Imam Ahmad : 17162

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَصَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ أَنَّهُ سَمِعَ بَعْضَ وَفْدِ عَبْدِ الْقَيْسِ وَهُوَ يَقُولُ قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاشْتَدَّ فَرَحُهُمْ بِنَا فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ أَوْسَعُوا لَنَا فَقَعَدْنَا فَرَحَّبَ بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَعَا لَنَا ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَنْ سَيِّدُكُمْ وَزَعِيمُكُمْ فَأَشَرْنَا جَمِيعًا إِلَى الْمُنْذِرِ بْنِ عَائِذٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهَذَا الْأَشَجُّ فَكَانَ أَوَّلَ يَوْمٍ وُضِعَ عَلَيْهِ هَذَا الِاسْمُ لِضَرْبَةٍ بِوَجْهِهِ بِحَافِرِ حِمَارٍ فَقُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَتَخَلَّفَ بَعْدَ الْقَوْمِ فَعَقَلَ رَوَاحِلَهُمْ وَضَمَّ مَتَاعَهُمْ ثُمَّ أَخْرَجَ عَيْبَتَهُ فَأَلْقَى عَنْهُ ثِيَابَ السَّفَرِ وَلَبِسَ مِنْ صَالِحِ ثِيَابِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ بَسَطَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِجْلَهُ وَاتَّكَأَ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ الْأَشَجُّ أَوْسَعَ الْقَوْمُ لَهُ وَقَالُوا هَاهُنَا يَا أَشَجُّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَوَى قَاعِدًا وَقَبَضَ رِجْلَهُ هَاهُنَا يَا أَشَجُّ فَقَعَدَ عَنْ يَمِينِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَوَى قَاعِدًا فَرَحَّبَ بِهِ وَأَلْطَفَهُ ثُمَّ سَأَلَ عَنْ بِلَادِهِ وَسَمَّى لَهُ قَرْيَةَ الصَّفَا وَالْمُشَقَّرِ وَغَيْرَ ذَلِكَ مِنْ قُرَى هَجَرَ فَقَالَ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ لَأَنْتَ أَعْلَمُ بِأَسْمَاءِ قُرَانَا مِنَّا فَقَالَ إِنِّي قَدْ وَطِئْتُ بِلَادَكُمْ وَفُسِحَ لِي فِيهَا قَالَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى الْأَنْصَارِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَكْرِمُوا إِخْوَانَكُمْ فَإِنَّهُمْ أَشْبَاهُكُمْ فِي الْإِسْلَامِ وَأَشْبَهُ شَيْءٍ بِكُمْ شِعَارًا وَأَبْشَارًا أَسْلَمُوا طَائِعِينَ غَيْرَ مُكْرَهِينَ وَلَا مَوْتُورِينَ إِذْ أَبَى قَوْمٌ أَنْ يُسْلِمُوا حَتَّى قُتِلُوا فَلَمَّا أَنْ قَالَ كَيْفَ رَأَيْتُمْ كَرَامَةَ إِخْوَانِكُمْ لَكُمْ وَضِيَافَتَهُمْ إِيَّاكُمْ قَالُوا خَيْرَ إِخْوَانٍ أَلَانُوا فَرْشَنَا وَأَطَابُوا مَطْعَمَنَا وَبَاتُوا وَأَصْبَحُوا يُعَلِّمُونَنَا كِتَابَ رَبِّنَا وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا فَأُعْجِبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِحَ بِهَا ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا رَجُلًا رَجُلًا يَعْرِضُنَا عَلَى مَا تَعَلَّمْنَا وَعَلِمْنَا فَمِنَّا مَنْ تَعَلَّمَ التَّحِيَّاتِ وَأُمَّ الْكِتَابِ وَالسُّورَةَ وَالسُّورَتَيْنِ وَالسُّنَّةَ وَالسُّنَّتَيْنِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ هَلْ مَعَكُمْ مِنْ أَزْوَادِكُمْ شَيْءٌ فَفَرِحَ الْقَوْمُ بِذَلِكَ وَابْتَدَرُوا رِحَالَهُمْ فَأَقْبَلَ كُلُّ رَجُلٍ مَعَهُ صُبْرَةٌ مِنْ تَمْرٍ فَوَضَعَهَا عَلَى نِطْعٍ بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَوْمَأَ بِجَرِيدَةٍ فِي يَدِهِ كَانَ يَخْتَصِرُ بِهَا فَوْقَ الذِّرَاعِ وَدُونَ الذِّرَاعَيْنِ فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا التَّعْضُوضَ قُلْنَا نَعَمْ ثُمَّ أَوْمَأَ إِلَى صُبْرَةٍ أُخْرَى فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا الصَّرَفَانَ قُلْنَا نَعَمْ ثُمَّ أَوْمَأَ إِلَى صُبْرَةٍ فَقَالَ أَتُسَمُّونَ هَذَا الْبَرْنِيَّ فَقُلْنَا نَعَمْ قَالَ أَمَا إِنَّهُ خَيْرُ تَمْرِكُمْ وَأَنْفَعُهُ لَكُمْ قَالَ فَرَجَعْنَا مِنْ وِفَادَتِنَا تِلْكَ فَأَكْثَرْنَا الْغَرْزَ مِنْهُ وَعَظُمَتْ رَغْبَتُنَا فِيهِ حَتَّى صَارَ عُظْمَ نَخْلِنَا وَتَمْرِنَا الْبَرْنِيُّ قَالَ فَقَالَ الْأَشَجُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا أَرْضٌ ثَقِيلَةٌ وَخِمَةٌ وَإِنَّا إِذَا لَمْ نَشْرَبْ هَذِهِ الْأَشْرِبَةَ هِيجَتْ أَلْوَانُنَا وَعَظُمَتْ بُطُونُنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشْرَبُوا فِي الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَلْيَشْرَبْ أَحَدُكُمْ فِي سِقَائِهِ يُلَاثُ عَلَى فِيهِ فَقَالَ لَهُ الْأَشَجُّ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ رَخِّصْ لَنَا فِي هَذِهِ فَأَوْمَأَ بِكَفَّيْهِ وَقَالَ يَا أَشَجُّ إِنْ رَخَّصْتُ لَكُمْ فِي مِثْلِ هَذِهِ وَقَالَ بِكَفَّيْهِ هَكَذَا شَرِبْتَهُ فِي مِثْلِ هَذِهِ وَفَرَّجَ يَدَيْهِ وَبَسَطَهَا يَعْنِي أَعْظَمَ مِنْهَا حَتَّى إِذَا ثَمِلَ أَحَدُكُمْ مِنْ شَرَابِهِ قَامَ إِلَى ابْنِ عَمِّهِ فَهَزَرَ سَاقَهُ بِالسَّيْفِ وَكَانَ فِي الْوَفْدِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَصَرٍ يُقَالُ لَهُ الْحَارِثُ قَدْ هُزِرَتْ سَاقُهُ فِي شُرْبٍ لَهُمْ فِي بَيْتٍ تَمَثَّلَهُ مِنْ الشِّعْرِ فِي امْرَأَةٍ مِنْهُمْ فَقَامَ بَعْضُ أَهْلِ ذَلِكَ الْبَيْتِ فَهَزَرَ سَاقَهُ بِالسَّيْفِ قَالَ فَقَالَ الْحَارِثُ لَمَّا سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلْتُ أُسْدِلُ ثَوْبِي لِأُغَطِّيَ الضَّرْبَةَ بِسَاقِي وَقَدْ أَبْدَاهَا اللَّهُ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Wedi dweud wrthym [Yunus bin Muhammad] Wedi dweud wrthym [Yahya bin Abdurrahman Al 'Ashari] dywedodd, Wedi dweud wrthym [Syihab bin Abbad] ei fod wedi clywed [rhai o negeswyr Abdul Qais] yn dweud; Pan ddaethom i gwrdd â'r sallallaahu Proffwyd 'alaihi wasallam, maent - y ffrindiau - yn hapus iawn gyda'n cyrraedd. Pan gyrhaeddon ni, fe wnaethon nhw le i ni. Yna y sallallaahu Proffwyd 'alaihi wasallam llongyfarch ni a hefyd yn gweddïo drosom. Yna edrychodd arnom a gofyn: 'Pwy yw eich arweinydd?' Felly ar yr un pryd dyma ni i gyd yn pwyntio tuag at Al Mundzir bin 'Aidz. Yna dywedodd alaihi wasallam y Proffwyd sallallaahu: 'Beth yw hwn Al Asyajj?' Felly y diwrnod hwnnw oedd y diwrnod cyntaf y rhoddwyd llysenw iddo, oherwydd dyrnod ar ei wyneb. Atebasom, 'Ie, Negesydd Allah'. Felly clymodd eu hanifeiliaid marchogaeth a chasglu eu tlysau, yna tynnodd ei fag a thynnu ei ddillad teithio ohono, gwisgo'r dillad gorau ac yna aeth at Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam. Yn y cyfamser, roedd y sallallaahu Proffwyd 'alaihi wasallam lledaenu ei goesau ac yn pwyso yn ôl. Pan nesaodd Asyajj, gwnaeth y bobl eu ffordd iddo a dweud, 'Cerddwch yma, Al Asyajj'. Yna dywedodd alaihi wasallam y Proffwyd sallallaahu wrth eistedd i lawr a rhoi ei goesau at ei gilydd: 'Tyrd yma, O Al Asyajj'. Felly eisteddodd Al Asyajj ar y llaw dde y sallallaahu Proffwyd 'alaihi wasallam ac yn cyfateb ei sedd, felly mae'n croesawu ac yn dyner gydag ef. Yna holodd Al Asyajj am ei wlad a soniodd am ardaloedd Shafa, Musyaqqar, ac ar wahân i hynny am wlad Hajar. Felly dywedodd Asyajj, 'Fy mam a'm tad yw eich pridwerth, a dweud y gwir, chi yw'r person sy'n gwybod enwau ein pentrefi yn well na ni ein hunain'. Yna dywedodd: 'Yn wir, unwaith y deuthum i'ch gwlad, yna cefais le eang a