حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقَبْلَ أَنْ يُصَابَ بِأَيَّامٍ بِالْمَدِينَةِ وَقَفَ عَلَى حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ وَعُثْمَانَ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ كَيْفَ فَعَلْتُمَا أَتَخَافَانِ أَنْ تَكُونَا قَدْ حَمَّلْتُمَا الْأَرْضَ مَا لَا تُطِيقُ قَالَا حَمَّلْنَاهَا أَمْرًا هِيَ لَهُ مُطِيقَةٌ مَا فِيهَا كَبِيرُ فَضْلٍ قَالَ انْظُرَا أَنْ تَكُونَا حَمَّلْتُمَا الْأَرْضَ مَا لَا تُطِيقُ قَالَ قَالَا لَا فَقَالَ عُمَرُ لَئِنْ سَلَّمَنِي اللَّهُ لَأَدَعَنَّ أَرَامِلَ أَهْلِ الْعِرَاقِ لَا يَحْتَجْنَ إِلَى رَجُلٍ بَعْدِي أَبَدًا قَالَ فَمَا أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا رَابِعَةٌ حَتَّى أُصِيبَ قَالَ إِنِّي لَقَائِمٌ مَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ غَدَاةَ أُصِيبَ وَكَانَ إِذَا مَرَّ بَيْنَ الصَّفَّيْنِ قَالَ اسْتَوُوا حَتَّى إِذَا لَمْ يَرَ فِيهِنَّ خَلَلًا تَقَدَّمَ فَكَبَّرَ وَرُبَّمَا قَرَأَ سُورَةَ يُوسُفَ أَوْ النَّحْلَ أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّاسُ فَمَا هُوَ إِلَّا أَنْ كَبَّرَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ قَتَلَنِي أَوْ أَكَلَنِي الْكَلْبُ حِينَ طَعَنَهُ فَطَارَ الْعِلْجُ بِسِكِّينٍ ذَاتِ طَرَفَيْنِ لَا يَمُرُّ عَلَى أَحَدٍ يَمِينًا وَلَا شِمَالًا إِلَّا طَعَنَهُ حَتَّى طَعَنَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا مَاتَ مِنْهُمْ سَبْعَةٌ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ طَرَحَ عَلَيْهِ بُرْنُسًا فَلَمَّا ظَنَّ الْعِلْجُ أَنَّهُ مَأْخُوذٌ نَحَرَ نَفْسَهُ وَتَنَاوَلَ عُمَرُ يَدَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَدَّمَهُ فَمَنْ يَلِي عُمَرَ فَقَدْ رَأَى الَّذِي أَرَى وَأَمَّا نَوَاحِي الْمَسْجِدِ فَإِنَّهُمْ لَا يَدْرُونَ غَيْرَ أَنَّهُمْ قَدْ فَقَدُوا صَوْتَ عُمَرَ وَهُمْ يَقُولُونَ سُبْحَانَ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ فَصَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ صَلَاةً خَفِيفَةً فَلَمَّا انْصَرَفُوا قَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ انْظُرْ مَنْ قَتَلَنِي فَجَالَ سَاعَةً ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ غُلَامُ الْمُغِيرَةِ قَالَ الصَّنَعُ قَالَ نَعَمْ قَالَ قَاتَلَهُ اللَّهُ لَقَدْ أَمَرْتُ بِهِ مَعْرُوفًا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَجْعَلْ مِيتَتِي بِيَدِ رَجُلٍ يَدَّعِي الْإِسْلَامَ قَدْ كُنْتَ أَنْتَ وَأَبُوكَ تُحِبَّانِ أَنْ تَكْثُرَ الْعُلُوجُ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَ الْعَبَّاسُ أَكْثَرَهُمْ رَقِيقًا فَقَالَ إِنْ شِئْتَ فَعَلْتُ أَيْ إِنْ شِئْتَ قَتَلْنَا قَالَ كَذَبْتَ بَعْدَ مَا تَكَلَّمُوا بِلِسَانِكُمْ وَصَلَّوْا قِبْلَتَكُمْ وَحَجُّوا حَجَّكُمْ فَاحْتُمِلَ إِلَى بَيْتِهِ فَانْطَلَقْنَا مَعَهُ وَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ تُصِبْهُمْ مُصِيبَةٌ قَبْلَ يَوْمَئِذٍ فَقَائِلٌ يَقُولُ لَا بَأْسَ وَقَائِلٌ يَقُولُ أَخَافُ عَلَيْهِ فَأُتِيَ بِنَبِيذٍ فَشَرِبَهُ فَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ ثُمَّ أُتِيَ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ فَخَرَجَ مِنْ جُرْحِهِ فَعَلِمُوا أَنَّهُ مَيِّتٌ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ وَجَاءَ النَّاسُ فَجَعَلُوا يُثْنُونَ عَلَيْهِ وَجَاءَ رَجُلٌ شَابٌّ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بِبُشْرَى اللَّهِ لَكَ مِنْ صُحْبَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدَمٍ فِي الْإِسْلَامِ مَا قَدْ عَلِمْتَ ثُمَّ وَلِيتَ فَعَدَلْتَ ثُمَّ شَهَادَةٌ قَالَ وَدِدْتُ أَنَّ ذَلِكَ كَفَافٌ لَا عَلَيَّ وَلَا لِي فَلَمَّا أَدْبَرَ إِذَا إِزَارُهُ يَمَسُّ الْأَرْضَ قَالَ رُدُّوا عَلَيَّ الْغُلَامَ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي ارْفَعْ ثَوْبَكَ فَإِنَّهُ أَبْقَى لِثَوْبِكَ وَأَتْقَى لِرَبِّكَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ انْظُرْ مَا عَلَيَّ مِنْ الدَّيْنِ فَحَسَبُوهُ فَوَجَدُوهُ سِتَّةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا أَوْ نَحْوَهُ قَالَ إِنْ وَفَى لَهُ مَالُ آلِ عُمَرَ فَأَدِّهِ مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَإِلَّا فَسَلْ فِي بَنِي عَدِيِّ بْنِ كَعْبٍ فَإِنْ لَمْ تَفِ أَمْوَالُهُمْ فَسَلْ فِي قُرَيْشٍ وَلَا تَعْدُهُمْ إِلَى غَيْرِهِمْ فَأَدِّ عَنِّي هَذَا الْمَالَ انْطَلِقْ إِلَى عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ فَقُلْ يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ السَّلَامَ وَلَا تَقُلْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنِّي لَسْتُ الْيَوْمَ لِلْمُؤْمِنِينَ أَمِيرًا وَقُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ فَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْهَا فَوَجَدَهَا قَاعِدَةً تَبْكِي فَقَالَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ السَّلَامَ وَيَسْتَأْذِنُ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ فَقَالَتْ كُنْتُ أُرِيدُهُ لِنَفْسِي وَلَأُوثِرَنَّ بِهِ الْيَوْمَ عَلَى نَفْسِي فَلَمَّا أَقْبَلَ قِيلَ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَدْ جَاءَ قَالَ ارْفَعُونِي فَأَسْنَدَهُ رَجُلٌ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا لَدَيْكَ قَالَ الَّذِي تُحِبُّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَذِنَتْ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَيْءٍ أَهَمُّ إِلَيَّ مِنْ ذَلِكَ فَإِذَا أَنَا قَضَيْتُ فَاحْمِلُونِي ثُمَّ سَلِّمْ فَقُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَإِنْ أَذِنَتْ لِي فَأَدْخِلُونِي وَإِنْ رَدَّتْنِي رُدُّونِي إِلَى مَقَابِرِ الْمُسْلِمِينَ وَجَاءَتْ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ حَفْصَةُ وَالنِّسَاءُ تَسِيرُ مَعَهَا فَلَمَّا رَأَيْنَاهَا قُمْنَا فَوَلَجَتْ عَلَيْهِ فَبَكَتْ عِنْدَهُ سَاعَةً وَاسْتَأْذَنَ الرِّجَالُ فَوَلَجَتْ دَاخِلًا لَهُمْ فَسَمِعْنَا بُكَاءَهَا مِنْ الدَّاخِلِ فَقَالُوا أَوْصِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اسْتَخْلِفْ قَالَ مَا أَجِدُ أَحَدًا أَحَقَّ بِهَذَا الْأَمْرِ مِنْ هَؤُلَاءِ النَّفَرِ أَوْ الرَّهْطِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَسَمَّى عَلِيًّا وَعُثْمَانَ وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَسَعْدًا وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ وَقَالَ يَشْهَدُكُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَلَيْسَ لَهُ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ كَهَيْئَةِ التَّعْزِيَةِ لَهُ فَإِنْ أَصَابَتْ الْإِمْرَةُ سَعْدًا فَهُوَ ذَاكَ وَإِلَّا فَلْيَسْتَعِنْ بِهِ أَيُّكُمْ مَا أُمِّرَ فَإِنِّي لَمْ أَعْزِلْهُ عَنْ عَجْزٍ وَلَا خِيَانَةٍ وَقَالَ أُوصِي الْخَلِيفَةَ مِنْ بَعْدِي بِالْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ أَنْ يَعْرِفَ لَهُمْ حَقَّهُمْ وَيَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ وَأُوصِيهِ بِالْأَنْصَارِ خَيْرًا{ الَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ }أَنْ يُقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ وَأَنْ يُعْفَى عَنْ مُسِيئِهِمْ وَأُوصِيهِ بِأَهْلِ الْأَمْصَارِ خَيْرًا فَإِنَّهُمْ رِدْءُ الْإِسْلَامِ وَجُبَاةُ الْمَالِ وَغَيْظُ الْعَدُوِّ وَأَنْ لَا يُؤْخَذَ مِنْهُمْ إِلَّا فَضْلُهُمْ عَنْ رِضَاهُمْ وَأُوصِيهِ بِالْأَعْرَابِ خَيْرًا فَإِنَّهُمْ أَصْلُ الْعَرَبِ وَمَادَّةُ الْإِسْلَامِ أَنْ يُؤْخَذَ مِنْ حَوَاشِي أَمْوَالِهِمْ وَيُرَدَّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ وَلَا يُكَلَّفُوا إِلَّا طَاقَتَهُمْ فَلَمَّا قُبِضَ خَرَجْنَا بِهِ فَانْطَلَقْنَا نَمْشِي فَسَلَّمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَتْ أَدْخِلُوهُ فَأُدْخِلَ فَوُضِعَ هُنَالِكَ مَعَ صَاحِبَيْهِ فَلَمَّا فُرِغَ مِنْ دَفْنِهِ اجْتَمَعَ هَؤُلَاءِ الرَّهْطُ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ اجْعَلُوا أَمْرَكُمْ إِلَى ثَلَاثَةٍ مِنْكُمْ فَقَالَ الزُّبَيْرُ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَلِيٍّ فَقَالَ طَلْحَةُ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عُثْمَانَ وَقَالَ سَعْدٌ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَيُّكُمَا تَبَرَّأَ مِنْ هَذَا الْأَمْرِ فَنَجْعَلُهُ إِلَيْهِ وَاللَّهُ عَلَيْهِ وَالْإِسْلَامُ لَيَنْظُرَنَّ أَفْضَلَهُمْ فِي نَفْسِهِ فَأُسْكِتَ الشَّيْخَانِ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَفَتَجْعَلُونَهُ إِلَيَّ وَاللَّهُ عَلَيَّ أَنْ لَا آلُ عَنْ أَفْضَلِكُمْ قَالَا نَعَمْ فَأَخَذَ بِيَدِ أَحَدِهِمَا فَقَالَ لَكَ قَرَابَةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْقَدَمُ فِي الْإِسْلَامِ مَا قَدْ عَلِمْتَ فَاللَّهُ عَلَيْكَ لَئِنْ أَمَّرْتُكَ لَتَعْدِلَنَّ وَلَئِنْ أَمَّرْتُ عُثْمَانَ لَتَسْمَعَنَّ وَلَتُطِيعَنَّ ثُمَّ خَلَا بِالْآخَرِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَلَمَّا أَخَذَ الْمِيثَاقَ قَالَ ارْفَعْ يَدَكَ يَا عُثْمَانُ فَبَايَعَهُ فَبَايَعَ لَهُ عَلِيٌّ وَوَلَجَ أَهْلُ الدَّارِ فَبَايَعُوهُ

