इमाम मुस्लिम (الامام مسلم) - 5362 हदीस
हदीस
इमाम मुस्लिम : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
आणि पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्याकडून ही एक प्रसिद्ध परंपरा आहे: "जो कोणी माझ्याकडून अशी हदीस सांगतो, ज्याच्या खोट्या असल्याचा संशय असेल, तर तो (वक्ता) खोटारड्यांपैकी एक आहे." आम्हाला हे [अबू बक्र इब्न अबू शयबाह] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [वकी'] यांच्याकडून, [शु'बाह] यांच्याकडून, [अल-हकम] यांच्याकडून, [अब्दुर्रहमान इब्न अबू लयला] यांच्याकडून आणि [समुरा इब्न जुंदब] यांच्याकडून हदीस सांगितली. (दुसऱ्या आवृत्तीत असे नमूद आहे) आणि [अबू बक्र इब्न अबू शयाबह] यांनीही आम्हाला हदीस सांगितली, [वकी'] यांनी आम्हाला [शु'बाह] यांच्याकडून हदीस सांगितली आणि [सुफ्यान] यांनी [हबीब] यांच्याकडून, [मैमून बिन अबू शाबीब] यांच्याकडून, [अल-मुघीरा बिन शु'बाह] यांच्याकडून सांगितले, ज्यापैकी दोघांनीही म्हटले, "अल्लाहचे प्रेषित, अल्लाह त्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद करो, त्यांनी त्या विषयाबाबत बोलले."
हदीस
इमाम मुस्लिम : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
आणि आम्हाला [अबू बक्र इब्न अबू शैबह] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [गुंदार] यांच्याकडून, [शु'बाह] यांच्याकडून कथन केले (दुसऱ्या कथनात असे नमूद आहे) आणि आम्हाला [मुहम्मद बिन अल-मुत्सन्ना] आणि [इब्न बशीर] यांनीही सांगितले, दोघांनीही म्हटले: आम्हाला [मुहम्मद बिन जाफर] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [शुबाह] यांच्याकडून कथन केले [मन्सूर] यांच्याकडून, [रिब'ई बिन हिरस] यांच्याकडून की त्यांनी [अली] यांना उपदेश देताना ऐकले; त्यांनी सांगितले, "अल्लाहचे प्रेषित, अल्लाहची शांती आणि आशीर्वाद त्यांच्यावर असोत, म्हणाले: 'माझ्या नावाने खोटं बोलू नका, कारण जो कोणी माझ्या नावाने खोटं बोलेल तो नक्कीच नरकात जाईल.'"
हदीस
इमाम मुस्लिम : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
हे आम्हाला [जुहैर बिन हारब] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [इस्माईल] – म्हणजेच इब्न 'उलैय्याह – यांच्याकडून, [अब्दुल अजीज बिन शुहैब] यांच्याकडून, [अनस बिन मालिक] यांच्याकडून सांगितले की त्यांनी म्हटले, 'खरोखर, मला तुमच्यासाठी अनेक हदीस सांगण्यापासून जे रोखते ते म्हणजे पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांनी म्हटले: "जो कोणी जानबूजून माझ्या नावावर खोटी हदीस रचेल, त्याने नरकात आपले स्थान घेऊन बसावे."
हदीस
इमाम मुस्लिम : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
आम्हाला [मुहम्मद बिन उबैद अल-गुबारी] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला कथन केले [अबू आव्नाह] यांनी [अबू हाशिन] यांच्याकडून, त्यांनी [अबू शालीह] यांच्याकडून, त्यांनी [अबू हुरैरह] यांच्याकडून सांगितले की, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी म्हटले: 'जो माझ्या नावाने खोटे सांगतो, त्याने नरकात आपले स्थान घेऊन बसावे.'
हदीस
इमाम मुस्लिम : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
हे आम्हाला [मुहम्मद बिन अब्दुल्ला बिन नुमैर] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [माझ्या वडिलांकडून] सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [सईद बिन उबैद] कडून सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अली बिन रबीआ] कडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले: "मी मशिदीत गेलो तेव्हा कुफाचा राज्यपाल अल-मुघिरा तिथे होता. त्याने सांगितले, 'मग [अल-मुघीरा] म्हणाले, "मी अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना म्हणताना ऐकले: 'खरोखरच, माझ्या नावाने खोटं बोलणं हे इतर कुणाच्या नावाने खोटं बोलण्यासारखं नाही; जो कोणी जानबूजून माझ्या नावाने खोटं बोलतो, त्याने नरकात आपली जागा घ्यावी.'" आणि मला [अली बिन हुजर अस-सअदी] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अली बिन मुशिर] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [मुहम्मद बिन काइस अल-असदी] यांच्याकडून, [अली बिन रबीअह अल-असदी] यांच्याकडून, [अल-मुघिरा बिन शुबाह] यांच्याकडून सांगितले पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) यांच्याकडून, त्याचसारख्या हदीसने, फक्त त्यांनी असे म्हटले नाही, "खरोखरच, माझ्या नावाने खोटं बोलणं दुसऱ्याच्या नावाने खोटं बोलण्यासारखं नाही."