chysurus ynddi'. Wedi hynny, trodd at yr Ansar a dweud: “O Ansar, anrhydedda dy frodyr. Oherwydd eu bod mor debyg i chi yn Islam. A hwy yw y bobl sydd debycaf i'ch syi'ar neu bobl. Trosasant at Islam gydag ymostyngiad llwyr, nid oherwydd iddynt gael eu gorfodi i wneud hynny ac nid ar ôl iddynt gael eu bychanu. Yn y cyfamser, ar yr un pryd, roedd yna grwpiau a oedd yn amharod i gofleidio Islam nes iddynt gael eu hymladd yn ei herbyn'. Pan ddywedodd: 'Beth yw eich barn am agwedd Ikram eich brodyr tuag atoch. A beth am y wledd a roddwyd i chi?' Atebasant hwythau, "Y brodyr yw'r goreuon." Fe wnaethon nhw ofalu am ein ceffylau, darparu digon o fwyd ac yna setlo i mewn am y noson. Ac yn y bore, dyma nhw'n ein dysgu ni am Lyfr ein Rabb a hefyd Sunnah ein Proffwyd'. Yn olaf, roedd alaihi wasallam y Proffwyd sallallaahu 'yn rhyfeddu ac yn hapus am hyn. Yna cwrdd â ni fesul un, gweld beth rydyn ni wedi'i ddysgu a'i wybod. Yn ein plith mae'r rhai sydd wedi astudio Yn Tayiyyat, Ummul Buku, un swrah a dau swras yna un sunnah a dau sunnahs. Wedi hynny, trodd tuag atom a gofyn: 'A oes gennych chi gyflenwadau o hyd?' Wrth glywed hyn, roedden nhw'n hapus iawn ac yn gwisgo'u cyfrwyau ar unwaith. Yna mae pob person yn cael pentwr o ddyddiadau ac yn eu gosod ar y gwely reit o'i flaen ac yna'n arwyddo bod un Dzira' yn ddigon, nid dau Dzira'. Yna gofynnodd: 'A ydych chi'n galw hyn yn At Ta'dludl -one bite-?' dywedasom, 'Ie'. Yna fe'i llanwodd â phentwr o ddyddiadau a gofynnodd eto: 'Ydych chi'n galw hwn yn Ash sharafan?' dywedasom, 'Ie'. Ychwanegodd bentwr arall o ddyddiadau a gofynnodd: 'A ydych chi yr hwn a elwir Al Baraniyy — llestr wedi ei wneuthur o glai llosgedig — ?' dywedasom, 'Ie'. Dywedodd: 'Yn wir, y dyddiadau hyn yw'r rhai gorau o'ch dyddiadau, a dyma'r rhai mwyaf buddiol i chi hefyd'. O'r diwedd dychwelasom o'r genhadaeth. Gallwn atgynhyrchu logiau ohono. Roedden ni mor gyffrous bod ein coeden palmwydd dyddiad mor fawr ag Al Barniy. Yn olaf, dywedodd Al Asyajj, 'O Negesydd Allah, yn wir mae ein gwlad yn wlad anodd a thrafferthus. Ac os na fyddwn yn yfed y diodydd hyn bydd ein croen yn troi'n goch a bydd ein stumogau'n tyfu'. Felly dywedodd alaihi wasallam Rasulullah shallallahu: 'Peidiwch ag yfed yn Ad Duba`, Al Hantam ac An Naqir. Gadewch i un ohonoch yfed o'i lestr yfed trwy ei lapio o amgylch ei geg'. Yna dywedodd Al Asyajj eto, 'Er mwyn fy nhad a'm mam, Negesydd Allah, rho ryddhad inni yn y mater hwn'. Felly gwnaeth ystum a dweud: 'O Ashajj, os rhoddaf ryddhad i chi fel hyn - ystumiodd â'ch dwy law - yna byddwch yn ei yfed fel hyn - lledodd ei ddwylo a'u lledaenu'n ehangach - fel y byddai un ohonoch wedi yfed ei ddiod, byddai'n sefyll i fyny at fab ei ewythr ac yn torri ei lo â chleddyf'. Yn y negesydd, roedd dyn o lwyth Ashar a elwid fel arfer Al Harith. Roedd wedi cael ei daro yn y llo oherwydd y diodydd roedden nhw'n eu hyfed gartref. Roedd gan y dyn wallt tebyg i wallt merched eu pobl, yna cododd rhai o bobl y tŷ a thorri ei loi â chleddyfau. Oherwydd hyn, dywedodd Al Harith, 'Pan glywais i amdano gan Rasulullah sallallaahu' alaihi wasallam, rwy'n rhwygo fy nillad ar unwaith i orchuddio'r marciau torri ar fy lloi. Ac mae'n debyg bod Allah eisiau ei ddatgelu i'w Broffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam'.