Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah

Imam Muslim : 3180

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَخَذَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ فَقَالَ أَتَدْرُونَ أَيَّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِيَوْمِ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ بِالْبَلْدَةِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ قَالَ ثُمَّ انْكَفَأَ إِلَى كَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ فَذَبَحَهُمَا وَإِلَى جُزَيْعَةٍ مِنْ الْغَنَمِ فَقَسَمَهَا بَيْنَنَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ قَالَ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ جَلَسَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَعِيرٍ قَالَ وَرَجُلٌ آخِذٌ بِزِمَامِهِ أَوْ قَالَ بِخِطَامِهِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ وَعَنْ رَجُلٍ آخَرَ هُوَ فِي نَفْسِي أَفْضَلُ مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ وَأَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا قُرَّةُ بِإِسْنَادِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَسَمَّى الرَّجُلَ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ فَقَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عَوْنٍ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَذْكُرُ وَأَعْرَاضَكُمْ وَلَا يَذْكُرُ ثُمَّ انْكَفَأَ إِلَى كَبْشَيْنِ وَمَا بَعْدَهُ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ

ነጊሩና ኣሎ [ናሽር ቢን ዓሊ ኣል ጃህድላሚ] ነጊሩና ኣሎ [ያዚድ ቢን ዙራይ'] ነጊሩና ኣሎ [ዓብደላ ቢን ዓን] ካብ [መሓመድ ቢን ሲሪን] ካብ [ዓብዱራሕማን ቢን ኣቡበክራህ] ካብ [ኣቡኡ] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ ኣብታ መዓልቲ ሓደ እዋን ኣብ ኣድጉ ኮፍ ኢሉ፡ ድሕሪኡ ሓደ ሰብ ልጓም ሒዙ፡ ከምዚ ኢሉ: 'እንታይ መዓልቲ እዚኣ ትፈልጥ ዲኻ ድዩ?’ ኢሉ መለሰሉ። ንሳቶም ድማ ‘ኣላህን ረሱልን ዝያዳ ይፈልጡ’ ኢሎም መለሱ። ኩላትና ብኻልእ ስም ክጽውዓ ክሳብ ዝሓሰብና፡ ሽዑ 'ሎሚ መዓልቲ ናህር -መስዋእቲ- ኣይኮነትን?' ንሳቶም ድማ 'ሓቂ ኢኻ ኦ ረሱል ኣላህ' ኢሎም መለሱ። ደጊሙ ድማ፡ ‘እዚኣ ክንደይ ወርሒ እያ፧’ ኢሉ ሓተቶ። ንሳቶም ድማ ‘ኣላህን ረሱልን ዝያዳ ይፈልጡ’ ኢሎም መለሱ። ንሱ ድማ: 'ሕጂ ወርሒ ዙልሒጃ ዶ ኣይኮነትን?' ንሕና ድማ 'ሓቂ ኢኻ ኦ ረሱል ኣላህ' ኢልና መለስና። ድሕሪኡ፡ ‘እዚኣ ኣየነይቲ ሃገር እያ፧’ ኢሉ ሓተቶ። ንሕና ድማ 'ኣላህን ልኡኹን ዝያዳ ይፈልጡ' ኢልና መለስና። ኣቡበክራ ቀጺሉ 'ካብ ስሙ ወጻኢ ካልእ ክጽውዖ እዩ ኢልና ክሳብ ዝጠርጠርና'። ንሱ ድማ፡ ‘እዚ ባልዳዶ ኣይኰነን፧’ በሎ። ንሕና ድማ 'ሓቂ ኢኻ ኦ ረሱል ኣላህ' ኢልና መለስና። ንሱ ድማ፡ ‘ብሓቂ ደምካ፡ ንብረትካን ክብረትካን ንዓኻ ሓራም እዩ፡ ከምቲ ሎሚ፡ ኣብዚ ወርሒ’ዚ ድማ፡ ኣብ መሬትካ ሓራም እዩ። ኣብዚ ሰዓት እዚ ዘሎ ህዝቢ ናብቲ ዘይርከብ ህዝቢ የብጽሖ!’ ኢሉ መለሰሉ። ኣቡበክራ ቀጺሉ፡ ‘ድሕሪኡ ናብ - መሕረዲ ቦታ - ክልተ ጻዕዳ ኣባጊዕ ከይዱ፡ ሓረደን። ብድሕሪኡ ናብ ገለ ኣጣል ከይዱ ዓደለልና’ ኢሉ መለሰሉ። ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ኣል ሙጽና] ነጊሩና ኣሎ [ሓመድ ቢን መስዓዳ] ካብ [ኢብን ዓን] ኢሉ፤ [መሓመድ] ከምዚ ኢሉ፤ [ዓብዱራሕማን ቢን ኣቡበክራ] ከምዚ ኢሉ፤ ካብ [ኣቡኡ] ከምዚ በሎ፡ ‘ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ኣብ ኣድጉ ኮፍ ምስ በለ፡ ኣቡበክራህ ከምዚ በሎ፡ ሽዑ ሓደ ሰብኣይ ልጓም ኣድጉ ሒዙ ነበረ -ወይ ከምዚ ኢሉ፤ ናቱ መትሓዚ-'. ቀጺሉ ናይ ያዚድ ቢን ዙራይ’ ሓዲስ ጠቒሱ። ተነጊሩኒ ኣሎ [መሓመድ ቢን ሃቲም ቢን ማይሙን] ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] ነጊሩና ኣሎ [ቁራህ ቢን ካሊድ] ካብ [ዓብዱራሕማን ቢን ኣቡበክራህ] [መሓመድ ቢን ሲሪን] ከም ዝነገረና፣ ከምኡ’ውን ካብ [ሰብ] ካብ ዓብዱራሕማን ቢን ኣቡበክራ ዝበልጽ ዝመስለኒ’። ከምኡ ውን ተነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዓምሩ ቢን ጀብላ] ከምኡ ውን [ኣሕመድ ቢን ሂራሲ] ክልቲኦም ከምዚ ኢሎም፤ ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኣሚር ዓብዱልማሊክ ቢን ዓምሩ] ነጊሩና ኣሎ [ቁርራ] -ምስ ሳናዱ ያህያ ቢን ሰዒድ፣ ነቲ ሰብኣይ ድማ ምስ- [ሑማይድ ቢን ዓብዱራሕማን] ካብ [ኣቡበክራ] ኢሉ ሰመዮ ንሱ ከምዚ ኢሉ፣ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብ ግዜ በዓላት መስዋእቲ ሰቢኾም: 'እዚኣ እንታይ መዓልቲ እያ?' ድሕሪኡ ከም ሓዲስ ኢብን ዓን ነቲ ሓዲስ ቀጸሎ። በቃ 'ክብረትካ' ዘይምባሉ እዩ። 'ድሕሪኡ ናብተን ክልተ ኣባጊዕ ከይዱ ወዘተ' ኣይብልን እዩ። ኣብቲ ሓዲስ ድማ ‘ከም ቅድስቲ መዓልትኻ፡ ኣብ ወርሕኻን ኣብ ምድርኻን ክሳብ ምስ ረቡብካ እትራኸብ’ ጥራይ እዩ ዝገልጽ። ኣነ ድየ ኣየመሓላለፍኩን?’ ኢሉ መለሰሉ። ንሳቶም ድማ 'እወ ብርግጽ' በልዎ። ደጊሙ ድማ 'ኦ ኣላህ ምስክር' በለ።