हदीस
इमाम मुस्लिम : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
आणि [उबैदुल्ला बिन मुआध्झ अल-अंबारी] यांनी आम्हाला कथन केले, [माझ्या वडिलांनी] (दुसऱ्या कथनात नमूद केल्याप्रमाणे) आम्हाला कथन केले, आणि [मुहम्मद बिन अल-मुत्सन्ना] यांनी आम्हाला कथन केले, [अब्दुर्रहमान बिन महदी] यांनी आम्हाला कथन केले; दोघांनीही सांगितले: [शु'बाह] यांनी आम्हाला कथन केले [खुबैब बिन अब्दुर्रहमान] यांच्याकडून, [हफ्श बिन अशिम] यांनी सांगितले, "अल्लाहचे प्रेषित, अल्लाह त्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद करो, म्हणाले: 'कोणतीही गोष्ट ऐकली की ती सर्व सांगणारा माणूस खोटारडा समजला जाण्यास पुरेसे आहे.'" आम्हाला [अबू बक्र बिन अबू शयाह] यांनी सांगितले, त्यांनी सांगितले: आम्हाला [अली बिन हफ्श] यांनी सांगितले, त्यांनी सांगितले: आम्हाला [शु'बाह] यांनी [खुबैब बिन अब्दुर्रहमान] यांच्याकडून, त्यांनी [हफ्श बिन 'आशिम] यांच्याकडून, त्यांनी [अबू हुरैरा] यांच्याकडून पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून, वरील हदीसप्रमाणेच सांगितले.
हदीस
इमाम मुस्लिम : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
आणि आम्हाला [मुहम्मद बिन अब्दुल्ला बिन नुमैर] आणि [जुहैर बिन हारब] यांनी सांगितले, दोघांनीही म्हटले: आम्हाला [अब्दुल्ला बिन याझीद] यांनी सांगितले, ज्यांनी म्हटले: मला [सईद बिन अबू आय्यूब] यांनी सांगितले, ज्यांनी म्हटले: मला सांगितले [अबू हनी'] यांनी [अबू उस्मान मुस्लिम बिन यासार] यांच्याकडून, त्यांनी [अबू हुरैरा] यांच्याकडून, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून सांगितले की, त्यांनी म्हटले: "माझ्या उम्मतच्या शेवटी असे लोक येतील जे तुम्हाला अशा हदीसचे वर्णन करतील ज्या तुम्ही किंवा तुमच्या पूर्वजांनी कधीही ऐकल्या नाहीत. म्हणून त्यांचा बहिष्कार करा आणि तेही बहिष्कृत होतील."
हदीस
इमाम मुस्लिम : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
[हर्मुलाह बिन याह्या बिन अब्दुल्लाह बिन हर्मुलाह बिन इमरान अत-तुजीबी] यांनी मला सांगितले, ते म्हणाले: [इब्न वहाब] यांनी आम्हाला सांगितले, ते म्हणाले: [अबू शुराय्ह] यांनी आम्हाला सांगितले की त्यांनी [शराहिल बिन याझीद] यांना म्हणताना ऐकले: [मुस्लिम बिन यासार] यांनी मला सांगितले की त्यांनी ऐकले [अबू हुरैरा] यांनी सांगितले, "अल्लाहचे प्रेषित, अल्लाहची शांती आणि आशीर्वाद त्यांच्यावर असोत, म्हणाले: 'शेवटच्या दिवसांत, खोट्या दाज्जाल (मिथ्या पैगंबर) येतील जे तुम्हाला अशा हदीथ्स सांगतील ज्या तुम्ही कधीही ऐकल्या नाहीत, आणि तुमच्या पूर्वजांनीही ऐकल्या नाहीत. म्हणून त्यांना टाळा, आणि ते तुम्हाला टाळतील. ते तुम्हाला गोंधळात टाकू शकत नाहीत आणि तुमची बदनामीही करू शकत नाहीत.'"
हदीस
इमाम मुस्लिम : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
मला हे [अबू खैसामा झुहैर बिन हारब] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [वकी'] यांच्याकडून, [कहमस] यांच्याकडून, [अब्दुल्ला बिन बुरायदा] यांच्याकडून, [यह्या बिन यामर] यांच्याकडून हदीस सांगितली. (दुसऱ्या आवृत्तीत असे नमूद आहे) आणि हे आम्हाला [उबैदुल्ला बिन मुआध अल-अनबारी] यांनी सांगितले आणि हीच हदीस आहे: हे आम्हाला [माझ्या वडिलांनी] सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [कहमस] यांच्याकडून, [इब्न बुरायदा] यांच्याकडून, [यह्या बिन यामर] यांच्याकडून हदीस सांगितली. त्याने सांगितले, "बसरामध्ये नियतीबद्दल चर्चा करणारा पहिला माणूस मा'बाद अल-जुहानी होता, म्हणून मी आणि हुमैद बिन अब्दुर्रहमान अल-हिमायरी हज किंवा उमराहसाठी निघालो, आणि आम्ही म्हणालो, 'जर आम्हाला पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्या खलीफांपैकी एखाद्याला भेटण्याची संधी मिळाली, तर आम्ही त्यांना नियतीबद्दल काय म्हणतात ते विचारू.' मग [अब्दुल्ला बिन उमर] अल्लाहच्या कृपेने आमच्याकडे येत असताना मशिदीत प्रवेश करत होते. म्हणून मी आणि माझा साथीदार त्याला आडवा आलो. आम्हांपैकी एक त्याच्या उजव्या बाजूला आणि दुसरा त्याच्या