[Musa bin Isma'il]-ek [Abu 'Awanah] [Hushayn]-engandik [Amr bin Maimun]-engandik kontatu zigun, eta honek esan zuen: ['Umar bin Al Khaththab radliallahu 'anhu] ikusi nuen Medinan labankadaz zauritu baino egun batzuk lehenago. Hudhayfah bin Al Yaman eta 'Uthman bin Hunaif-en aurrean zegoen. 'Umarrek galdetu zuen: 'Nola zaudete zuek biok? Beldur al zarete Sawadeko jendeari -zergak kobratzen zaizkionak- beren gaitasunaren gainetik dagoen zerbaitekin zamatzeaz?' Biek erantzun zuten: 'Beren gaitasunaren araberako politikekin zamatzen ditugu, ez dago gehiegikeria handirik'. 'Umarrek esan zuen: 'Allah Subhaanahu wa Ta'ala-k salbatzen banau, zalantzarik gabe, 'Irakeko herriko alargunei ez diet betiko gizonik behar izango nire ondoren'. Narratzaileak esan zuen: 'Elkarrizketa horren ondoren, 'Umarrek ez zuen egunik eman hondamendiak -labankadaz- jo eta laugarren egunera arte izan ezik. Narratzaileak -'Amru-k- esan zuen; Zutik nengoen eta ez zegoen inor nire eta haren artean, 'Abdullah bin 'Abbas izan ezik, Fajr-en, 'Umar hondamendi batek jo zuen egunean. Egunsentian, 'Umarrek otoitza zuzendu nahi izan zuen ilara artean igaroz eta gero esanez: 'Zuzen ezazu haga'. Kongregazioa gehiago ikusi ezin zuenean, ilaratan hutsuneak zeudenean, 'Umarrek aurrera egin eta takbir esan zuen. Badirudi Yusuf edo an-Nahl edo antzeko zerbait irakurri zuela lehenengo rak'ah-ean, denek otoitzean parte hartu ahal izateko. Takbir-a izan ezik, bat-batean oihu egin zion entzun nion: 'Norbaitek hil nau, edo hori esan zuen; 'txakur bat gainera oldartu zait', antza denez, norbaitek bi ahoko labana batekin labankada eman zion. Labankada-egileak ez zuen eskuineko edo ezkerreko jendearen artetik igaro, baina hamahiru pertsona labankadaz labankadaz jo zituen, eta horren ondorioz zazpi hil ziren. Musulmanetako batek gertakaria ikusi zuenean, berokia bota eta hiltzailea jo zuen. Eta harrapatuko zutela konturatu zenean - ihes egin ezinik - bere buruaz beste egin zuen. 'Umarrek 'Abdur Rahman bin 'Auf-en eskua hartu eta aurrera tira egin zuen. 'Umar-en ondoan zegoen edonork nik ikusi nuena ikus zezakeen, zalantzarik gabe. Meskitaren izkinetan zeuden pertsonei dagokienez, ez zekiten zer gertatu zen, 'Umar-en ahotsa ez zutela entzun izan ezik. 'Subhaanalah, Subhaanalah - aintza Ala- ' esan zuten. Beraz, 'Abdur Rahmanek kongregazioko otoitza arinki jarraitu zuen. Otoitza amaitu ondoren, 'Umarrek galdetu zuen: 'O Ibn 'Abbas, begira nork hil nau'. Ibn 'Abbas denbora batez ibili zen inguruan, gero itzuli eta esan zuen: 'Al Mughirah-ren esklaboa'. 'Umarrek galdetu zuen: 'O labana egiten ona den esklaboa?' Ibn 'Abbasek erantzun zuen: 'Bai, hala da'. 