Nabi tidak menceraikan istri-istrinya, melainkan bersumpah menjauhi mereka selama satu bulan

Imam Tirmidzi : 3240

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ قَال سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُلَمْ أَزَلْ حَرِيصًا أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا }حَتَّى حَجَّ عُمَرُ وَحَجَجْتُ مَعَهُ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ{ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ }فَقَالَ لِي وَاعَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَكَرِهَ وَاللَّهِ مَا سَأَلَهُ عَنْهُ وَلَمْ يَكْتُمْهُ فَقَالَ هِيَ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنِي الْحَدِيثَ فَقَالَ كُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ عَلَى امْرَأَتِي يَوْمًا فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ مِنْ ذَلِكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي قَدْ خَابَتْ مَنْ فَعَلَتْ ذَلِكَ مِنْهُنَّ وَخَسِرَتْ قَالَ وَكَانَ مَنْزِلِي بِالْعَوَالِي فِي بَنِي أُمَيَّةَ وَكَانَ لِي جَارٌ مِنْ الْأَنْصَارِ كُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْزِلُ يَوْمًا فَيَأْتِينِي بِخَبَرِ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَآتِيهِ بِمِثْلِ ذَلِكَ قَالَ وَكُنَّا نُحَدِّثُ أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ الْخَيْلَ لِتَغْزُوَنَا قَالَ فَجَاءَنِي يَوْمًا عِشَاءً فَضَرَبَ عَلَى الْبَابِ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قُلْتُ أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ قَالَ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ قَدْ كُنْتُ أَظُنُّ هَذَا كَائِنًا قَالَ فَلَمَّا صَلَّيْتُ الصُّبْحَ شَدَدْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي ثُمَّ انْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَا أَدْرِي هُوَ ذَا مُعْتَزِلٌ فِي هَذِهِ الْمَشْرَبَةِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ فَأَتَيْتُ غُلَامًا أَسْوَدَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ قَالَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ قَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَإِذَا حَوْلَ الْمِنْبَرِ نَفَرٌ يَبْكُونَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِمْ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَأَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ أَيْضًا فَجَلَسْتُ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَأَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا قَالَ فَوَلَّيْتُ مُنْطَلِقًا فَإِذَا الْغُلَامُ يَدْعُونِي فَقَالَ ادْخُلْ فَقَدْ أُذِنَ لَكَ فَدَخَلْتُ فَإِذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ عَلَى رَمْلِ حَصِيرٍ قَدْ رَأَيْتُ أَثَرَهُ فِي جَنْبَيْهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَطَلَّقْتَ نِسَاءَكَ قَالَ لَا قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَقَدْ رَأَيْتُنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ يَوْمًا عَلَى امْرَأَتِي فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ أَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَانَا الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَقُلْتُ قَدْ خَابَتْ مَنْ فَعَلَتْ ذَلِكَ مِنْكُنَّ وَخَسِرَتْ أَتَأْمَنُ إِحْدَاكُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ فَتَبَسَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ لَا تُرَاجِعِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَسْأَلِيهِ شَيْئًا وَسَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلَا يَغُرَّنَّكِ إِنْ كَانَتْ صَاحِبَتُكِ أَوْسَمَ مِنْكِ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْتَأْنِسُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَمَا رَأَيْتُ فِي الْبَيْتِ إِلَّا أُهُبَةً ثَلَاثَةً قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِكَ فَقَدْ وَسَّعَ عَلَى فَارِسَ وَالرُّومِ وَهُمْ لَا يَعْبُدُونَهُ فَاسْتَوَى جَالِسًا فَقَالَ أَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا قَالَ وَكَانَ أَقْسَمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى نِسَائِهِ شَهْرًا فَعَاتَبَهُ اللَّهُ فِي ذَلِكَ وَجَعَلَ لَهُ كَفَّارَةَ الْيَمِينِقَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ فَلَمَّا مَضَتْ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ دَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ بِي قَالَ يَا عَائِشَةُ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ شَيْئًا فَلَا تَعْجَلِي حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قَالَتْ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ }الْآيَةَ قَالَتْ عَلِمَ وَاللَّهِ أَنَّ أَبَوَيَّ لَمْ يَكُونَا يَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ فَقُلْتُ أَفِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ قَالَ مَعْمَرٌ فَأَخْبَرَنِي أَيُّوبُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا تُخْبِرْ أَزْوَاجَكَ أَنِّي اخْتَرْتُكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا بَعَثَنِي اللَّهُ مُبَلِّغًا وَلَمْ يَبْعَثْنِي مُتَعَنِّتًا قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ

Һөйләне беҙгә [Ғәбдү бин Хөмәйд] [Ғәбдүр Раззаҡ] [Мәғмәрҙән] [Әз Зөһриҙән] [Өбәйҙулла бин Әбүҙулла бин Әбү Цаурҙан] һөйләне, тине; Мин [Ибн Аббас рәҙлиаллаһу ғәнһүмә] әйткәнен ишеттем; Мин һәр ваҡыт [Ғүмәрҙән] пәйғәмбәребеҙҙең ҡатындарынан ике ҡатын тураһында һорашырға ашҡынып йөрөнөм, улар тураһында Аллаһ Тәғәлә әйтте: «Әгәр ҙә һеҙ икегеҙ ҙә Аллаһҡа тәүбә итһәгеҙ, ысынлап та, икегеҙ ҙә күңелегеҙ -изгелек алыуға ынтылыр». -ҠС. Аттахрим 4-, Ғүмәр хаж ҡылғанға тиклем һәм мин дә уның менән хаж ҡылғансы, шунан һыу һауытынан һыу ҡойоп, уны пакландырҙым һәм шунан ул тәһәрәт алды. Мин әйтәм; Эй әмирул мөъминин; Пәйғәмбәребеҙҙең ҡатындары араһында Аллаһы Тәғәлә: «Әгәр ҙә һеҙ икегеҙ ҙә Аллаһҡа тәүбә итһәгеҙ, ысынлап та, икегеҙ ҙә күңелегеҙ изгелеккә ынтылыр», — тигән ике ҡатын кем булған. -ҠС. Аттахрим 4-, Шунан Ғүмәр миңә әйтте; Һин сәйерһең, эй, Ибнү Аббас. Әз Зөһри әйтте; Валлаһи, ул һорағанына риза булманы, әммә йәшермәне. Ул әйтте; ул Ғәйсә менән Хәфшәх. Ибн Ғәббәс әйткән; шунан миңә бер хәҙис һөйләй башланы, тине; Элек беҙ ҡурәйштәр ҡатындарҙы контролдә тота инек, һуңынан Мәҙинәгә килгәс, халыҡтың ысынында ҡатындары идара иткәнен асыҡланыҡ. Шунан беҙҙең ҡатындар ҡатындарынан өйрәнә башланы, шуға мин бер көндө ҡатыныма асыуландым, ул минең менән бәхәсләшеп әйтте; был турала нимәне инҡар итәһегеҙ? Валлаһи, пәйғәмбәребеҙҙең ҡатындары ла был көндө уның һәм уларҙан береһе менән «ҡаты диалогтар һәм бәхәстәр» алып бара торғайны, хатта кискә тиклем ҡалдырып китә торғайны. Ғүмәр әйтте; шулай тинем күңелемдән; Улар араһында быны эшләгән кеше ҡайғылы, был уның өсөн юғалтыу булды. Ғүмәр әйтте; Минең өйөм ул ваҡытта Ғәлиә тигән ауылда, өмәүиҙәр араһында ине. Минең ҡасандыр ансарҙар араһынан бер күршем бар ине, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән алмашлап осраша торғайныҡ. Бер көндө миңә вәхи хәбәрҙәре, башҡа нәмәләр килтереп килде. Ә былтыр мин уның шундай нәмә алып килгәнен күрергә килдем. Ғүмәр әйтте; Ул ваҡытта Ғассан батшаның беҙҙең менән һуғышырға ат ҡойроҡтары ҡуйыуы тураһында йылы һөйләшә инек. Ул әйтте; шунан күрше төндә миңә килде, ишек шаҡыны. Шунан ҡаршы сыҡтым, тине; ҙур хәл булды. Мин әйтәм; Ғассан килдеме? Ул әйтте; унан да ҙурыраҡ. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ҡатындарын айырҙы. Ғүмәр әйтте; шунан үҙемә әйттем; Хәфшәх рәнйетте һәм юғалтыу кисерҙе, мин быны көткәйнем. Ғүмәр әйтте; Фәжр намаҙын уҡып бөткәс, кейемдәремде ҡыҫтырҙым, шунан Хәфшәһте ҡаршы алырға киттем. Илай булып сыҡты, шунан һораным; Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һине айырҙымы? Ул әйтте; Белмәйем, был бейек бүлмәлә бер үҙе ине. Ғүмәр әйтте; шунан барып бер ҡара ҡолға килдем һәм мин әйттем; Ғүмәрҙән рөхсәт һорай. Шунан Ғүмәр инеп, ҡаршыма сыҡты ла; Мин һине телгә алдым тик ул бер ни ҙә өндәшмәне. Шунан сығып киттем, ҡапыл ҡол мине саҡырҙы ла әйтте; әйҙә, ин! Ысынлап та, һеҙгә рөхсәт бирелгән. Шулай итеп, мин индем, баҡтиһәң, Пәйғәмбәр матҡа таянып ятҡан һәм мин уның яғында эҙҙәрҙе күрҙем, шунан мин әйттем; Әй, Аллаһ Рәсүле, һеҙ ҡатындарығыҙҙы айыраһығыҙмы? Ул әйтте: «Юҡ» Шулай итеп, мин әйттем; Аллаһу әкбәр, йә Рәсүлуллаһ, мин ысынлап та күрҙем, беҙ, ҡурайштар, ҡатын-ҡыҙҙарҙы идара итә торғайныҡ, шунан Мәҙинәгә килгәс, ҡатын-ҡыҙҙар идара иткән халыҡты тап иттек. уларҙың ҡатындары, шунан беҙҙең ҡатындар ҡатындарынан өйрәнә башланы, шунан бер көндө мин ҡатыныма асыуландым да асыҡланды ул мине инҡар иткәнсе мин инҡар иткәнсе, шунан ул әйтте; нимәне инҡар итәһең? Валлаһи, ысынлап та, пәйғәмбәребеҙҙең ҡатындары саллаллаһу ғәләйһи ү салләм уны инҡар иткән һәм уларҙың береһе бөгөн кискә тиклем уны ташлап киткән. Ғүмәр әйтте; шунан мин Хафшаға әйттем; һеҙ Аллаһ Рәсүлен кире ҡағаһығыҙмы? Шулай итеп, ул әйтте; эйе, ә беребеҙ уны кискә тиклем ҡалдырҙы. Шунан мин әйттем; Һеҙҙең арағыҙҙа быны эшләгән һәм ул зыян күргән кеше ҡайғылы, һеҙҙең арағыҙҙан берәйһе Аллаһтың уға ҡарата асыуынан именме, сөнки рәсүленең асыуы арҡаһында? Баҡтиһәң, ул ҡайғырған. Шул саҡ Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм йылмайҙы. Ғүмәр әйтте; шунан мин Хафшаға әйттем; Рәсүлуллаһ менән бәхәсләшмәгеҙ һәм унан бер нәмә лә һорамағыҙ, нимә теләйһегеҙ, шуны минән һорағыҙ, дуҫығыҙ матурыраҡ һәм Рәсүлуллаһ тарафынан яратылғаныраҡ булһа, йоғонто яһамағыҙ. Ғүмәр әйтте; шунан ул тағы йылмайҙы, шунан мин әйттем; Эй, Аллаһ Рәсүле, һөйләшергә рөхсәт һорайыммы? Ул: «Эйе», — тине. Ғүмәр әйтте; шунан башымды күтәрҙем, өйҙә өс көнкүреш техникаһынан башҡа бер нәмә лә күрмәнем. Ғүмәр әйтте; шунан мин әйттем; Эй, Аллаһ Рәсүле, Аллаһы Тәғәлә һинең халҡыңа еңеллек бирһен тип доға ҡыл, ысынлап та, Аллаһ фарсыларға һәм римлеләргә улар үҙенә ғибәҙәт ҡылмаған ваҡытта еңеллек бирҙе. Шунан ул тура ултырҙы ла: «Һин шикләнәһеңме, эй, Ибн Әл-Хәтхаб? Улар донъя тормошонда үҙҙәренең изгелеген тиҙләткән кешеләр». Ғүмәр әйтте; Ул бер ай буйы ҡатындарын күрмәҫкә ант иткән, шунан һуң Аллаһы Тәғәлә уны бының өсөн шелтәләгән һәм ант арҡаһында кәфәрә түләүҙе талап иткән. [Әз Зөһри] әйтте; миңә [Ғәйшәнән] хәбәр иткән ине, тине; һуңынан егерме туғыҙ көн үткәс, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм мине ҡаршы алды ла минең менән башланы. Ул: «Эй, Ғәйсә, ысынлап та, мин һиңә бер нәмә әйтәм, ата-әсәйеңдән кәңәш һорамайынса ашыҡма», — тине. Ғәйшә әйтте; һуңынан ошо аятты уҡыны: Әй, пәйғәмбәребеҙ, ҡатындарығыҙға әйтегеҙ: «Әгәр барығыҙ ҙа донъя тормошона һәм уның йөҙөктәренә ынтылаһығыҙ икән, килегеҙ, һеҙгә мутғә бирәйем һәм һеҙҙе яҡшы юл менән айырам». -ҠС. Әл-Әхзәб 28-, Аллаһ менән ант итәм, ул белә, атай-әсәйем миңә унан айырылырға ҡушмаған. Шунан мин әйттем; Был осраҡта атай-әсәйҙән кәңәш һорарғамы? Ысынлап та, миңә Аллаһ һәм Уның Рәсүле һәм әхирәт ауылы кәрәк. [Мәғмәр] әйтте; һәм беҙгә [Әйүпкә] хәбәр итте: [Ғәйшә] уға; Әй, Аллаһ Рәсүле, ҡатындарығыҙға мин һеҙҙе һайланым, тип әйтмәгеҙ. Шулай итеп, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Ысынлап та, мине Аллаһ Тәғәлә еткерергә ебәрҙем, ә Аллаһ мине хәлде ҡыйынлаштырыу өсөн ебәрмәне», — тигән. Әбү Иса әйтте; Был хәҙис хәсән шаһих ғәриб хәҙис, һәм Ибн Ғаббастан бер яҡтан ғына түгел, ә риүәйәт ителгән.