Nabi tidak menceraikan istri-istrinya, melainkan bersumpah menjauhi mereka selama satu bulan

Imam Muslim : 2707

و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا و قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمْ أَزَلْ حَرِيصًا أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا } حَتَّى حَجَّ عُمَرُ وَحَجَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ عُمَرُ وَعَدَلْتُ مَعَهُ بِالْإِدَاوَةِ فَتَبَرَّزَ ثُمَّ أَتَانِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُمَا { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا } قَالَ عُمَرُ وَاعَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ كَرِهَ وَاللَّهِ مَا سَأَلَهُ عَنْهُ وَلَمْ يَكْتُمْهُ قَالَ هِيَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ ثُمَّ أَخَذَ يَسُوقُ الْحَدِيثَ قَالَ كُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ قَالَ وَكَانَ مَنْزِلِي فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ بِالْعَوَالِي فَتَغَضَّبْتُ يَوْمًا عَلَى امْرَأَتِي فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَانْطَلَقْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ أَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ نَعَمْ فَقُلْتُ أَتَهْجُرُهُ إِحْدَاكُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْكُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاكُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ لَا تُرَاجِعِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَسْأَلِيهِ شَيْئًا وَسَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلَا يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمَ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكِ يُرِيدُ عَائِشَةَ قَالَ وَكَانَ لِي جَارٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَيَأْتِينِي بِخَبَرِ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَآتِيهِ بِمِثْلِ ذَلِكَ وَكُنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ الْخَيْلَ لِتَغْزُوَنَا فَنَزَلَ صَاحِبِي ثُمَّ أَتَانِي عِشَاءً فَضَرَبَ بَابِي ثُمَّ نَادَانِي فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قُلْتُ مَاذَا أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ لَا بَلْ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَأَطْوَلُ طَلَّقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ فَقُلْتُ قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ قَدْ كُنْتُ أَظُنُّ هَذَا كَائِنًا حَتَّى إِذَا صَلَّيْتُ الصُّبْحَ شَدَدْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي ثُمَّ نَزَلْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ وَهِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ لَا أَدْرِي هَا هُوَ ذَا مُعْتَزِلٌ فِي هَذِهِ الْمَشْرُبَةِ فَأَتَيْتُ غُلَامًا لَهُ أَسْوَدَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى الْمِنْبَرِ فَجَلَسْتُ فَإِذَا عِنْدَهُ رَهْطٌ جُلُوسٌ يَبْكِي بَعْضُهُمْ فَجَلَسْتُ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ ثُمَّ أَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا فَإِذَا الْغُلَامُ يَدْعُونِي فَقَالَ ادْخُلْ فَقَدْ أَذِنَ لَكَ فَدَخَلْتُ فَسَلَّمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى رَمْلِ حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ فَقُلْتُ أَطَلَّقْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نِسَاءَكَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيَّ وَقَالَ لَا فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَوْ رَأَيْتَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ عَلَى امْرَأَتِي يَوْمًا فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَقُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكِ مِنْهُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاهُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَا يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمُ مِنْكِ وَأَحَبُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكِ فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَقُلْتُ أَسْتَأْنِسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ فَجَلَسْتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فِي الْبَيْتِ فَوَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ فِيهِ شَيْئًا يَرُدُّ الْبَصَرَ إِلَّا أُهَبًا ثَلَاثَةً فَقُلْتُ ادْعُ اللَّهَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِكَ فَقَدْ وَسَّعَ عَلَى فَارِسَ وَالرُّومِ وَهُمْ لَا يَعْبُدُونَ اللَّهَ فَاسْتَوَى جَالِسًا ثُمَّ قَالَ أَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَقُلْتُ اسْتَغْفِرْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَانَ أَقْسَمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا مِنْ شِدَّةِ مَوْجِدَتِهِ عَلَيْهِنَّ حَتَّى عَاتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Хәҙистең лафажы бер үк тиерлек булғанда, беҙгә [Исхаҡ бин Ибраһим Әл-Һандлали] һәм [Мөхәммәт бин Әби Ғүмәр] тураһында һөйләп, ул әйтте; Ибн Әби Ғүмәр әйткән; Беҙгә һөйләгән. Шул арала Исхаҡ; Беҙгә хәбәр итте [Ғәбдүр Раззаҡ] беҙгә [Мәғмәр] [Әз Зөһриҙән] [Ғөбәйҙиллә бин Абдилла бин Әбү Цаурҙан] [Ибн Аббастан] хәбәр итте, ул әйтте; Мин һәр ваҡыт [Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабтан] Аллаһ Тәғәлә телгә алған пәйғәмбәребеҙҙең ике ҡатыны тураһында һорашырға мөмкинлек көтә инем, йәғни: «Әгәр ҙә һеҙ икегеҙ ҙә Аллаһҡа тәүбә итһәгеҙ, ысынлап та, икегеҙ ҙә күңелегеҙ изгелекте ҡабул итергә ынтылыр». Ғүмәр хаж ҡылғанда мин уның менән барҙым. Юлда Ғүмәр ҡапыл тайпылды - үҙен еңеләйтер өсөн - мин дә тайпылдым, һауыт күтәреп артынан эйәрҙем. Бөткәс, ҡулдарына һыу ҡойҙом, шунан ул тәһәрәт алды. Шунан һуң мин һораным; Эй, Әмирул Мөкминин, кемдәр пәйғәмбәребеҙҙең ике ҡатыны, уларҙы Аллаһ Тәғәлә үҙ һүҙендә телгә ала: «Әгәр ҙә һеҙ икегеҙ ҙә Аллаһҡа тәүбә итһәгеҙ, ысынлап та, икегеҙ ҙә күңелегеҙ изгелекте ҡабул итергә ынтылыр». Ғүмәр яуап бирҙе; Һин сәйерһең, эй ибн Ғәббәс, ул икеһе — Хафшаһ менән Ғәйсиә. Шунан Ғүмәр дауам итте; Элек Ҡөрәйш ҡәбиләһе ҡатын-ҡыҙ өҫтөнән хакимлыҡ иткән ҡәбилә булған. Мәҙинәгә килгәс, унда ҡатын-ҡыҙҙар власта ултырғанын асыҡланыҡ, әлбиттә беҙҙең ҡатын-ҡыҙҙар уларҙан өйрәнде. Ул ваҡытта минең өйөм Бәни Ғөмәйә Ибн Зәид ауылында ҡалҡыулыҡтарҙа ине. Бер көндө, ҡатынымды әрләнем, әммә ул башҡаса әрләнергә теләмәне, шуға ла минең асыуыма ҡаршы торҙо. Тик мине инҡар итергә теләмәйем, тине; Ниңә һине кире ҡағырға теләмәйһең? Шул арала пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең ҡатындары бер ваҡыт уны инҡар иткән, береһе хатта көндөҙ төнгә тиклем алыҫлашҡан. Шунан Хәфшәхтең өйөнә барып һораным; Пәйғәмбәребеҙ саллаллааһу ғәләйһиссәләм менән бәхәсләшергә яратаһығыҙ тигән һүҙҙәр дөрөҫмө? Ул яуап бирҙе; Эйе, минең бар. Һеҙҙең берегеҙҙең Аллаһ Илсеһенән (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) тотош төн буйы алыҫлашыуы дөрөҫмө? Ул яуап бирҙе; Эйе. Мин әйттем; Ысынлап та, бушҡа һәм шулай эшләгән кешеләр өсөн юғалтыу. Пәйғәмбәребеҙҙең асыуы арҡаһында һеҙ үҙегеҙҙе Аллаһы Тәғәләнең асыуынан имен тояһығыҙмы? Сөнки ул һис шикһеҙ һәләк буласаҡ. Шуның өсөн Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм менән бәхәсләшмәгеҙ һәм уның булмаған нәмәһен һорамағыҙ. Минән үҙеңә кәрәкле нәмәләрҙе һора, күршең -Ғәйсә- үҙеңдән дә матурыраҡ һәм Рәсүлуллаһ тарафынан нығыраҡ яратылғаны өсөн көнләшмә. Ғүмәр дауам итте; Минең бер ансар күршем бар, унда гел алмашлап Рәсүлуллаһтан хәбәр көтөп ултырабыҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм вәхи булһа, бер көндө ул көтә һәм миңә хәбәр итә әгәр вәхи булһа, икенсе көндө мин көткәнде алмаштырасаҡмын һәм уға хәбәр итәм әгәр вәхи булһа. Бер ваҡыт Ғассан батша беҙгә һөжүм итергә әҙерләнә, тип һөйләшкәйнек. Шунан дуҫым ғәҙәттәгесә пәйғәмбәребеҙҙе саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән осрашты, Ишәйҙән һуң ғына ҡайтты. Ҡапыл мине саҡырып ишек шаҡыны, мин шунда уҡ уның ҡаршыһына сыҡтым. Ул әйтә; Бик ҙур ваҡиға булды. Мин һорайым; Ғассан батша һөжүм иткәнме? Яуап:; Унан да ҙурыраҡ. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ҡатындарын айырҙы. Мин әйттем; Ысынлап та, ҡыҙғаныс һәм Хәфшәх өсөн юғалтыу, был осраҡ булыр тип көткәйнем. Фәжр намаҙынан һуң кейемдәремде кейҙем дә, Хәфшәхтең өйөнә барҙым, илап ятҡанын таптым. Шунан һораным; Һеҙҙең барығыҙҙы ла пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи ү салләм айырған тигәндәре дөрөҫмө? Ул яуап бирҙе; Белмәйем, әммә был аныҡ махсус бүлмәһендә үҙен изоляциялаған. Шул саҡ миңә уның хеҙмәтсеһе, ҡара тәнле кеше осраны. Мин әйттем; Рәсүлуллаһтан рөхсәт һорағыҙ, саллаллаһу ғәләйһи вәсәллам, Ғүмәр уның менән осрашырға теләне. Официант килеп инде, шунан тағы ҡаршыма сыҡты. Ул әйтте; Мин уға еткерҙем, ул өндәшмәй ҡалды. Шуға барҙым, минбәр янына еткәс, ултырҙым. Унда мин бик күп кеше ултырғанын тап иттем, ҡайһы берәүҙәр хатта илай ине. Бер аҙ ултырғас, тойғом - Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән осрашыу - ысынлап та миңә тәьҫир итте. Шулай итеп, мин хеҙмәтсегә тағы килеп, былай тинем: Үмәрҙән рөхсәт һора. Хеҙмәтсе инде, шунан тағы ҡаршыма сыҡты, тине; Мин һинең хәбәреңде еткерҙем, ә ул өндәшмәй ҡала. Мин китергә йыйынғанда, ҡапыл официант саҡырҙы; Ул әйтте; Зинһар, инегеҙ! Ул рөхсәт иткән. Шунда уҡ инеп, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәллам менән сәләм бирҙем. Шул ваҡытта мин уның үрелгән келәм өҫтөндә ятҡанын күрҙем, келәм уның ҡабырғаларында тәьҫир ҡалдырҙы. Мин һорайым; Ҡатындарығыҙҙы айырғанығыҙ дөрөҫмө, эй Рәсүлуллаһ? Ул һуңынан башын күтәреп: «Юҡ», — тине. Мин әйттем; Аллаһ иң бөйөк, Аллаһ иң бөйөк. Әлбиттә, һин аңлайһың, эй, Аллаһ Рәсүле, беҙ, Ҡөрәйштәр, ҡатын-ҡыҙҙарға ҡөҙрәткә эйә булған халыҡ. Шулай итеп, Мәҙинәгә һижрәт иткәндә ирҙәргә өҫтөнлөк иткән ҡатындарҙы таптыҡ. Әлбиттә, ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ уларҙан өйрәнә. Бер көн ҡатынымды әрләнем, ул минең менән бәхәсләште. Шунан мин уны ғәйепләнем, сөнки ул миңә ҡаршы килде. Шунан яуап бирҙе; Мине ғәйепләй алмайһығыҙ, валлаһи, ысынында Пәйғәмбәребеҙҙең ҡатындары ла уны инҡар иткән, береһе хатта төнгә тиклем унан ситтә торған. Шулай итеп, мин яуап бирҙем; Ысынлап та, был ҡыҙғаныс һәм юғалтыу өсөн, кем шулай эшләй. Пәйғәмбәребеҙҙең асыуы арҡаһында үҙен Аллаһы Тәғәләнең асыуынан имен тоямы икән! Минең һүҙҙәремде ишетеп, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәллам йылмайҙы. Мин дауам иттем; Йә, Рәсүлуллаһ, мин яңы ғына Хафшаһтың өйөнән ҡайтҡайным, шул саҡта уға әйттем; Күршең - балың - һинән дә матурыраҡ, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең һөйөклөрәк булғаны булһа, йоғонтоға бирелмә. Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам йылмайҙы ла шуны ишеткәс. Мин әйттем; Мин рөхсәт һорайым, эй, Аллаһ Рәсүле -бында оҙағыраҡ торорға-. Ул яуап бирҙе; — Эйе, мөмкин. Шунан тороп ултырҙым да, башымды күтәреп, тирә-яҡтағы хәлдәргә ҡараным. Валлаһи, өс ҡаптан башҡа бер нәмә лә күренмәй. Шунан мин әйттем; Аллаһы Тәғәләгә доға ҡыл, эй, Аллаһ илсеһе, өммәтеңдең тормошон еңеләйтһен. Сөнки Аллаһы Тәғәлә фарсыларҙың һәм римлеләрҙең тормошон еңеләйткән, шул уҡ ваҡытта улар Аллаһы Тәғәлә Әззә үә Жәлләгә табынмаған милләттәр. Минең әйткәндәремде ишетеп ултырҙы, шунан: «Һин һаман шикләнәһеңме, эй, Ибнул Хатсхаб! Ысынлап та, улар был донъяла тормоштағы бөтә изгелекте алырға ашыға - әммә улар теге донъяны алмаясаҡ -пент-'. Мин әйттем; — Зинһар, ғәфү ит мине, эй, Аллаһ илсеһе! Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм ҡатындарына бер ай өйөнә ҡайтмаҫҡа ант иткән, сөнки улар был тәртиптән бик рәнйетелгән, шуға күрә уға Аллаһ Тәғәләнән иҫкәртмә килгән.