمُوا إِخْوَانَكُمْ فَإِنَّهُمْ أَشْبَاهُكُمْ فِي الْإِسْلَامِ وَأَشْبَهُ شَيْءٍ بِكُمْ شِعَارًا وَأَبْشَارًا أَسْلَمُوا طَائِعِينَ غَيْرَ مُكْرَهِينَ وَلَا مَوْتُورِينَ إِذْ أَبَى قَوْمٌ أَنْ يُسْلِمُوا حَتَّى قُتِلُوا فَلَمَّا أَنْ قَالَ كَيْفَ رَأَيْتُمْ كَرَامَةَ إِخْوَانِكُمْ لَكُمْ وَضِيَافَتَهُمْ إِيَّاكُمْ قَالُوا خَيْرَ إِخْوَانٍ أَلَانُوا فَرْشَنَا وَأَطَابُوا مَطْعَمَنَا وَبَاتُوا وَأَصْبَحُوا يُعَلِّمُونَنَا كِتَابَ رَبِّنَا وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا فَأُعْجِبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِحَ بِهَا ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا رَجُلًا رَجُلًا يَعْرِضُنَا عَلَى مَا تَعَلَّمْنَا وَعَلِمْنَا فَمِنَّا مَنْ تَعَلَّمَ التَّحِيَّاتِ وَأُمَّ الْكِتَابِ وَالسُّورَةَ وَالسُّورَتَيْنِ وَالسُّنَّةَ وَالسُّنَّتَيْنِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ هَلْ مَعَكُمْ مِنْ أَزْوَادِكُمْ شَيْءٌ فَفَرِحَ الْقَوْمُ بِذَلِكَ وَابْتَدَرُوا رِحَالَهُمْ فَأَقْبَلَ كُلُّ رَجُلٍ مَعَهُ صُبْرَةٌ مِنْ تَمْرٍ فَوَضَعَهَا عَلَى نِطْعٍ بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَوْمَأَ بِجَرِيدَةٍ فِي يَدِهِ كَانَ يَخْتَصِرُ بِهَا فَوْقَ الذِّرَاعِ وَدُونَ الذِّرَاعَيْنِ فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا التَّعْضُوضَ قُلْنَا نَعَمْ ثُمَّ أَوْمَأَ إِلَى صُبْرَةٍ أُخْرَى فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا الصَّرَفَانَ قُلْنَا نَعَمْ ثُمَّ أَوْمَأَ إِلَى صُبْرَةٍ فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا الْبَرْنِيَّ فَقُلْنَا نَعَمْ قَالَ أَمَا إِنَّهُ خَيْرُ تَمْرِكُمْ وَأَنْفَعُهُ لَكُمْ قَالَ فَرَجَعْنَا مِنْ وِفَادَتِنَا تِلْكَ فَأَكْثَرْنَا الْغَرْزَ مِنْهُ وَعَظُمَتْ رَغْبَتُنَا فِيهِ حَتَّى صَارَ عُظْمَ نَخْلِنَا وَتَمْرِنَا الْبَرْنِيُّ قَالَ فَقَالَ الْأَشَجُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا أَرْضٌ ثَقِيلَةٌ وَخِمَةٌ وَإِنَّا إِذَا لَمْ نَشْرَبْ هَذِهِ الْأَشْرِبَةَ هِيجَتْ أَلْوَانُنَا وَعَظُمَتْ بُطُونُنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشْرَبُوا فِي الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَلْيَشْرَبْ أَحَدُكُمْ فِي سِقَائِهِ يُلَاثُ عَلَى فِيهِ فَقَالَ لَهُ الْأَشَجُّ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ رَخِّصْ لَنَا فِي هَذِهِ فَأَوْمَأَ بِكَفَّيْهِ وَقَالَ يَا أَشَجُّ إِنْ رَخَّصْتُ لَكُمْ فِي مِثْلِ هَذِهِ وَقَالَ بِكَفَّيْهِ هَكَذَا شَرِبْتَهُ فِي مِثْلِ هَذِهِ وَفَرَّجَ يَدَيْهِ وَبَسَطَهَا يَعْنِي أَعْظَمَ مِنْهَا حَتَّى إِذَا ثَمِلَ أَحَدُكُمْ مِنْ شَرَابِهِ قَامَ إِلَى ابْنِ عَمِّهِ فَهَزَرَ سَاقَهُ بِالسَّيْفِ وَكَانَ فِي الْوَفْدِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَصَرٍ يُقَالُ لَهُ الْحَارِثُ قَدْ هُزِرَتْ سَاقُهُ فِي شُرْبٍ لَهُمْ فِي بَيْتٍ تَمَثَّلَهُ مِنْ الشِّعْرِ فِي امْرَأَةٍ مِنْهُمْ فَقَامَ بَعْضُ أَهْلِ ذَلِكَ الْبَيْتِ فَهَزَرَ سَاقَهُ بِالسَّيْفِ قَالَ فَقَالَ الْحَارِثُ لَمَّا سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلْتُ أُسْدِلُ ثَوْبِي لِأُغَطِّيَ الضَّرْبَةَ بِسَاقِي وَقَدْ أَبْدَاهَا اللَّهُ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

