Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam pernah melaksanakan shalat 'isya ketika malam telah masuk sepertiga akhir malam ('atamah)

इमाम मुस्लिम : 1015

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَيُّ حِينٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ أَنْ أُصَلِّيَ الْعِشَاءَ الَّتِي يَقُولُهَا النَّاسُ الْعَتَمَةَ إِمَامًا وَخِلْوًا قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُا أَعْتَمَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ الْعِشَاءَ قَالَ حَتَّى رَقَدَ نَاسٌ وَاسْتَيْقَظُوا وَرَقَدُوا وَاسْتَيْقَظُوا فَقَامَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ الصَّلَاةَ فَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ الْآنَ يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً وَاضِعًا يَدَهُ عَلَى شِقِّ رَأْسِهِ قَالَ لَوْلَا أَنْ يَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوهَا كَذَلِكَ قَالَ فَاسْتَثْبَتُّ عَطَاءً كَيْفَ وَضَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ كَمَا أَنْبَأَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَبَدَّدَ لِي عَطَاءٌ بَيْنَ أَصَابِعِهِ شَيْئًا مِنْ تَبْدِيدٍ ثُمَّ وَضَعَ أَطْرَافَ أَصَابِعِهِ عَلَى قَرْنِ الرَّأْسِ ثُمَّ صَبَّهَا يُمِرُّهَا كَذَلِكَ عَلَى الرَّأْسِ حَتَّى مَسَّتْ إِبْهَامُهُ طَرَفَ الْأُذُنِ مِمَّا يَلِي الْوَجْهَ ثُمَّ عَلَى الصُّدْغِ وَنَاحِيَةِ اللِّحْيَةِ لَا يُقَصِّرُ وَلَا يَبْطِشُ بِشَيْءٍ إِلَّا كَذَلِكَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ كَمْ ذُكِرَ لَكَ أَخَّرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَتَئِذٍ قَالَ لَا أَدْرِي قَالَ عَطَاءٌ أَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ أُصَلِّيَهَا إِمَامًا وَخِلْوًا مُؤَخَّرَةً كَمَا صَلَّاهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَتَئِذٍ فَإِنْ شَقَّ عَلَيْكَ ذَلِكَ خِلْوًا أَوْ عَلَى النَّاسِ فِي الْجَمَاعَةِ وَأَنْتَ إِمَامُهُمْ فَصَلِّهَا وَسَطًا لَا مُعَجَّلَةً وَلَا مُؤَخَّرَةً

आणि आम्हाला [मुहम्मद बिन रफी'] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अब्दुर्रज़ाक] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [इब्न जुरैज] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले; मी ['अथा'] यांना विचारले, "तुम्हाला कधी वेळ योग्य वाटतो की मी तुमच्यासोबत इशाची नमाज—ज्याला लोक 'अतामाह' म्हणतात—फक्त आपण दोघेच अदा करू?" 'अथ्‌' म्हणाले: मी इब्न अब्बास (रज़िअल्लाहु अन्हु) यांना म्हणताना ऐकले: "एकदा पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी इशाची नमाज अदा करण्याचा इरादा केला." [इब्न अब्बास] म्हणाले: जोपर्यंत सहचार्‍यांना झोप लागली आणि ते जागे झाले, पुन्हा झोप लागली आणि ते जागे झाले. मग उमर इब्न अल-खत्ताब (रज़िअल्लाहु अन्हु) उठले आणि म्हणाले: "नमाज अदा करा!" 'अथ्‌' म्हणाले: इब्न अब्बास (रज़िअल्लाहु अन्हु) पुढे म्हणाले: थोड्याच वेळात पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आले, जणू त्यांच्या डोक्यावरून पाणी गळत होते, आणि त्यांनी आपल्या हाताने डोक्याच्या एका बाजूला हात ठेवला व म्हणाले: 'जर यामुळे माझ्या उम्मतला त्रास झाला नसता, तर मी त्यांना (जसे आपण आता करतो) प्रार्थना करण्याचा आदेश दिला असता.' इब्न जुरैज म्हणाले; मी 'अथा' यांना विचारले; "मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी इब्न अब्बास यांच्या वृत्तानुसार आपला हात डोक्यावर कसा ठेवला?" मग 'अता' यांनी आपले बोटे किंचित पसरवली, नंतर त्यांच्या बोटांच्या तोंकांना डोक्याच्या शिखरावर ठेवले, नंतर ती डोक्याच्या दिशेने खाली खेचली, जोपर्यंत त्यांचा अंगठा चेहऱ्याच्या दिशेतील कानाच्या टोकाला लागला, मग त्या बोटांना गालाच्या वरच्या भागाकडे आणि त्यांच्या दाढीकडे नेले; हे त्यांनी खूप हळू किंवा खूप वेगाने केले नाही." मी 'अथा' यांना विचारले: "तुम्हाला किती वेळा सांगितले गेले आहे की पैगंबर, त्यांचे शांती आणि आशीर्वाद त्यांच्यावर असोत, यांनी इशाची नमाज रात्री उशिरापर्यंत पुढे ढकलली?" 'अथा' यांनी उत्तर दिले: "मला माहिती नाही." 'अथा' म्हणाले: "म्हणून, मला उशिरा वेळ असताना एकटेच 'इशा' नमाज अदा करणे जास्त आवडते, जसे पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी त्यांच्या एका रात्री केले होते. जरी ते तुमच्यासाठी ओझे असले, मग तुम्ही ते एकटे करा किंवा इतरांसोबत (जमातमध्ये), तरी ते योग्य प्रकारे अदा करा—खूप हळूही नाही आणि खूप वेगानेही नाही."