'Umarrek esan zuen: 'Alak hil dezala, egia esan, ongia egiteko agindu diot. Goretsi bedi Ala, musulmana dela dioen norbaiten eskuetan nire heriotza eragin ez zuelako'. Egia esan, zuri eta zure aitari gustatzen zitzaizuen arabiarrak ez ziren infidelak Medina inguruan ibiltzea. 'Abbas zen esklabo gehien zituena. Ibn 'Abbasek esan zuen: 'Nahi baduzu, edozer egingo dut. Alegia, nahi baduzu, hil egingo ditugu'. 'Umarrek esan zuen: 'Gezurra esaten ari zara, nola hil ditzakezu zure hizkuntzan hitz egin dutenean, zure Qiblari begira otoitz egin dutenean eta zure Hajj bezala Hajj egin dutenean'. Orduan 'Umar bere etxera eraman zuten eta lagundu egin genion. Garai hartan jendea egun hartako hondamendi batek inoiz jo ez balu bezala zegoen. Haien artean batzuek esan zuten: 'Ondo dago'. Eta beste batzuek esan zuten: 'Oso kezkatuta nago bere patuaz'. Orduan 'Umarri ardoa zerbitzatu zioten eta jan egin zuen, baina janaria urdailetik atera zitzaion. Gero esnea eman zioten eta berriro edan zuen, baina esnea zauritik atera zen. Azkenean, jendeak konturatu zen 'Umar laster hilko zela. Beraz, bisitatzera joan ginen eta jendea etorri eta goraipatu egin zuen atzetik gintuen. Bat-batean, gazte bat etorri zen eta esan zuen; «Bedeinkatua zu, Amirul Mu'minin, Allahrengandik berri onak jasotzeagatik, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin batera bizi izan zarelako -lagun izanik- eta lehenengoak Islama onartu zuen badakizun ezagutzaren moduan. Orduan, lider izatearen ardura ematen zaizu eta bidezko jokabidea bete duzu eta gero martiri gisa hiltzen zara». Umarrek esan zuen: «Zoriontsu sentituko nintzateke nire kalifatua modu neutralean amaitu izan balitz, ez nuke bekaturik izango eta ez nuke saririk jasoko». Gaztea igaro zenean, bere arropak lurra ukitzen ari zirela zirudien, orduan Umarrek esan zuen: «Ekarri gaztea niregana». Umarrek esan zion: «Nire anaiaren semea, kendu arropak, horrek zure arropa hobeto gordeko duelako eta zure Jaunari leialagoa egingo zaituelako. Abdullah bin Umar, begiratu zenbat zor dudan. Beraz, kalkulatu zuten eta zorra laurogeita sei mila edo antzeko zerbait zela ikusi zuten. Umarrek esan zuen; 'Umarren familiaren ondasunak nahikoak badira, zorra beren ondasunekin ordainduko dute. Hala ere, nahikoa ez bada, galdetu Bani 'Adiy bin Ka'abi. Eta haien aberastasuna oraindik nahikoa ez bada, galdetu Quraish-eko jendeari eta ez baztertu beste batzuei eskatuz, orduan ordaindu nire zorra ondasun hauekin. Ezagutu 'Aisyah, Ummul Mu'minin radiallahu 'anha, eta helarazi 'Umarren agurrak eta ez esan Amirul Muminin-ena denik, gaur Mu'mininentzat jada ez bainaiz liderra eta esan 'Umar bin Al Khaththab-ek baimena eskatu zuela bere bi lagunen ondoan lurperatzeko'. Beraz, 'Abdullah bin 'Umarrek agurtu