डाव्या बाजूला उभा राहिला. मग मला वाटले की माझा साथीदार मला त्याच्या वतीने बोलण्याची संधी देईल, म्हणून मी म्हटले, 'हे अबू अब्दुर-रहमान, आम्ही काही लोकांना पाहिले आहे जे कुरआन वाचतात आणि ज्ञान मिळवतात, तरीही ते म्हणतात की पूर्वनियती नाही, आणि गोष्टी नवीन आहेत (त्यांच्या आधी पूर्वनियती आणि अल्लाहचे ज्ञान नाही).' मग [अब्दुल्ला इब्न उमर] यांनी उत्तर दिले, 'जर तुम्हाला असे लोक भेटतील, तर त्यांना सांगा की मी त्यांच्यापासून स्वतःला वेगळा करतो आणि ते माझ्यापासून स्वतःला वेगळे करतील.' आणि ज्याच्या शपथाने अल्लाहचे दास शपथ घेतात, जर तुमच्यापैकी कोणी उहुद पर्वताइतके सोने दान केले, तरीही त्याचे दान स्वीकारले जाणार नाही जोपर्यंत तो चांगल्या आणि वाईटावरचा पूर्वनिर्धारण (क़द्र) मानत नाही. त्याने सांगितले, 'मग त्याने हदीस कथन करायला सुरुवात केली आणि म्हणाला, ['उमर बिन अल-खत्ताब] म्हणाले, "एकदा आम्ही पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या सान्निध्यात होतो, तेव्हा एक माणूस आला ज्याचे कपडे अतिशय पांढरे होते, केस अतिशय काळे होते, आणि त्याच्यावर प्रवासाची कोणतीही चिन्हे नव्हती. आम्हांपैकी कोणीही त्याला ओळखले नाही, तोपर्यंत तो पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याजवळ आला आणि त्याने आपले गुडघे पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या गुडघ्यावर टेकले, मग त्याने विचारले, 'हे मुहम्मद, मला इस्लामबद्दल सांगा.' अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उत्तर दिले: 'ही साक्ष देणे की अल्लाहशिवाय दुसरा कोणीही (पूजेस पात्र) देव नाही आणि मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) हे त्याचे दास आणि प्रेषित आहेत, नमाज स्थापन करणे, जकात भरणे, रमजानमध्ये उपवास करणे, आणि जर तुम्ही प्रवास करू शकत असाल तर अल्लाहच्या घराला हज करणे.' त्याने म्हटले, 'तुम्ही बरोबर आहात.' उमर म्हणाले, 'आम्ही त्याच्यावर आश्चर्यचकित झालो कारण त्याने त्याबद्दल विचारले आणि त्याची पुष्टी केली.' त्याने पुन्हा विचारले, 'मला ईमानबद्दल सांगा.' त्याने उत्तर दिले: 'तुम्ही अल्लाहवर, त्याच्या देवदूतांवर, त्याच्या ग्रंथांवर, त्याच्या प्रेषितांवर, अंतिम दिवसावर आणि चांगुलपणा व वाईटपणाच्या निर्णयावर विश्वास ठेवता.' त्याने म्हटले, 'तू बरोबर आहेस.' त्याने विचारले, 'मला इहसानबद्दल सांग.' त्याने उत्तर दिले: 'तू अल्लाहची इबादत असे कर जणू तू त्याला पाहतोस, आणि जरी तू त्याला पाहत नसलास तरी तो नक्कीच तुझ्याकडे पाहतो.' त्याने पुन्हा विचारले, 'कियामतचा दिवस कधी येईल?' त्याने उत्तर दिले: 'ज्याला विचारले जाते त्याला विचारणाऱ्यापेक्षा जास्त माहिती नाही.' त्याने विचारले, 'मग त्याची लक्षणे काय आहेत ते सांग?' त्याने उत्तर दिले: 'जेव्हा दासी आपल्या स्वामीच्या मुलाला जन्म देईल, आणि तुम्ही पायऱ्यांशिवाय, नग्न, गरीब, बकरी पाहणारा असा माणूस पाहाल, जो इमारती बांधण्यात गर्व करतो.' मग तो वळून निघून गेला. मी आश्चर्यचकित झालो, आणि त्याने विचारले: 'उमर, तुला माहित आहे का तो प्रश्न विचारणारा कोण होता?' मी उत्तर दिले, 'अल्लाह आणि त्यांच्या पैगंबर यांनाच त्याबद्दल चांगले माहित आहे.' त्याने म्हटले: 'तो जिब्रिल होता; तो तुला तुमच्या धार्मिक ज्ञानाबद्दल शिकवण्यासाठी आला होता.' हे आम्हाला [मुहम्मद बिन उबैद अल-घुबारी] आणि [अबू कमाल अल-जहदारी] आणि [अहमद बिन अब्दाह] यांनी सांगितले; त्यांनी सांगितले: हे आम्हाला [हम्माद बिन याझीद] यांनी [मथार अल-वराक] यांच्याकडून, त्यांनी [अब्दुल्ला बिन बुरायदा] यांच्याकडून, त्यांनी [यह्या बिन यामर] यांच्याकडून सांगितले त्याने सांगितले, 'जेव्हा मा'बदने नियतीच्या विषयाशी संबंधित काही बोलले, तेव्हा आम्ही ते नाकारले.' त्याने पुढे सांगितले, 'मग मी हुमैद बिन अब्दुर्रहमान अल-हिमीयरी यांच्यासोबत हज केले.' मग त्यांनी काहमासच्या हदीसच्या अर्थाशी सुसंगत हदीसचा उल्लेख केला. त्यात काही अक्षरांची भर आणि वगळणे आहे." आणि [मुहम्मद बिन हतीम] यांनी आम्हाला सांगितले, [यह्या बिन सा'द अल-कथ्थान] यांनी आम्हाला सांगितले, [उथमान बिन