Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah

Imam Bukhari : 6893

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الزَّمَانُ قَدْ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ثَلَاثٌ مُتَوَالِيَاتٌ ذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحَجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ وَرَجَبُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشَعْبَانَ أَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ يُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ ذَا الْحَجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ أَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ يَوْمٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا وَسَتَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ فَيَسْأَلُكُمْ عَنْ أَعْمَالِكُمْ أَلَا فَلَا تَرْجِعُوا بَعْدِي ضُلَّالًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ أَلَا لِيُبْلِغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَلَعَلَّ بَعْضَ مَنْ يَبْلُغُهُ أَنْ يَكُونَ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضِ مَنْ سَمِعَهُ فَكَانَ مُحَمَّدٌ إِذَا ذَكَرَهُ قَالَ صَدَقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ

ተነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ኣል ሙጽና] ተነጊሩና ኣሎ [ዓብዱል ዋሃብ] ተነጊሩና ኣሎ [ኣዩብ] ካብ [መሓመድ] ካብ [ኢብን ኣቡበክራ] ካብ [ኣቡ በኽራ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ‘እቲ ግዜ ከምቲ ኣላህ ሰማያትን ምድርን ዝፈጠረሉ ቅርጾም ይዘውር። ኣብ ሓደ ዓመት ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ ኣለዋ፡ ካብዚኣተን ኣርባዕተ ሓራም፡ ሰለስተ ተኸታተልቲ፡ ድዙል ቃዕዳ፡ ዙልሂጃን ሙሓረምን፡ ረጀብ ሙድላር ድማ ኣብ መንጎ ናይ መወዳእታ ኣዋርሕ ጁማዲልን ስያዕባንን እዩ። ሕጂ እዚኣ ክንደይ ወርሒ እያ፧’ ኢሉ መለሰሉ። ንሕና ድማ ‘ኣላህን ረሱልን ዝያዳ ይፈልጡ! ' ሽዑ ነቢይ ስቕ ስለ ዝበሉ ብስሙ ዘይኮነስ ብስሙ ከም ዝጽውዖ ገሚትና። ረሱል ቀጺሎም፡ ሎሚ መዓልቲ ምሕራድ ኣይኮነትን? ንሳቶም ድማ 'ሓቂ እዩ' ኢሎም መለሱ። ረሱል ቀጺሎም፡ ‘ብሓቂ ደምካ፡ ሃብትኻ - መሓመድ ከም ዝበሎ፡ ክሳብ ዝዝክሮ ከም ዝበሎን ክብርኻን - ሓራም ከም ክብሪ ናይ ሕጂ ዘለኻዮ፡ ኣብዚ ሕጂ ዘለኻዮ መሬት፡ ኣብዚ ሕጂ ዘለኻዮ ወርሒ፡ ምስ ረቢኻ ክትራኸብ ኢኻ’ሞ ብዛዕባ ተግባርካ ክሓተካ’ዩ። ዘክር ድሕሪ ሞተይ ከም ዝሰሓቱ ሰባት ኣይትምለስ፣ ገሌኹም ክሳድ ካልኦት ቆሪጽኩም፣ ዘክር፣ እቶም ኣብኡ ዘለዉ ናብቶም ዘይርከቡ የብጽሕዎ፣ ምኽንያቱ እቲ ዘመሓላልፎ ሰብ ካብቲ ዝሰምዖ ሰብ ኣዝዩ ዝያዳ ክርድኦ ይኽእል እዩ'። ከምኡ ውን መሓመድ ነዚ ሓዲስ እንተጠቒሱ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ሓቁ እዩ ነይሩ ሽዑ ከምዚ ኢሎም: ኣነ ኣይኮንኩን ኣመሓላሊፈዮ? ኣይነገርኩኻን ድየ?’ ኢሉ መለሰሉ።