Keutamaan Umar bin Khaththab

Imam Bukhari : 3424

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقَبْلَ أَنْ يُصَابَ بِأَيَّامٍ بِالْمَدِينَةِ وَقَفَ عَلَى حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ وَعُثْمَانَ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ كَيْفَ فَعَلْتُمَا أَتَخَافَانِ أَنْ تَكُونَا قَدْ حَمَّلْتُمَا الْأَرْضَ مَا لَا تُطِيقُ قَالَا حَمَّلْنَاهَا أَمْرًا هِيَ لَهُ مُطِيقَةٌ مَا فِيهَا كَبِيرُ فَضْلٍ قَالَ انْظُرَا أَنْ تَكُونَا حَمَّلْتُمَا الْأَرْضَ مَا لَا تُطِيقُ قَالَ قَالَا لَا فَقَالَ عُمَرُ لَئِنْ سَلَّمَنِي اللَّهُ لَأَدَعَنَّ أَرَامِلَ أَهْلِ الْعِرَاقِ لَا يَحْتَجْنَ إِلَى رَجُلٍ بَعْدِي أَبَدًا قَالَ فَمَا أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا رَابِعَةٌ حَتَّى أُصِيبَ قَالَ إِنِّي لَقَائِمٌ مَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ غَدَاةَ أُصِيبَ وَكَانَ إِذَا مَرَّ بَيْنَ الصَّفَّيْنِ قَالَ اسْتَوُوا حَتَّى إِذَا لَمْ يَرَ فِيهِنَّ خَلَلًا تَقَدَّمَ فَكَبَّرَ وَرُبَّمَا قَرَأَ سُورَةَ يُوسُفَ أَوْ النَّحْلَ أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّاسُ فَمَا هُوَ إِلَّا أَنْ كَبَّرَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ قَتَلَنِي أَوْ أَكَلَنِي الْكَلْبُ حِينَ طَعَنَهُ فَطَارَ الْعِلْجُ بِسِكِّينٍ ذَاتِ طَرَفَيْنِ لَا يَمُرُّ عَلَى أَحَدٍ يَمِينًا وَلَا شِمَالًا إِلَّا طَعَنَهُ حَتَّى طَعَنَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا مَاتَ مِنْهُمْ سَبْعَةٌ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ طَرَحَ عَلَيْهِ بُرْنُسًا فَلَمَّا ظَنَّ الْعِلْجُ أَنَّهُ مَأْخُوذٌ نَحَرَ نَفْسَهُ وَتَنَاوَلَ عُمَرُ يَدَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَدَّمَهُ فَمَنْ يَلِي عُمَرَ فَقَدْ رَأَى الَّذِي أَرَى وَأَمَّا نَوَاحِي الْمَسْجِدِ فَإِنَّهُمْ لَا يَدْرُونَ غَيْرَ أَنَّهُمْ قَدْ فَقَدُوا صَوْتَ عُمَرَ وَهُمْ يَقُولُونَ سُبْحَانَ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ فَصَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ صَلَاةً خَفِيفَةً فَلَمَّا انْصَرَفُوا قَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ انْظُرْ مَنْ قَتَلَنِي فَجَالَ سَاعَةً ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ غُلَامُ الْمُغِيرَةِ قَالَ الصَّنَعُ قَالَ نَعَمْ قَالَ قَاتَلَهُ اللَّهُ لَقَدْ أَمَرْتُ بِهِ مَعْرُوفًا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَجْعَلْ مِيتَتِي بِيَدِ رَجُلٍ يَدَّعِي الْإِسْلَامَ قَدْ كُنْتَ أَنْتَ وَأَبُوكَ تُحِبَّانِ أَنْ تَكْثُرَ الْعُلُوجُ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَ الْعَبَّاسُ أَكْثَرَهُمْ رَقِيقًا فَقَالَ إِنْ شِئْتَ فَعَلْتُ أَيْ إِنْ شِئْتَ قَتَلْنَا قَالَ كَذَبْتَ بَعْدَ مَا تَكَلَّمُوا بِلِسَانِكُمْ وَصَلَّوْا قِبْلَتَكُمْ وَحَجُّوا حَجَّكُمْ فَاحْتُمِلَ إِلَى بَيْتِهِ فَانْطَلَقْنَا مَعَهُ وَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ تُصِبْهُمْ مُصِيبَةٌ قَبْلَ يَوْمَئِذٍ فَقَائِلٌ يَقُولُ لَا بَأْسَ وَقَائِلٌ يَقُولُ أَخَافُ عَلَيْهِ فَأُتِيَ بِنَبِيذٍ فَشَرِبَهُ فَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ ثُمَّ أُتِيَ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ فَخَرَجَ مِنْ جُرْحِهِ فَعَلِمُوا أَنَّهُ مَيِّتٌ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ وَجَاءَ النَّاسُ فَجَعَلُوا يُثْنُونَ عَلَيْهِ وَجَاءَ رَجُلٌ شَابٌّ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بِبُشْرَى اللَّهِ لَكَ مِنْ صُحْبَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدَمٍ فِي الْإِسْلَامِ مَا قَدْ عَلِمْتَ ثُمَّ وَلِيتَ فَعَدَلْتَ ثُمَّ شَهَادَةٌ قَالَ وَدِدْتُ أَنَّ ذَلِكَ كَفَافٌ لَا عَلَيَّ وَلَا لِي فَلَمَّا أَدْبَرَ إِذَا إِزَارُهُ يَمَسُّ الْأَرْضَ قَالَ رُدُّوا عَلَيَّ الْغُلَامَ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي ارْفَعْ ثَوْبَكَ فَإِنَّهُ أَبْقَى لِثَوْبِكَ وَأَتْقَى لِرَبِّكَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ انْظُرْ مَا عَلَيَّ مِنْ الدَّيْنِ فَحَسَبُوهُ فَوَجَدُوهُ سِتَّةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا أَوْ نَحْوَهُ قَالَ إِنْ وَفَى لَهُ مَالُ آلِ عُمَرَ فَأَدِّهِ مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَإِلَّا فَسَلْ فِي بَنِي عَدِيِّ بْنِ كَعْبٍ فَإِنْ لَمْ تَفِ أَمْوَالُهُمْ فَسَلْ فِي قُرَيْشٍ وَلَا تَعْدُهُمْ إِلَى غَيْرِهِمْ فَأَدِّ عَنِّي هَذَا الْمَالَ انْطَلِقْ إِلَى عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ فَقُلْ يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ السَّلَامَ وَلَا تَقُلْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنِّي لَسْتُ الْيَوْمَ لِلْمُؤْمِنِينَ أَمِيرًا وَقُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ فَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْهَا فَوَجَدَهَا قَاعِدَةً تَبْكِي فَقَالَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ السَّلَامَ وَيَسْتَأْذِنُ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ فَقَالَتْ كُنْتُ أُرِيدُهُ لِنَفْسِي وَلَأُوثِرَنَّ بِهِ الْيَوْمَ عَلَى نَفْسِي فَلَمَّا أَقْبَلَ قِيلَ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَدْ جَاءَ قَالَ ارْفَعُونِي فَأَسْنَدَهُ رَجُلٌ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا لَدَيْكَ قَالَ الَّذِي تُحِبُّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَذِنَتْ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَيْءٍ أَهَمُّ إِلَيَّ مِنْ ذَلِكَ فَإِذَا أَنَا قَضَيْتُ فَاحْمِلُونِي ثُمَّ سَلِّمْ فَقُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَإِنْ أَذِنَتْ لِي فَأَدْخِلُونِي وَإِنْ رَدَّتْنِي رُدُّونِي إِلَى مَقَابِرِ الْمُسْلِمِينَ وَجَاءَتْ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ حَفْصَةُ وَالنِّسَاءُ تَسِيرُ مَعَهَا فَلَمَّا رَأَيْنَاهَا قُمْنَا فَوَلَجَتْ عَلَيْهِ فَبَكَتْ عِنْدَهُ سَاعَةً وَاسْتَأْذَنَ الرِّجَالُ فَوَلَجَتْ دَاخِلًا لَهُمْ فَسَمِعْنَا بُكَاءَهَا مِنْ الدَّاخِلِ فَقَالُوا أَوْصِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اسْتَخْلِفْ قَالَ مَا أَجِدُ أَحَدًا أَحَقَّ بِهَذَا الْأَمْرِ مِنْ هَؤُلَاءِ النَّفَرِ أَوْ الرَّهْطِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَسَمَّى عَلِيًّا وَعُثْمَانَ وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَسَعْدًا وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ وَقَالَ يَشْهَدُكُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَلَيْسَ لَهُ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ كَهَيْئَةِ التَّعْزِيَةِ لَهُ فَإِنْ أَصَابَتْ الْإِمْرَةُ سَعْدًا فَهُوَ ذَاكَ وَإِلَّا فَلْيَسْتَعِنْ بِهِ أَيُّكُمْ مَا أُمِّرَ فَإِنِّي لَمْ أَعْزِلْهُ عَنْ عَجْزٍ وَلَا خِيَانَةٍ وَقَالَ أُوصِي الْخَلِيفَةَ مِنْ بَعْدِي بِالْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ أَنْ يَعْرِفَ لَهُمْ حَقَّهُمْ وَيَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ وَأُوصِيهِ بِالْأَنْصَارِ خَيْرًا{ الَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ }أَنْ يُقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ وَأَنْ يُعْفَى عَنْ مُسِيئِهِمْ وَأُوصِيهِ بِأَهْلِ الْأَمْصَارِ خَيْرًا فَإِنَّهُمْ رِدْءُ الْإِسْلَامِ وَجُبَاةُ الْمَالِ وَغَيْظُ الْعَدُوِّ وَأَنْ لَا يُؤْخَذَ مِنْهُمْ إِلَّا فَضْلُهُمْ عَنْ رِضَاهُمْ وَأُوصِيهِ بِالْأَعْرَابِ خَيْرًا فَإِنَّهُمْ أَصْلُ الْعَرَبِ وَمَادَّةُ الْإِسْلَامِ أَنْ يُؤْخَذَ مِنْ حَوَاشِي أَمْوَالِهِمْ وَيُرَدَّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ وَلَا يُكَلَّفُوا إِلَّا طَاقَتَهُمْ فَلَمَّا قُبِضَ خَرَجْنَا بِهِ فَانْطَلَقْنَا نَمْشِي فَسَلَّمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَتْ أَدْخِلُوهُ فَأُدْخِلَ فَوُضِعَ هُنَالِكَ مَعَ صَاحِبَيْهِ فَلَمَّا فُرِغَ مِنْ دَفْنِهِ اجْتَمَعَ هَؤُلَاءِ الرَّهْطُ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ اجْعَلُوا أَمْرَكُمْ إِلَى ثَلَاثَةٍ مِنْكُمْ فَقَالَ الزُّبَيْرُ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَلِيٍّ فَقَالَ طَلْحَةُ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عُثْمَانَ وَقَالَ سَعْدٌ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَيُّكُمَا تَبَرَّأَ مِنْ هَذَا الْأَمْرِ فَنَجْعَلُهُ إِلَيْهِ وَاللَّهُ عَلَيْهِ وَالْإِسْلَامُ لَيَنْظُرَنَّ أَفْضَلَهُمْ فِي نَفْسِهِ فَأُسْكِتَ الشَّيْخَانِ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَفَتَجْعَلُونَهُ إِلَيَّ وَاللَّهُ عَلَيَّ أَنْ لَا آلُ عَنْ أَفْضَلِكُمْ قَالَا نَعَمْ فَأَخَذَ بِيَدِ أَحَدِهِمَا فَقَالَ لَكَ قَرَابَةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْقَدَمُ فِي الْإِسْلَامِ مَا قَدْ عَلِمْتَ فَاللَّهُ عَلَيْكَ لَئِنْ أَمَّرْتُكَ لَتَعْدِلَنَّ وَلَئِنْ أَمَّرْتُ عُثْمَانَ لَتَسْمَعَنَّ وَلَتُطِيعَنَّ ثُمَّ خَلَا بِالْآخَرِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَلَمَّا أَخَذَ الْمِيثَاقَ قَالَ ارْفَعْ يَدَكَ يَا عُثْمَانُ فَبَايَعَهُ فَبَايَعَ لَهُ عَلِيٌّ وَوَلَجَ أَهْلُ الدَّارِ فَبَايَعُوهُ

Al à dit [Musa bin Ismail] al à dit [Abu Awanah] di [Hushain] di [Amru bin Maimun] al à dit; O ai viodût [Umar bin Al Khathab Radliallahu Anhu] a Medine cualchi dì prime che al fos sburtât. Al jere denant di Hudzaifah ben Al Yaman e di Usman ben Hunaif. al domandà Umar; ‘Come stâs voi doi? . Si preocupe ducj i doi di ingrandî la int di Sawad - che e paie lis tassis - cun alc di plui dai lôr mieçs? . Ducj i doi a rispuinderin; “O lu vevin sorecargât cun politichis dentri dai siei mieçs, a no jerin sorecargâts grancj”. Umar al disè; “Se Allah Subhaanahu wa Ta’ala al mi salve, o lassarò di sigûr che lis veduis dal popul dal Irak a no vedin bisugne di un om dopo di me par simpri”. Il naradôr al disè; “Dopo chê conversazion, Umar nol passà un altri dì fûr che il cuart dì di cuant che al fo colpît di un disastri cuntune sburtade. Il naradôr -Amru- al disè; “O jeri in pins e nol jere nissun jenfri di me e di lui fûr che Abdullah bin Abbas al Fajr il dì che Umar al fo colpît di un disastri. A albe, Umar al voleve vuidâ la preiere passant traviers des filis e daspò disint; ‘Dreçâ l’as’. Cuant che nol podeve plui viodi la