गियाथ] यांनी आम्हाला सांगितले, [अब्दुल्ला बिन बुरायदा] यांनी आम्हाला [यह्या बिन या'मर] यांच्याकडून सांगितले आणि [हुमैद बिन अब्दुर्रहमान], हे दोघे म्हणाले, 'आम्ही [अब्दुल्ला बिन उमर] यांना भेटलो, मग आम्ही पूर्वनियतीचा विषय आणि त्यावरील त्यांचे मत मांडले, तेव्हा त्यांनी हा हदीस अगदी तसाच रिवायत केला जसा त्यांनी [उमर] यांच्याकडून, अल्लाह त्यांच्यावर खुशाल असो, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून रिवायत केला होता, आणि त्यात काही अक्षरे जोडलेली आणि काही वगळलेली आहेत.' आणि [हज्जाज बिन अस्-शा'इर] यांनी आम्हाला हदीस सांगितली ज्यांनी आम्हाला [यूनुस बिन मुहम्मद] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अल-मुअतमिर] यांनी त्यांच्या वडिलांकडून, त्यांना [यह्या बिन यामर] यांनी, त्यांना [इब्न उमर] यांनी, त्यांना [उमर] यांनी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) यांच्याकडून अशीच एक हदीस सांगितली."
हदीस
इमाम मुस्लिम : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
आणि आम्हाला [अबू बक्र बिन अबू शयाह] आणि [जुहैर बिन हारब] यांनी सांगितले, सर्व [इब्न उलय्याह] कडून; [जुहैर] म्हणाले: आम्हाला [इस्माईल बिन इब्राहिम] यांनी सांगितले, [अबू हय्यान] कडून, [अबू जुर'आ बिन अम्र बिन जारिर] कडून, [अबू हुरैरा] कडून, ज्यांनी सांगितले: "अल्लाहचे प्रेषित, अल्लाहची कृपा आणि शांती त्यांच्यावर असो, एके दिवशी लोकांच्या उपस्थितीत होते, तेव्हा एक माणूस त्यांच्याकडे आला आणि म्हणाला, 'हे अल्लाहचे प्रेषित, श्रद्धा म्हणजे काय?' त्यांनी उत्तर दिले, 'तुम्ही अल्लाहवर, त्याच्या देवदूतांवर, त्याच्या ग्रंथांवर, त्याच्याशी भेट, त्याच्या प्रेषितांवर आणि पुनरुत्थानाच्या दिवशी श्रद्धा ठेवता.' त्याने विचारले, 'अल्लाहचे प्रेषित, इस्लाम म्हणजे काय?' त्यांनी उत्तर दिले, 'इस्लाम म्हणजे अल्लाहची उपासना करणे आणि त्याच्याबरोबर कोणतीही साझीदारपणा न करणे, अनिवार्य नमाज अदा करणे, अनिवार्य जकात भरणे आणि रमजानमध्ये उपवास करणे.' त्याने पुन्हा विचारले, 'अल्लाहचे प्रेषित, इहसान म्हणजे काय?' ' त्याने उत्तर दिले, 'तू अल्लाहची इबादत अशी कर जणू तू त्याला पाहतोस; कारण जरी तू त्याला पाहत नसलास तरी तो नक्कीच तुला पाहतो.' त्याने पुन्हा विचारले, 'ऐ अल्लाहच्या प्रेषिता, न्यायदिवस कधी येईल? त्याने उत्तर दिले, 'याबद्दल विचारणारा आणि विचारणारा दोघेही त्याचे उत्तर तितकेच जाणतात, परंतु मी तुम्हाला त्याची काही चिन्हे सांगतो; म्हणजे, जेव्हा एखादी दासी आपल्या स्वामीला जन्म देईल. हे त्याच्या लक्षणांपैकी एक आहे. (दुसरे) जेव्हा पायऱ्यांशिवाय नग्न असलेला माणूस मानवजातीचा नेता बनेल. हे त्याच्या लक्षणांपैकी एक आहे. (तिसरे) जेव्हा गवळी एकमेकांशी सर्वात उंच इमारती बांधण्यासाठी स्पर्धा करतील. हे पाच लक्षणांपैकी एक लक्षण आहे; अल्लाहशिवाय कोणीही त्यांना जाणत नाही," मग त्यांनी, ज्यांच्यावर शांति आणि आशीर्वाद असोत, पठण केले: '(खरोखरच, घडीची (कियामतची) माहिती फक्त अल्लाहकडेच आहे; आणि तोच पाऊस पाडतो, आणि गर्भात काय आहे ते जाणतो.आणि कोणीही जाणत नाही की तो उद्या काय प्रदान करील, आणि कोणीही जाणत नाही की तो कोणत्या भूमीत मरण पावेल. खरोखरच, अल्लाह सर्वज्ञ आणि सर्वपरिचित आहे' (सूरह लुकमान: ३४). मग तो माणूस परत निघून गेला. तेव्हा अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) म्हणाले: 'त्या माणसाला परत माझ्याकडे बोलाव.' त्यांनी त्याला पुन्हा बोलावले, पण त्यांना काहीच दिसले नाही. मग अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) म्हणाले: 'हा जिब्रईल आहे; तो लोकांना त्यांच्या धर्माबद्दल शिकवण्यासाठी आला होता.' हे आम्हाला [मुहम्मद बिन अब्दुल्ला बिन नुमैर] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [मुहम्मद बिन बिश्र] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अबू हय्यान अल-ताइमी] यांच्याकडून या प्रेषण साखळीसह अशीच एक हदीस सांगितली, फक्त त्यांच्या कथनात 'जेव्हा एखादी दासी आपल्या स्वामीला (अर्थात दासींना) जन्म देते' हा वाक्प्रचार आहे.