हे आम्हाला [यूनुस इब्न मुहम्मद] यांनी सांगितले. हे आम्हाला [यह्या इब्न अब्दुर्रहमान अल-अशारी] यांनी सांगितले, ज्यांनी म्हटले: हे आम्हाला [शिहब इब्न अब्बाद] यांनी सांगितले की त्यांनी [अब्दुल काइसच्या काही प्रतिनिधींना] असे म्हणताना ऐकले: जेव्हा आम्ही पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना भेटायला आलो, तेव्हा साहाबांना आमच्या आगमनाने खूप आनंद झाला. जेव्हा आम्ही पोहोचलो, तेव्हा त्यांनी आमच्यासाठी जागा मोकळी केली. मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी आमचे अभिनंदन केले आणि आमच्यासाठी दुआ केली. मग त्यांनी आमच्याकडे पाहून विचारले: 'तुमचा नेता कोण आहे?' तेव्हा आम्हा सर्वांनी अल-मुन्धिर बिन 'अय्द्झ' यांच्याकडे बोट दाखवले. मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी विचारले: 'हा अल-असयज्ज आहे का?' त्या दिवशी त्याच्या चेहऱ्यावरील जखमेच्या दागामुळे त्याला हा उपनाव प्रथम देण्यात आला. आम्ही उत्तर दिले, "होय, अल्लाहचे प्रेषित." त्यानंतर त्यांनी त्यांच्या सवारीचे प्राणी बांधले आणि त्यांचे सामान गोळा केले, मग त्यांनी आपली पिशवी काढली आणि त्यातून प्रवासाचे कपडे बाहेर काढले; त्यांनी आपले सर्वोत्तम वस्त्र परिधान केले आणि अल्लाहचे प्रेषित, त्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद असोत, यांच्याकडे गेले. दरम्यान, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आपले पाय पसरून आणि मागे टेकून बसले होते. जेव्हा अल-असयज्ज जवळ आला, तेव्हा लोकांनी त्यासाठी वाट मोकळी केली आणि म्हणाले, "इथे चला, हे अल-असयज्ज." मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) बसलेल्या अवस्थेत आपले पाय आढा घेत म्हणाले: "इथे ये, ऐ अल-असय्यज।" अल-असय्यज पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या उजव्या बाजूला बसला आणि आपले बसण्याचे स्थान व्यवस्थित केले. पैगंबरांनी त्याचे स्वागत केले आणि त्याच्याशी सौम्यपणे बोलले. मग अल-असय्यजने आपल्या मातृभूमीबद्दल विचारले आणि हाजरच्या प्रदेशातील शाफा, मुसय्यक्करा आणि इतर भागांचा उल्लेख केला. मग अल-असय्यज म्हणाले, 'माझ्या आई-वडिलांचा बलिदान तुमच्यासाठी होवो; खरोखरच, तुम्हाला आमच्या गावांची नावे आम्हाला स्वतःपेक्षा चांगली माहीत आहेत.' त्यावर पैगंबर (स.) म्हणाले, 'खरोखरच, मी तुमच्या भूमीला भेट दिली आहे, आणि मला तिथे एक प्रशस्त आणि आरामदायक जागा देण्यात आली होती.' त्यानंतर त्याने अंसारांकडे वळून म्हटले: 'अरे अंसारांनो, या तुमच्या भावांचा सन्मान करा. कारण ते इस्लाममध्ये तुमच्यासारखेच आहेत. आणि हेच लोक आहेत ज्यांच्या परंपरा आणि लोक तुमच्या परंपरा आणि लोकांसारखेच आहेत.' त्यांनी पूर्ण समर्पणाने इस्लाम स्वीकारला, जबरदस्तीने किंवा अपमानानंतर नव्हे. तर त्याच वेळी असेही गट होते जे इस्लाम स्वीकारण्यास अनिच्छुक होते, जोपर्यंत त्यांच्यावर लढाया झाल्या नाहीत." जेव्हा त्यांनी विचारले: "तुमच्या भावांनी तुम्हाला दिलेल्या आदरातिथ्याबद्दल तुम्ही काय विचार करता? आणि तुम्हाला दिलेल्या जेवणाबद्दल काय?" त्यांनी उत्तर