egin zuen, baimena eskatu eta gero 'Aisyah-ekin elkartzera joan zen, Ala pozik egon dadila berarekin. Gertatu zen Abdullah bin Umarrek Aisha (Ala pozik egon dadila berarekin) negarrez aurkitu zuela. Orduan esan zuen; "Umar bin Al Khathtabek agurra bidaltzen dizu eta baimena eskatzen dizu bere bi lagunen ondoan lurperatzeko - Alaren Mezulariaren (bakea eta Alaren bedeinkapenak berarengan) eta Abu Bakrren (Ala pozik egon bedi berarekin) -". Aishak (Ala pozik egon bedi berarekin) esan zuen: "Egia esan, nik ere hori nahi dut neure buruarentzat, baina gaur ez dut neure burua lehenetsiko". Abdullah bin Umar itzuli zenean, Umarri esan zioten: "Hemen dago, Abdullah bin Umar etorri da". Umarrek esan zuen: "Altxa nazazu". Gizon bat etorri eta lagundu egin zion. Umarrek galdetu zuen: "Zer berri dakarzu?" Ibn Umarrek erantzun zuen: "Gustuko dituzun berriak, Fededunen Komandante". Aishak baimena eman dizu. Umarrek esan zuen: "Alhamdulillah". Ez dago hori baino garrantzitsuagoa den ezer niretzat. Hil banaiz, eraman nire gorpua eta eman nire agurra, eta gero esan 'Umar bin Al Khaththabek baimena eskatu zuela. Baimentzen badu, lurperatu nazazu, baina uko egiten badio, itzuli nire gorpua hilerri musulmanera. Orduan Hafshah, Ummul Mu'minin etorri ziren eta hainbat emakume berarekin. Ikusi genuenean, berehala zutitu ginen. Hafshah 'Umarrengana hurbildu eta une batez negar egin zuen. Ondoren, hainbat gizonek sartzeko baimena eskatu zuten, beraz, Hafshah gelara sartu zen norbait sartu nahi zuelako. Beraz, Hafshah gelaren atzetik negarrez entzun genezakeen. Jendeak esan zuen: 'Eman testamentua, Amirul Mu'minin. Erabaki zure ordezkoa'. 'Umarrek esan zuen: 'Ez dut inor gai honetan eskubide gehiagorekin aurkitu Allahren Mezularia, sallallaahu 'alaihi wasallam, hil zenean, haiekin pozik zeuden horiek edo talde bat baino. Beraz, 'Ali, 'Uthman, Az Zubair, Talha, Sa'ad eta 'Abdur Rahman' izenak aipatu zituen. Ondoren, esan zuen: 'Abdullah bin 'Umar lekuko izango da zuen aurka. Hala ere, ez zuen inolako zereginik izan gai honetan, eta zeregina entretenimendu modu bat besterik ez zen berarentzat. Lidergoa Sa'aden esku geratzen bada, orduan bera izango da gai honen buruzagia. Baina berari ez bazaio, eskatu laguntza. Eta zuen artean buruzagi gisa arduratzen den edonor, ez dut ahultasun edo traizio arrazoiengatik kaleratuko'. Ondoren, 'Umarrek esan zuen: 'Nire ondorengo kalifei utzi diet Muhajirinen eskubideak ulertzea eta haien ohorea babestea. Halaber, agindu nion beti ongia egingo nietela herrialde honetan - Medinan - bizi izan ziren Ansarri, eta haien etorreraren aurretik - Muhajirinei - sinetsi zuten jende ona onartuko zutela eta haien artean oker zeudenak barkatuko zituztela. Eta aholkatu nion hiri honetako jende