हदीस
इमाम मुस्लिम : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
आम्हाला हे [जुहैर इब्न हारब] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [जरीर] यांच्याकडून, [उमराह]—म्हणजेच इब्न अल-का'का'—यांच्याकडून, [अबू जुरा'ह] यांच्याकडून, [अबू हुरैरा] यांनी सांगितले की: "अल्लाहचे प्रेषित, अल्लाहची शांती आणि आशीर्वाद त्यांच्यावर असोत, म्हणाले: 'मला जे काही हवे आहे ते विचारा.'" पण ते त्याला विचारण्यास घाबरले आणि संकोचले. मग एक माणूस आला आणि त्यांच्या गुडघ्यांसमोर बसला; त्याने विचारले, 'अल्लाहच्या संदेष्टा, इस्लाम म्हणजे काय?' त्यांनी उत्तर दिले, 'इस्लाम म्हणजे अल्लाहबरोबर काहीही भागीदार न करणे, नमाज अदा करणे, जकात भरणे आणि रमजानमध्ये उपवास करणे.' त्याने म्हटले, 'तुम्ही बरोबर आहात.' मग त्याने पुन्हा विचारले, 'अल्लाहच्या संदेष्टा, ईमान म्हणजे काय?' ' त्याने उत्तर दिले, 'अल्लाहवर, त्याच्या देवदूतांवर, त्याच्या ग्रंथांवर, त्याच्याशी भेटण्यावर, त्याच्या प्रेषितांवर, पुनरुत्थानाच्या दिवसावर आणि दैवी निर्णयावर विश्वास ठेवणे.' त्याने म्हटले, 'तुम्ही बरोबर आहात.' मग त्याने पुन्हा विचारले, 'अल्लाहच्या प्रेषिता, इहसान म्हणजे काय?' त्यांनी उत्तर दिले, 'अल्लाहची भिती (खश्याह) अशी बाळगा की जणू तुम्ही त्याला पाहता, आणि जरी तुम्ही त्याला पाहत नसाल तरीही, खरोखरच तो तुम्हाला पाहतो.' त्याने म्हटले, 'तुम्ही बरोबर सांगितले.' मग त्याने पुन्हा विचारले, 'अल्लाहचे प्रेषित, न्यायदिन कधी येणार?' त्यांनी उत्तर दिले, 'याबद्दल विचारणाऱ्याला विचारणाऱ्यापेक्षा जास्त माहिती नाही, परंतु मी तुम्हाला त्याची काही चिन्हे सांगतो; म्हणजे, जेव्हा तुम्ही एखादी दासी आपल्या स्वामीला जन्म देताना पाहाल. हे त्याच्या लक्षणांपैकी एक आहे. (दुसरे) जेव्हा तुम्ही पाय उघडे, बधिर आणि मूक लोकांना पृथ्वीवर (मानवांचे) नेते बनताना पाहाल. हे त्याच्या लक्षणांपैकी एक आहे. (तिसरे) जेव्हा तुम्ही मेंढपाळांना सर्वात उंच इमारती बांधण्यासाठी स्पर्धा करताना पाहाल. हे अदृश्याच्या पाच चिन्हांपैकी एक आहे; अल्लाहशिवाय त्यांना कोणीही ओळखत नाही," मग त्याने पठण केले: '(नक्कीच, घटनेची वेळ फक्त अल्लाहलाच माहीत आहे; आणि तोच पाऊस पाडतो, आणि गर्भात काय आहे ते जाणतो. आणि कोणीही जाणत नाही की तो उद्या काय प्रदान करेल. आणि त्याला कोणत्या भूमीत मरण येईल हेही कोणीच जाणत नाही. खरोखरच, अल्लाह सर्वज्ञ आणि सर्वपरिचित आहे' (सूरह लुकमान: ३४). मग तो माणूस उठून निघून गेला, तेव्हा अल्लाहचे शांति आणि आशीर्वाद त्याच्यावर असोत, पैगंबर (स.) म्हणाले: 'त्याला माझ्याकडे बोलावून आणा!' त्यांनी त्याचा शोध घेतला, पण तो त्यांना सापडला नाही. मग अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) म्हणाले: 'हा माणूस जिब्रईल आहे, ज्याने तुम्ही विचारले नाही म्हणून तुम्हाला (धर्म) शिकवण्याची इच्छा व्यक्त केली.'