दिले, "ते सर्वोत्तम भाऊ आहेत. ते आमच्या घोड्यांची काळजी घेतात, आमच्या साठ्याची व्यवस्था करतात, आणि त्यानंतरच ते रात्री विश्रांतीसाठी थांबतात. आणि सकाळी ते आम्हाला आमच्या प्रभूच्या ग्रंथाबद्दल आणि आमच्या पैगंबर यांच्या सुन्नाहबद्दल शिकवतात." शेवटी, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना हे पाहून आश्चर्य आणि आनंद दोन्ही वाटले. मग त्याने आम्हाला एकएक करून भेटले, आम्ही काय शिकलो आहोत आणि आम्हाला काय माहित आहे ते पाहण्यासाठी. आमच्यात असेही होते ज्यांनी अत-तय्यिबाह, उम्मुल-किताब, एक सूरा आणि दोन सूरा, आणि एक सुन्नाह आणि दोन सुन्नाह शिकल्या होत्या. त्यानंतर, त्याने आमच्याकडे वळून विचारले: "तुमच्याकडे अजूनही पुरवठा आहे का?" हे ऐकून, ते खूप आनंदी झाले आणि ताबडतोब त्यांनी त्यांच्या घोड्यांना काठी घातली. मग प्रत्येकाला एक मुटभर खजूर मिळाले आणि त्यांनी ते त्यांच्या समोरच्या चटईवर ठेवले, नंतर इशारा केला की एक धिर् (एक धिर्) पुरेसे आहे, दोन धिर् नाहीत. मग त्याने विचारले: "तुम्ही याला अत-ता'दलदल (एक चावा) म्हणता का?" आम्ही उत्तर दिले, "होय." मग त्याने आणखी एक मुटभर खजूर घातल्या आणि पुन्हा विचारले: "तुम्ही याला अश-शराफान म्हणता का?" आम्ही उत्तर दिले, "होय." त्याने आणखी एक मुटभर खजूर घातले आणि विचारले: "तुम्ही याला अल-बराणीय्य (मातीचा भांडा) म्हणता का?" आम्ही उत्तर दिले, "होय." त्याने सांगितले: "खऱ्या अर्थाने, हे खजूर तुमच्या सर्वोत्तम खजूरांपैकी आहेत, आणि तुमच्यासाठी सर्वात फायदेशीरही आहेत." शेवटी, आम्ही त्या मोहिमेतून परतलो. आम्ही त्यातून अनेक खजूरच्या झाडांची लागवड करू शकलो. आम्ही इतके उत्साही झालो की आमच्या खजूरच्या झाडांनी अल-बर्नीइतकी मोठी वाढ केली. शेवटी, अल-अस्याज् म्हणाले, 'हे अल्लाहचे प्रेषित, खरोखरच आमची भूमी जड आणि कठीण आहे. आणि जर आम्ही हे पेये प्यात नसतो, तर आमची त्वचा लाल होईल आणि आमची पोटं सुजतील." तेव्हा अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) म्हणाले: "अद-दुबा, अल-हंतम आणि अन-नाकिरमधून पिऊ नका. तुमच्यापैकी एखाद्याने आपले पात्र तोंडाभोवती गुंडाळून त्यातून प्यावे." मग अल-असय्यज पुन्हा म्हणाला, "माझ्या वडिलांवर आणि आईवर शपथ, हे अल्लाहचे प्रेषित, या बाबतीत आम्हाला सवलत द्या." तेव्हा त्यांनी हात हलवून सांगितले: "अरे असय्यज, जर मी तुला अशा प्रकारे सवलत दिली—त्यांनी दोन्ही हातांनी इशारा केला—आणि तू तशीच प्यालस —त्याने आपले हात पसरून आणखी पुढे केले—असे की जेव्हा तुमच्यापैकी कोणी आपले पेय पिऊन संपवतो, तेव्हा तो उठतो, आपल्या चुलत भावाजवळ जातो आणि तलवारीने त्याची पिंडली कापतो." या प्रतिनिधीमंडळात बानू आशारचा अल-हरिथ नावाचा एक माणूस होता. घरी घेतलेल्या पेयामुळे त्याची पिंडली आधीच कापली गेली होती. या माणसाचे केस त्यांच्या जमातीतील स्त्रियांसारखे होते, म्हणून घरातील काही जण उठले आणि त्यांनी त्याच्या पांढऱ्या भागावर तलवार चालवली. म्हणून अल-हारीथ म्हणाला, "जेव्हा मी हे अल्लाहच्या प्रेषितांकडून ऐकले, अल्लाहची शांती आणि आशीर्वाद त्यांच्यावर असोत, तेव्हा मी ताबडतोब माझा वस्त्र फाडून माझ्या पांढऱ्या जखमेवर लावला." आणि असे दिसते की अल्लाहने ते आपल्या पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्यावर प्रकट करण्याचे ठरवले होते."