congregazion, a jerin busis intes filis, Umar al vignì indenant e al disè il takbir. Al somee che al vedi let la Surah Yusuf o l’an-Nahl o cualchi robe simil inte prime rak’ah par permeti a ducj di jentrâ inte preiere. Cuant che no sintivi nuie di lui fûr dal takbir, di colp o sintivi gridâ; ‘Cualchidun al à copât me, o cussì al à dit; ‘un cjan al à sburtât su di me’, al somee che cualchidun lu vedi sburtât cuntun cjavâl a dople sfese. Il pugnadôr nol passà traviers des personis a diestre o a çampe, ma al sburtà ancje lôr fin che nol veve sburtât tredis personis, muartnt siet di lôr. Cuant che cualchidun dai musulmans al viodè chest incident, al butà il so cjapiel e al colpè l’assassin. E cuant che al capì che al veve di jessi cjapât -no podeve plui scjampâ-, al si suicidà. Umar al tignì la man di Abdur Rahman bin Auf e lu tirà indenant. Ducj chei che a jerin dongje di Umar a podevin viodi ce che o viodevi. Par ce che al rivuarde lis personis che a jerin tai cjantons da moschee, a no savevin ce che al jere sucedût, infûr di no sintî la vôs di Umar. A disevin; “Subhaanalah, Subhaanalah - la glorie e sedi a Allah-’. Duncje Abdur Rahman al continuà la preiere congregazionâl a pôc. Dopo che la preiere e jere finide, Umar al domandà; “O Ibn Abbas, cjale cui che mi à copât”. Ibn Abbas al vagabondà par un moment daspò al tornà e al disè; “Il sclâf di Al Mughirah”. al domandà Umar; — O, chel sclâf che al è bon di fâ lis cuviertis? . Ibn Abbas al rispuindè; “Sì, propit”. Umar al disè; ‘Che Allah lu copi, invezit o ai ordenât di fâ lis buinis azions. Laude a Allah che nol à causât la mê muart des mans di personis che a disin di jessi musulmanis. Di fat, tu e to pari o plaseve cuant che i infedei no araps a vagavin ator di Medine. Abbas al jere la persone che e veve plui sclâfs. Ibn Abbas al disè; — Se tu âs bisugne, o fasarò dut. O vuei dî, se tu âs bisugne o lu coparìn’. Umar al disè; “Tu âs minsonât, come tu puedis copâju, ancje se a fevelavin za la tô lenghe, preant di front ae tô qibla e lânt in pelegrinaç come il to pelegrinaç”. Dopo Umar al fo puartât a cjase sô e o lu compagnàvin. In chel timp, al jere come se lis personis no fossin mai stadis colpidis di un disastri come chê dì prime. Tra di lôr a son chei che a disin; “Al va ben”. E a son ancje chei che a disin; “O soi une vore preocupât pal so destin”. Po dopo a Umar i fo servît il vin e al lu mangjà ma il mangjâ al vignì fûr traviers dal so stomi. Dopo i fo dât il lat e daspò al lu bevè di gnûf ma il lat al vignì fûr traviers de feride. Finalmentri la int e notà di chel Umar al varès murît prest. Duncje o jerin jentrâts a viodilu e o jerin seguîts di int che e vignive e lu laudave. Di colp al vignì un zovin e al disè; 'Benedît tu, o Amirul Mu'minin cun buinis notis di Allah par te parcè che tu âs vivût compagnant - jessint un amì - Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam e che prime al veve acetât l'Islam inte forme de cognossince che tu cognossis. Dopo tu âs di jessi un leader e tu âs puartât indenant in mût just e daspò tu muris come martîr’. Umar al disè; “O varès sintût content se il me califat al fos finît in mût neutrâl, o no varès