हदीस
इमाम मुस्लिम : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
आम्हाला [कुतायबा बिन सईद बिन जमील बिन थारीफ बिन अब्दुल्ला अत-सकाफी] यांनी [मालिक बिन अनस] यांच्याकडून, ज्यांना ते वाचून दाखवले गेले होते, [अबू सुहै्ल] यांच्याकडून [त्यांच्या वडिलांकडून] सांगितले की त्यांनी ऐकले [थलहा बिन उबैदुल्लाह] म्हणतात, "नेज्डच्या लोकांपैकी एक माणूस, ज्याचे केस ताठर झाले होते, तो पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडे आला; आम्हाला त्याचा आवाज फुसफुसताना ऐकू आला, पण तो पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याजवळ येईपर्यंत आम्हाला त्याने काय म्हटले ते काहीच कळले नाही; नंतर कळले की तो इस्लामबद्दल विचारत होता. तेव्हा पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांनी उत्तर दिले: 'इस्लाम म्हणजे दिवसा-रात्रीचे पाच नित्य नमाज आहेत.' त्याने पुन्हा विचारले, 'याशिवाय माझ्यावर आणखी काही कर्तव्य आहे का?' त्यांनी उत्तर दिले: 'नाही, जोपर्यंत तुम्ही नफली नमाज आणि रमजानमध्ये उपवास करत नाही.' त्याने विचारले, 'याशिवाय माझ्यावर आणखी काही कर्तव्य आहे का? ' त्याने उत्तर दिले: 'नाही, फक्त तुम्ही ऐच्छिक उपवास करा, आणि पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांनी त्याला जकातची अनिवार्यता सांगितली.' त्याने पुन्हा विचारले, 'माझ्यावर याव्यतिरिक्त अजून काही कर्तव्य आहे का?' त्याने उत्तर दिले: 'नाही, फक्त तुम्ही ऐच्छिक दान द्या.'" वक्ता म्हणाले, "मग तो माणूस निघून गेला आणि म्हणाला, 'अल्लाहच्या शपथाने, मी यात काहीही वाढवणार नाही आणि काहीही कमी करणार नाही.'" मग अल्लाहचे प्रेषित, त्यांचे शांती आणि आशीर्वाद त्याच्यावर असोत, म्हणाले: 'जर त्याने तसे केले तर तो सुखी होईल.' हे आम्हाला [यह्या बिन आय्यूब] आणि [कुताइबा बिन सा'द] यांनी सांगितले, सर्व [इस्माईल बिन जा'फर] यांच्याकडून, [अबू सुहै्ल] यांच्याकडून, [त्यांच्या वडिलांकडून], [थलहा बिन उबैदुल्लाह] यांनी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून ही हदीस मलीक यांच्या हदीससारखीच सांगितली, फक्त त्यात असे म्हटले आहे की: "पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी सांगितले: 'तो खरा असेल तर, त्याच्या वडिलांच्या शपथाने, तो सुखी होईल,' किंवा 'तो खरा असेल तर, त्याच्या वडिलांच्या शपथाने, तो स्वर्गात प्रवेश करेल.'"
हदीस
इमाम मुस्लिम : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
आम्हाला हे [अम्रु बिन मुहम्मद बिन बुकैर अन-नाकिद] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [हशीम बिन अल-कासिम अबू अन-नद्र] यांच्याकडून, त्यांनी आम्हाला [सुलेमान बिन अल-मुघीरा] यांच्याकडून, त्यांनी [साबि़त] यांच्याकडून आणि त्यांनी [अनस बिन मालिक] यांच्याकडून सांगितले की: "आम्हाला पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना प्रश्न विचारण्यापासून रोखण्यात आले,अलाहि वसल्लम यांना एखाद्या गोष्टीबद्दल विचारण्यापासून रोखण्यात आले, म्हणजेच वाळवंटातून आलेल्या एका हुशार माणसाच्या आगमनामुळे आम्ही आश्चर्यचकित झालो होतो, आणि तो माणूस आम्ही ऐकत असतानाच प्रश्न विचारला. मग वाळवंटातून एक माणूस आला आणि म्हणाला, 'हे मुहम्मद, तुमचा प्रेषित आमच्याकडे आला आणि त्याने आमच्या वतीने दावा केला की तुम्ही म्हणता की अल्लाहने तुम्हाला पाठवले आहे.' पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उत्तर दिले, 'हे खरे आहे.' त्याने विचारले, 'आकाश कोणी निर्माण केले?' पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उत्तर दिले, 'अल्लाहने.' त्याने विचारले, 'पृथ्वी कोणी निर्माण केली?' पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उत्तर दिले, 'अल्लाहने.' त्याने विचारले, 'या पर्वतांना कोणी ठसठशीतपणे स्थापन केले आणि त्यात त्याने जे काही निर्माण केले ते सर्व भरले?' त्याने उत्तर दिले: 'अल्लाह.' त्याने विचारले, 'मग ज्याने आकाश निर्माण केले, पृथ्वी निर्माण केली आणि या पर्वतांना त्यांच्या जागी बसवले, त्याचने तुझ्यावर हे सर्व पाठवले आहे का?' त्याने उत्तर दिले: 'होय.' त्याने विचारले, 'तुमचा प्रेषित दावा करतो की आम्हाला दररोज पाच नमाज अदा करणे बंधनकारक आहे, (हे खरे आहे का)?' त्याने उत्तर दिले: 'होय.' त्याने विचारले, 'तुम्हाला पाठवणार्याच्या शपथाने, अल्लाहने तुम्हाला हे करण्याचा आदेश दिला आहे का?' त्याने उत्तर दिले, 'होय.' त्याने विचारले, 'तुमचा प्रेषित म्हणतो की आम्हाला दरवर्षी रमजानमध्ये उपवास करणे अनिवार्य आहे; हे खरे आहे का?' त्याने उत्तर दिले, 'होय.' त्याने विचारले, 'तुम्हाला पाठवणार्याच्या शपथे, अल्लाहने तुम्हाला हे करण्याचा आदेश दिला आहे का?' त्यांनी उत्तर दिले, 'होय.' त्याने विचारले, 'तुमचा प्रेषित दावा करतो की, आमच्यापैकी ज्यांना प्रवास करण्याची क्षमता आहे, त्यांच्यासाठी हज करणे अनिवार्य आहे—(हे खरे आहे का)?' त्यांनी उत्तर दिले, 'होय, हे खरे आहे.' मग तो वळला आणि म्हणाला, 'ज्याने तुम्हाला सत्यासह पाठवले आहे, त्याच्या शपथाने, मी या आज्ञांमध्ये ना काही वाढ करीन ना काही कमी.' पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी सांगितले: 'जर त्याने जे म्हटले ते खरे असेल, तर तो नक्कीच स्वर्गात प्रवेश करेल.' आम्हाला हे [अब्दुल्ला बिन हशीम अल-अब्दी] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [बह्झ] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [सुलेमान बिन अल-मुघीरा] यांनी [साबीत] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले: [अनस] म्हणाले, "आम्हाला कुरआनसंबंधी काहीही विचारण्यापासून अल्लाहच्या प्रेषितांना विचारायला रोखण्यात आले होते." मग त्यांनी यासारखीच एक हदीस सांगितली.