guztiarekin jatorra izateko, Islamaren defendatzaileak direlako eta aberastasuna eman dutelako - Islamarentzat - eta etsaiaren aurka gogorrak izan direlako. Eta ez kendu haien borondatez soberako aberastasuna izan ezik. Halaber, aholkatu nion beduino arabiarrekin jatorra izateko, arabiar nazioaren arbasoak eta Islamaren aitzindariak direlako, eta ez kentzeko haien aukerako - aberastasun nagusia - zakat gisa - eta gero itzuli - banatu - haien artean dauden pobreei. Eta Ahlu Dhimmah-ekin egindako akordioa betetzeko aholkatu nion ere - zergak ordaindu behar dituzten musulmanak ez diren herritarrak - hau da, Alaren eta Bere Mezulariaren (sallallaahu 'alaihi wasallam) babespean dauden pertsonak -, zerga ordaintzen duten bitartean - eta borrokatu nahi duten Ahlu Dhimmah-ek borrokatu egin behar dute, eta ez zaie zamarik jarri behar beren gaitasunaren neurrian izan ezik. 'Umarrek arnasa hartu zuenean, berarekin irten ginen eta oinez abiatu ginen. 'Abdullah bin 'Umarrek kaixo esan zion 'Aisyah radiallahu 'anha-ri eta gero esan zuen: "Umar bin Al Khaththabek baimena eskatu zuen". 'Aisyah radiallahu 'anhak esan zuen: "Sartu". Beraz, 'Umarren gorpua hilobian sartu eta bere bi lagunen ondoan jarri zuten. 'Umarren gorpua lurperatzen amaitu ondoren, kalifaren oinordeko bat aurkitzeko izendatutako jendea bildu zen. 'Abdur Rahman bin 'Aufek esan zuen; «Egin ezazue hau hiruren kontua». Beraz, Az Zubairrek esan zuen: «Nire gaiak 'Aliri uzten dizkiot». Talhak, berriz, esan zuen: «Nire gaiak 'Uthmani eman dizkiot». Bitartean, Saadek esan zuen: «Nire gaiak 'Abdur Rahman bin 'Auf-i eman dizkiot». Orduan, 'Abdur Rahman bin 'Aufek esan zuen: «Zuetatik zeinek utzi nahi du gai hau? Besteari emango diogu, Ala eta Islamak zainduko dute. Izan ere, pertsona batek ikus dezake nor den haien artean onena bere begietan». Bi duintasunak -Uthman eta Ali- isilik geratu ziren. Orduan, 'Abdur Rahmanek esan zuen: «Utzi gai hau niri. Ala zaintzen ari da niregan, eta ez naiz arbitrarioa izango nor den zuen artean onena aukeratzerakoan». Biek esan zuten: «Ados». Beraz, 'Abdur Rahmanek bietako baten eskua heldu eta esan zuen: «... «Alaren Mezulariaren, sallallaahu 'alaihi wasallam-en, senide bat zara eta Islameko aurrekoen artean - nagusiena - badakizuen bezala, eta Ala-k zainduko zaitu. Gai hau zuri ematen badizut, noski justizia egingo duzu, eta gai hau 'Uthmani ematen badizut, noski entzun eta obedituko didazu». Gero, bakarrik hitz egin zuen 'Uthman-ekin eta 'Aliri esan zion bezala esan zuen. Leialtasun zina egin zuenean, 'Abdur Rahman-ek esan zuen: «Altxa eskua, 'Uthman'». Beraz, Abdur Rahman-ek leialtasuna zin egin zion 'Uthmani', eta gero 'Ali batu zitzaion, eta gero bizilagunak sartu ziren 'Uthmani' leialtasuna zin egitera.