stât sogjet al pecjât e o no varès cjapât nissune ricompense”. Cuant che il zovin al partì, i siei vistîts a tocavin la tiere, cussì al disè Umar; ‘Tornâ a me il zovin’. Umar al i disè; ‘O fi di me fradi, tirâ vie i vistîts parcè che chest al preservarà miôr i vistîts e al fasarà deventâ plui devot al to Rabb. O Abdullah bin Umar, cjale ce debits che o ai di dâ. Duncje a lu calcolarin e a cjatarin che il debit al jere otante-sîs mila o cualchi robe simil. Umar al disè; ‘Se i bens de famee di Umar a son avonde, paiâ il debit cui lôr bens. In ogni câs, se nol è avonde alore domandâ a Bani 'Adiy bin Ka'ab. E se la lôr ricjece e je ancjemò insuficiente, alore domandâ ae int di Quraish e no escludiju domandant altris che lôr, alore paiâ il me debit cun chescj bens. Incuintrâ Aisyah, l’Umul Mu’min Radliallahu Anha, e trasmeti i salûts di Umar e no dî di Amirul Mu’min parcè che vuê pal mu’min no son plui il leader e dî che Umar bin Al Khaththab al à domandât il permès di jessi sepolt dongje dai siei doi amîs. Duncje Abdullah bin Umar lu saludà, al domandà il permès e daspò al jentrà a cjatâ Aisyah Radliallahu Anha. Al è vignût fûr che Abdullah bin Umar al cjatà Aisyah Radliallahu Anha in cjançon. Alore al disè; 'Umar bin Al Khathtab al trasmet il salût a te e al domande il permès di jessi sepolt dongje dai siei doi amîs - Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam e Abu Bakr Radliallahu Anhu - '. Aisyah Radliallahu Anha al à dit; “In realtât o vuei ancje chel par me stes ma vuê no mi darò la prioritât”. Cuant che Abdullah bin Omar al tornà, al disè a Omar; “Eco, al è rivât Abdullah bin Umar”. Cussì al disè Umar; ‘Alçami sù’. Duncje un om al vignì a sostignîlu. Umar al domandà: ‘Cje notis tu puartis?’. Ibn Omar al rispuindè; — Notis che ti plasin, o Amirul Mu’minin. Ayesha ti à permetût’. Umar al disè; — Grât a Diu. Nissune robe e je plui impuartante par me di chê. Se o soi muart, puartâ il me cuarp a lui e trasmeti i miei salûts e daspò dî che Umar bin Al Khaththab al à domandât il permès. Se al permet alore metimi dentri - sepuli - ma se al refude alore tornâ il me cuarp tal sepolcri musulman. Po dopo al vignì Hafshah, Ummul Mu’minin e a vignirin cun lui tantis feminis. Cuant che o lu viodìn, o si jerin alçâts subit. Hafshah al si svicinà a Umar e al cjantà par un moment. Po dopo diviers oms a àn domandât il permès di jentrâ, cussì Hafshah al jentrà inte cjamare parcè che cualchidun al voleve jentrâ. Cussì o podevin sintî Hafshah cjantâ di daûr de cjamare. La int e diseve; “Dâ un testament, o Amirul Muminin. Determinâ il to rimplaçament'. Umar al disè; ‘No ai cjatât nissun plui dirit a cheste materie di chei o un grup di lôr che, cuant che al murì il Profete sallallaahu alaihi wasallam, al fo content di lôr. Duncje al menzonà i nons Ali, Usman, Az Zubair, Talhah, Sa’ad e ‘Abdur Rahman. Daspò al disè; ‘Abdullah bin Omar al sarà un testemoni cuintri di te. Dut câs, lui a nul veve nissun rûl in cheste materie e il compit al jere dome une forme di intratigniment par lui. Se la direzion e cole a Sa'ad, alore al è il to leader usan chest. Ma se nol è lui, alore domandelu jutori. E cui di voi che al