हदीस
इमाम मुस्लिम : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
हे आम्हाला [मुहम्मद बिन अब्दुल्ला बिन नुमैर] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [माझ्या वडिलांकडून] सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अम्र बिन उथमान] कडून सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [मुसा बिन थलहा] कडून सांगितले, ज्यांनी सांगितले: [अबू आय्यूब] यांनी मला सांगितले की एका बेदुईनने प्रवासात अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना थांबवले, मग त्याने त्याच्या उंटाच्या पट्ट्या किंवा लगाम धरली आणि म्हणाला, 'हे अल्लाहचे प्रेषित, किंवा हे मुहम्मद, मला अशा गोष्टीबद्दल सांगा ज्यामुळे मी स्वर्गाच्या अधिक जवळ जाईन आणि ज्यामुळे मी नरकापासून दूर राहीन?' ' कथकाने सांगितले, 'मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) थांबले आणि आपल्या सोबतींकडे पाहिले, नंतर म्हणाले: "त्याला मार्गदर्शन मिळाले आहे." त्यांनी विचारले, "तुम्ही काय म्हटले?" कथकाने सांगितले, "मग त्यांनी ते पुन्हा सांगितले." मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी सांगितले: "अल्लाहची इबादत करा, त्याच्याबरोबर कुठलेही साझीदार ठेवू नका, नमाज अदा करा, जकात द्या आणि नातेवाईकांशी संबंध जोपासा, मग त्या उंटाला सोडून द्या." हे आम्हाला [मुहम्मद बिन हतीम] आणि [अब्दुर्रहमान बिन बिश्र] यांनी सांगितले, ज्यांनी दोघांनीही म्हटले: हे आम्हाला [बह्झ] यांनी सांगितले, ज्यांनी म्हटले: हे आम्हाला [शु'बाह] यांनी सांगितले आम्हाला [मुहम्मद बिन उस्मान बिन अब्दुल्लाह बिन मूहब] आणि त्यांच्या वडिलांनी [उस्मान] यांनी सांगितले की, त्यांनी दोघांनीही [मुसा बिन थलहा] यांना [अबू आय्यूब] यांच्याकडून पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून अशीच एक हदीस सांगताना ऐकले.
हदीस
इमाम मुस्लिम : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
हे आम्हाला [याह्या बिन याह्या अल-तमिमी] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अबू अल-अहवश] यांच्याकडून सांगितले. (दुसऱ्या कथनात असे नमूद आहे) आणि [अबू बक्र बिन अबू शयाबह] यांनी आम्हाला हदीस सांगितली, आणि [अबू अल-अहवश] यांनी आम्हाला [अबू इशाक] यांच्याकडून, [मूसा बिन थलहा] यांच्याकडून, [अबू आय्यूब] यांच्याकडून हदीस सांगितली, ज्यांनी सांगितले: "एक माणूस पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडे आला, आणि विचारले, 'मला असे एक कर्म दाखवा जे मला स्वर्गाजवळ नेईल आणि नरकापासून दूर ठेवेल.' त्यांनी उत्तर दिले: 'तू अल्लाहची उपासना कर, त्याच्याबरोबर काहीही भागीदार करू नकोस, नमाज अदा कर, जकात दे, आणि आपल्या कुटुंबाशी नाते जोपासा.' जेव्हा तो निघाला, तेव्हा अल्लाहचे प्रेषित, त्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद असोत, म्हणाले: 'जर तो त्याला जे आदेश देण्यात आले आहेत त्याचे पालन करेल, तर तो नक्कीच स्वर्गात प्रवेश करेल.' आणि दुसऱ्या कथनात [इब्न अबू शयाबा] मध्ये, 'जर तो त्याचे पालन करेल.'
