Hadith Representative
Sa’i dilakukan setelah thawaf, antara Shafa dan Marwah
Imam Tirmidzi : 790حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَأَتَى الْمَقَامَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ ثُمَّ أَتَى الْحَجَرَ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ قَالَ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا وَقَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يَبْدَأُ بِالصَّفَا قَبْلَ الْمَرْوَةِ فَإِنْ بَدَأَ بِالْمَرْوَةِ قَبْلَ الصَّفَا لَمْ يُجْزِهِ وَبَدَأَ بِالصَّفَا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنْ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ مَكَّةَ فَإِنْ ذَكَرَ وَهُوَ قَرِيبٌ مِنْهَا رَجَعَ فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَإِنْ لَمْ يَذْكُرْ حَتَّى أَتَى بِلَادَهُ أَجْزَأَهُ وَعَلَيْهِ دَمٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ تَرَكَ الطَّوَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ إِلَى بِلَادِهِ فَإِنَّهُ لَا يُجْزِيهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ الطَّوَافُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَاجِبٌ لَا يَجُوزُ الْحَجُّ إِلَّا بِهِ
Dywedwyd wrthym ni [Ibn Abu 'Umar] fod wedi dweud wrthym ni [Sufyan bin 'Uyainah] gan [Ja'far bin Muhammad] gan [ei dad] o [Jabir] fod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, pan aeth i mewn i Mecca, wedi gwneud thawaf am saith rownd. Yna ewch i'r Maqam ac adrodd; 'A gwnewch eich Maqam Ibrahim yn lle gweddi' a gweddïwch y tu ôl i'r Maqam. Yna cyffyrddodd â'r Garreg Ddu a dweud; 'Rydym yn dechrau o rywbeth a ddechreuodd gan Allah, dechreuodd o Shafa trwy ddarllen: 'Yn wir mae Shafa a Marwa' yn rhan o syi'ar Allah''. Dywedodd Abu 'Isa; 'Mae hwn yn hadith Hasan dilys ac mae'n cael ei ymarfer gan yr ulama bod y person sa'i yn dechrau o Shafa cyn Marwah. Os byddwch chi'n dechrau o Marwah yna mae eich sa'i yn annilys. Mae ysgolheigion yn anghytuno ynghylch pobl sy'n gwneud Tawaf yn y Kaaba ond nad ydyn nhw'n Tawaf yn Shafa a Marwah. Mae rhai ysgolheigion o'r farn: 'Os nad yw'n perfformio sa'i ac eisoes wedi gadael Mecca, os yw'n cofio ac yn dal yn agos at Mecca, yna rhaid iddo ddychwelyd i berfformio sa'i. Fodd bynnag, os nad yw'n cofio nes iddo gyrraedd ei wlad, yna rhaid iddo dalu dam.' Dyma farn Sufyan Ats Tsauri. Mae rhai ysgolheigion o'r farn: os nad yw'n perfformio sa'i nes iddo ddychwelyd i'w wlad, yna nid yw'n rhydd o'r rhwymedigaeth. Dyma farn Shafi'i, ychwanegodd: 'Mae Sa'i rhwng Safa a Marwa yn orfodol, nid yw'r Hajj yn ddilys hebddo.'