è fidât di cheste cuistion come leader, no lu licenziarò par motîfs di debolece o di tradiment’. Umar al disè alore; ‘O ai lassât ai califs dopo di me capî i dirits dai Muhajirin e protezi il lôr onôr. O ai ancje prometût di fâ simpri il ben ai Ansar che a vevin abitât chest paîs - Medine - e a vevin crodût prin de lôr rivade - ai Muhajirin - di acetâ lis personis buinis, e di perdonai chei che a vevin tort tra di lôr. E o ai ancje prometût di fâ il ben a ducj i abitants di cheste citât parcè che a son i difensôrs dal Islam e a àn donât ricjece - pal Islam - e a son stâts duris viers il nemì. E no cjapâ di lôr fûr di ce che al è plui di ce che a son disponûts a fâ. O ai ancje sburtât a fâ il ben ai araps beduins parcè che a son i antenâts dal popul arap e pionîrs dal Islam, e di cjapâ di lôr no la lôr sielte principâl di ricjece come zakat e daspò tornâle e distribuile ae int puare di jenfri di lôr. E o ai ancje fat un testament a lui par complimentâ l’acuardi cui ahlu Dzimmah - citadins no musulmans che a àn di jessi tassâts -, ven a stâi lis personis che a son sot la protezion di Allah e dal So Messazîr Shallallahu Alaihi Wasallam - fintant che a paiin lis tassis - e chei - ahl dzimmah - che a àn l’intenzion di combati a àn di jessi ancje altris che no f abilitât’. Cuant che Umar al veve respirât fûr, o lu vevin tirât fûr e daspò o jerin lâts a cjaminâ. Abdullah bin Umar al disè ciao - a Aisyah Radlialah Anha - daspò al disè; “Umar bin Al Khathab al domandà il permès”. Aisyah Radliallahu Anha al à dit; ‘Metilu dentri’. Duncje il cuarp di Umar al fo metût inte tombe e metût dongje dai siei doi amìs. Daspò vê sepolt il cuarp di Umar, la int - che e jere stade nomenade par cjatâ un sucessôr dal calif - si cjatà dongje. Abdur Rahman bin Auf al à dit; ‘Fâ cheste une cuistion par trê di voi. Cussì al disè Az Zubair; ‘O lassi il me afârs a Ali. Intant che Talha al diseve; — O ai consegnât i miei afârs a Uthman. Intant Sa’ad al disè; “O ai consegnât i miei afârs a ‘Abdur Rahman bin ‘Auf. Alore Abdur Rahman bin Auf al disè; ‘Cui di voi doi al è pront a lassâ lâ cheste materie, o la consegnarìn a chê altre, Allah e l’Islam a la vuardaran. In fat, une persone e pues viodi cui che al è il miôr tra di lôr intai siei voi. I doi dignitaris - Usman e Ali - a si mutarin. Alore Abdur Rahman al disè; — Voialtris o lassin cheste materie a me. Allah al è sigûr daûr a vuardâmi e no sarè arbitrari intal sielzi cui che al è il miôr tra di voi’. Ducj i doi a disevin; 'Va ben'. Duncje ‘Abdur Rahman al tignì la man di un dai doi e al disè; 'Tu sês un parint dal Rasulullah Sallam e di tra i predecessôrs tal Islam - anzian - come che tu cognossis e Allah al varès di vuardiâ su di te. Se o ti consegnassi cheste materie, logjic che tu fâs justizie e se o consegnassi cheste materie a Uthman, logjic che tu varessis sintût e obedît. Po dopo al fevelà di bessôl cun Uthman e al disè cemût che al veve dit a Ali. Cuant che al fasè il jurament di lealtât, ‘Abdur Rahman al disè; “Alce la man, o Osman”. Duncje Abdur Rahman al si impegnà a jessi leâl a Uthman, daspò Ali al si unì a lui, daspò i abitants a son rivâts a impegnâsi a Uthman.