हदीस
इमाम मुस्लिम : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
आणि मला [अबू बक्र इब्न इशाक] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अफ्फान] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [वुहैब] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [यह्या इब्न सईद] यांच्याकडून सांगितले [अबू ज़ुरा'ह] यांच्याकडून [अबू हुरैरा] यांच्याकडून की एक बेदुईन पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्याकडे आला आणि म्हणाला, 'ऐ पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, मला असे एक कर्म दाखवा जे मी केल्यास मी नक्कीच स्वर्गात प्रवेश करीन?' त्याने उत्तर दिले: 'अल्लाहची इबादत करा, त्याच्याबरोबर कुणालाही भागीदार बनवू नका, फर्ज नमाज अदा करा, फर्ज जकात द्या आणि रमजानमध्ये उपवास करा.' त्याने म्हटले, 'ज्याच्या हातात माझी जान आहे, त्याने शपथ घेतली की मी यात किंचितही भर घालणार नाही आणि किंचितही कमी करणार नाही.' जेव्हा तो निघाला, तेव्हा पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) म्हणाले: 'जो कोणी स्वर्गातील लोकांपैकी एखाद्या माणसाला पाहू इच्छित असेल, तर त्याने त्याच्याकडे पाहावे.'
हदीस
इमाम मुस्लिम : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
आम्हाला [अबू बक्र इब्न अबू शयबा] आणि [अबू कुरायब] यांनी सांगितले—आणि शब्दलेखन अबू कुरायबचे आहे—दोघांनीही सांगितले: आम्हाला [अबू मुआविया] यांनी [अल-अमश] यांच्याकडून, [अबू सुफ्यान] यांच्याकडून... [जैबिर] यांनी सांगितले: "अन-नु'मान बिन काव्काल पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडे आले आणि त्यांनी विचारले: 'अल्लाहचे प्रेषित, जर मी फर्ज नमाज अदा केले, निषिद्ध गोष्टी टाळल्या आणि परवानगी असलेल्या गोष्टी केल्या, तर मी स्वर्गात प्रवेश करीन का?' पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उत्तर दिले: 'होय.'" आणि मला [हज्जाज बिन अश्-श'इर] आणि [अल-कासिम बिन जकरिया] यांनी सांगितले, दोघांनीही म्हटले: आम्हाला [उबैदुल्ला बिन मूसा] यांनी [श'इबान] यांच्याकडून, [अल-अ'माश] यांच्याकडून, [अबू शालिह] यांच्याकडून आणि [अबू सुफ्यान] यांनी [जाबिर] यांच्याकडून सांगितले की, 'अन-नु'मान बिन काव्काल म्हणाले, "हे अल्लाहचे प्रेषित,"' असेच एकसारखे वर्णन, फक्त त्यांनी असे जोडले, "आणि मी त्यात काहीही जोडणार नाही."
हदीस
इमाम मुस्लिम : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
मला [सलामाह बिन शाबब] यांनी सांगितले की [अल-हसन बिन अयान] यांनी आम्हाला सांगितले की [मअकिल] – म्हणजेच इब्न उबैदुल्लाह – यांनी आम्हाला [अबू अझ-जुबैर] यांच्याकडून [जाबिर] यांच्या म्हणण्यानुसार सांगितले की एका माणसाने पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांना विचारले, 'जर मी फर्ज नमाज अदा केली, रमजानमध्ये उपवास केला, काय हलाल आहे ते हलाल मानले आणि काय हराम आहे ते हराम मानले, तरीही त्यात काहीही अतिरिक्त कर्म न करता, मी स्वर्गात प्रवेश करीन का?' पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी उत्तर दिले: 'होय.' त्याने म्हटले, 'अल्लाहची कसम, मी त्या कर्मांमध्ये काहीही जोडणार नाही.'
हदीस
इमाम मुस्लिम : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
हे आम्हाला [मुहम्मद बिन अब्दुल्ला बिन नुमैर अल-हम्दानी] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अबू खालिद] – म्हणजे सुलैमान बिन हय्यान अल-अहमर – यांच्याकडून, त्यांनी [अबू मालिक अल-असय्जा'ई] यांच्याकडून, त्यांनी [सा'द बिन उबैदाह] यांच्याकडून, त्यांनी [इब्न उमर] यांच्याकडून, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून सांगितले, त्यांनी सांगितले: "इस्लाम पाच स्तंभांवर आधारित आहे: म्हणजे अल्लाहची एकता, नमाज स्थापन करणे, जकात भरणे, रमजानमध्ये उपवास करणे आणि हज करणे." एका माणसाने विचारले, 'हज आणि (नंतर) रमजानमध्ये उपवास करणे का?' त्यांनी उत्तर दिले: 'नाही, रमजानमध्ये उपवास आणि (नंतर) हज.' मला पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून असेच ऐकले आहे.
हदीस
इमाम मुस्लिम : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
हे आम्हाला [सहल बिन उथमान अल-असकरी] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [यह्या बिन जकारिया] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [साद बिन थारिक] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले: हे मला [साद बिन उबैदाह अस-सुलामी] यांनी [इब्न उमर] यांच्याकडून पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून सांगितले, त्यांनी सांगितले: "इस्लाम पाच स्तंभांवर आधारित आहे: म्हणजे अल्लाहची उपासना करणे आणि इतर सर्व नाकारणे, नमाज स्थापन करणे, जकात भरणे, अल्लाहच्या घराला हज करणे, आणि रमजानमध्ये उपवास करणे."
