At Tawwib

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزَاةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ إِلَّا بَدْرًا وَلَمْ يُعَاتِبْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْ بَدْرٍ إِنَّمَا خَرَجَ يُرِيدُ الْعِيرَ فَخَرَجَتْ قُرَيْشٌ مُغَوِّثِينَ لِعِيرِهِمْ فَالْتَقَوْا عَنْ غَيْرِ مَوْعِدٍ كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَمْرِي إِنَّ أَشْرَفَ مَشَاهِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ لَبَدْرٌ وَمَا أُحِبُّ أَنِّي كُنْتُ شَهِدْتُهَا مَكَانَ بَيْعَتِي لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حَيْثُ تَوَافَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَلَمْ أَتَخَلَّفْ بَعْدُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ وَهِيَ آخِرُ غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَأَذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلنَّاسِ بِالرَّحِيلِ وَأَرَادَ أَنْ يَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ وَذَلِكَ حِينَ طَابَ الظِّلَالُ وَطَابَتْ الثِّمَارُ فَكَانَ قَلَّمَا أَرَادَ غَزْوَةً إِلَّا وَرَّى غَيْرَهَا وَقَالَ يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ إِلَّا وَرَّى بِغَيْرِهَا حَدَّثَنَاهُ سُفْيَانَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَقَالَ فِيهِ وَرَّى غَيْرَهَا ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَكَانَ يَقُولُ الْحَرْبُ خَدْعَةٌ فَأَرَادَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنْ يَتَأَهَّبَ النَّاسُ أُهْبَةً وَأَنَا أَيْسَرُ مَا كُنْتُ قَدْ جَمَعْتُ رَاحِلَتَيْنِ وَأَنَا أَقْدَرُ شَيْءٍ فِي نَفْسِي عَلَى الْجِهَادِ وَخِفَّةِ الْحَاذِ وَأَنَا فِي ذَلِكَ أَصْغُو إِلَى الظِّلَالِ وَطِيبِ الثِّمَارِ فَلَمْ أَزَلْ كَذَلِكَ حَتَّى قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا بِالْغَدَاةِ وَذَلِكَ يَوْمَ الْخَمِيسِ وَكَانَ يُحِبُّ أَنْ يَخْرُجَ يَوْمَ الْخَمِيسِ فَأَصْبَحَ غَادِيًا فَقُلْتُ أَنْطَلِقُ غَدًا إِلَى السُّوقِ فَأَشْتَرِي جَهَازِي ثُمَّ أَلْحَقُ بِهِمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَى السُّوقِ مِنْ الْغَدِ فَعَسُرَ عَلَيَّ بَعْضُ شَأْنِي فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ أَرْجِعُ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَلْحَقُ بِهِمْ فَعَسُرَ عَلَيَّ بَعْضُ شَأْنِي فَلَمْ أَزَلْ كَذَلِكَ حَتَّى الْتَبَسَ بِي الذَّنْبُ وَتَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلْتُ أَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ وَأَطُوفُ بِالْمَدِينَةِ فَيُحْزِنُنِي أَنِّي لَا أَرَى أَحَدًا تَخَلَّفَ إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ وَكَانَ لَيْسَ أَحَدٌ تَخَلَّفَ إِلَّا رَأَى أَنَّ ذَلِكَ سَيُخْفَى لَهُ وَكَانَ النَّاسُ كَثِيرًا لَا يَجْمَعُهُمْ دِيوَانٌ وَكَانَ جَمِيعُ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا وَلَمْ يَذْكُرْنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكًا فَلَمَّا بَلَغَ تَبُوكًا قَالَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِي خَلَّفَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بُرْدَيْهِ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ وَقَالَ يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَمَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا فَبَيْنَا هُمْ كَذَلِكَ إِذَا هُمْ بِرَجُلٍ يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَقَفَلَ وَدَنَا مِنْ الْمَدِينَةِ جَعَلْتُ أَتَذَكَّرُ بِمَاذَا أَخْرُجُ مِنْ سَخْطَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي حَتَّى إِذَا قِيلَ النَّبِيُّ هُوَ مُصْبِحُكُمْ بِالْغَدَاةِ زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ وَعَرَفْتُ أَنِّي لَا أَنْجُو إِلَّا بِالصِّدْقِ وَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضُحًى فَصَلَّى فِي الْمَسْجِدِ رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ إِذَا جَاءَ مِنْ سَفَرٍ فَعَلَ ذَلِكَ وَدَخَلَ الْمَسْجِدَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ فَجَعَلَ يَأْتِيهِ مَنْ تَخَلَّفَ فَيَحْلِفُونَ لَهُ وَيَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ فَيَسْتَغْفِرُ لَهُمْ وَيَقْبَلُ عَلَانِيَتَهُمْ وَيَكِلُ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فَلَمَّا رَآنِي تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ فَجِئْتُ فَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَلَمْ تَكُنْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قُلْتُ بَلَى يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ فَمَا خَلَّفَكَ قُلْتُ وَاللَّهِ لَوْ بَيْنَ يَدَيْ أَحَدٍ مِنْ النَّاسِ غَيْرَكَ جَلَسْتُ لَخَرَجْتُ مِنْ سَخْطَتِهِ بِعُذْرٍ لَقَدْ أُوتِيتُ جَدَلًا وَقَالَ يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ لَرَأَيْتُ أَنْ أَخْرُجَ مِنْ سَخْطَتِهِ بِعُذْرٍ وَفِي حَدِيثِ عُقَيْلٍ أَخْرُجُ مِنْ سَخْطَتِهِ بِعُذْرٍ وَفِيهِ لَيُوشِكَنَّ أَنَّ اللَّهَ يُسْخِطُكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عَفْوَ اللَّهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَلَكِنْ قَدْ عَلِمْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَنِّي إِنْ أَخْبَرْتُكَ الْيَوْمَ بِقَوْلٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ وَهُوَ حَقٌّ فَإِنِّي أَرْجُو فِيهِ عَفْوَ اللَّهِ وَإِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثًا تَرْضَى عَنِّي فِيهِ وَهُوَ كَذِبٌ أُوشِكُ أَنْ يُطْلِعَكَ اللَّهُ عَلَيَّ وَاللَّهِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَيْسَرَ وَلَا أَخَفَّ حَاذًا مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ فَقَالَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَكُمْ الْحَدِيثَ قُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ فَثَارَ عَلَى أَثَرِي نَاسٌ مِنْ قَوْمِي يُؤَنِّبُونَنِي فَقَالُوا وَاللَّهِ مَا نَعْلَمُكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَطُّ قَبْلَ هَذَا فَهَلَّا اعْتَذَرْتَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعُذْرٍ يَرْضَى عَنْكَ فِيهِ فَكَانَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيَأْتِي مِنْ وَرَاءِ ذَنْبِكَ وَلَمْ تُقِفْ نَفْسَكَ مَوْقِفًا لَا تَدْرِي مَاذَا يُقْضَى لَكَ فِيهِ فَلَمْ يَزَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى هَمَمْتُ أَنْ أَرْجِعَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي فَقُلْتُ هَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ غَيْرِي قَالُوا نَعَمْ هِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ وَمَرَارَةُ يَعْنِي ابْنَ رَبِيعَةَ فَذَكَرُوا رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا لِي فِيهِمَا يَعْنِي أُسْوَةً فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَا أَرْجِعُ إِلَيْهِ فِي هَذَا أَبَدًا وَلَا أُكَذِّبُ نَفْسِي وَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ قَالَ فَجَعَلْتُ أَخْرُجُ إِلَى السُّوقِ فَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَتَنَكَّرَ لَنَا النَّاسُ حَتَّى مَا هُمْ بِالَّذِينَ نَعْرِفُ وَتَنَكَّرَتْ لَنَا الْحِيطَانُ الَّتِي نَعْرِفُ حَتَّى مَا هِيَ الْحِيطَانُ الَّتِي نَعْرِفُ وَتَنَكَّرَتْ لَنَا الْأَرْضُ حَتَّى مَا هِيَ الْأَرْضُ الَّتِي نَعْرِفُ وَكُنْتُ أَقْوَى أَصْحَابِي فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَطُوفُ بِالْأَسْوَاقِ وَآتِي الْمَسْجِدَ فَأَدْخُلُ وَآتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ فَأَقُولُ هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِالسَّلَامِ فَإِذَا قُمْتُ أُصَلِّي إِلَى سَارِيَةٍ فَأَقْبَلْتُ قِبَلَ صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ بِمُؤَخَّرِ عَيْنَيْهِ وَإِذَا نَظَرْتُ إِلَيْهِ أَعْرَضَ عَنِّي وَاسْتَكَانَ صَاحِبَايَ فَجَعَلَا يَبْكِيَانِ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يُطْلِعَانِ رُءُوسَهُمَا فَبَيْنَا أَنَا أَطُوفُ السُّوقَ إِذَا رَجُلٌ نَصْرَانِيٌّ جَاءَ بِطَعَامٍ يَبِيعُهُ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ فَأَتَانِي وَأَتَانِي بِصَحِيفَةٍ مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ فَإِذَا فِيهَا أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَأَقْصَاكَ وَلَسْتَ بِدَارِ مَضْيَعَةٍ وَلَا هَوَانٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِيكَ فَقُلْتُ هَذَا أَيْضًا مِنْ الْبَلَاءِ وَالشَّرِّ فَسَجَرْتُ لَهَا التَّنُّورَ وَأَحْرَقْتُهَا فِيهِ فَلَمَّا مَضَتْ أَرْبَعُونَ لَيْلَةً إِذَا رَسُولٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَتَانِي فَقَالَ اعْتَزِلْ امْرَأَتَكَ فَقُلْتُ أُطَلِّقُهَا قَالَ لَا وَلَكِنْ لَا تَقْرَبَنَّهَا فَجَاءَتْ امْرَأَةُ هِلَالٍ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هِلَالَ بْنَ أُمَيَّةَ شَيْخٌ ضَعِيفٌ فَهَلْ تَأْذَنُ لِي أَنْ أَخْدُمَهُ قَالَ نَعَمْ وَلَكِنْ لَا يَقْرَبَنَّكِ قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا بِهِ حَرَكَةٌ لِشَيْءٍ مَا زَالَ مُكِبًّا يَبْكِي اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ مُنْذُ كَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ قَالَ كَعْبٌ فَلَمَّا طَالَ عَلَيَّ الْبَلَاءُ اقْتَحَمْتُ عَلَى أَبِي قَتَادَةَ حَائِطَهُ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ فَقُلْتُ أَنْشُدُكَ اللَّهَ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَتَعْلَمُ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَسَكَتَ ثُمَّ قُلْتُ أَنْشُدُكَ اللَّهَ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَتَعْلَمُ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَلَمْ أَمْلِكْ نَفْسِي أَنْ بَكَيْتُ ثُمَّ اقْتَحَمْتُ الْحَائِطَ خَارِجًا حَتَّى إِذَا مَضَتْ خَمْسُونَ لَيْلَةً مِنْ حِينِ نَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ عَنْ كَلَامِنَا صَلَّيْتُ عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ لَنَا صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ جَلَسْتُ وَأَنَا فِي الْمَنْزِلَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ ضَاقَتْ عَل

Esan digu ['Abdurrazaq]-ek esan digu [Ma'mar] [Az Zuhri]-tik ['Abdurrahman bin Ka'b bin Malik] [bere aita]-tik esan digu: "Inoiz ez nintzen atzean geratu Sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta guduetan beti parte hartzean Tabukeko gudura arte". Badr-eko gudua izan ezik, eta hura utzi zuen inor ez zuen kritikatu. Orduan Rasulullah shallallahu 'alaihi herriari gerrara joateko iragarri zion, eta lagunek beren burua eta hornigaiak beren gerrarako prestatzea nahi zuen. Eta orduan heldu zen zita denboraldia, eta bere ohitura zuen beti isilpean gordetzea gerrara joatean. [Ya'qubek] [Ibn Shihaben iloba] aipatu zuen lafadz-ekin "sekretu bat gordetzen ez badu". Esan diogu [Sufyan]-i [Ma'mar]-tik [Az Zuhri]-tik ['Abdurrahman bin Abdullah bin Ka'b bin Malik] bere narrazioan aipatu zuen: "Isilpean gorde zuen". Gero, bere hadithera itzuli zen 'Abdurrazaq, eta 'Gerra engainua da' esan zuen. Beraz, Tabuk-eko guduan, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak jendeak hornigaiak prestatzea nahi zuen. Garai hartan, oso erraza zen niretzat. Ez ditut inoiz bi ibilgailu aldi berean bildu. Eta jihad-ari aurre egiteko eta hornigaiak prestatzeko gai naiz. Hala ere, garai hartan uztaz eta fruitu ugariaz gozatzeko joera gehiago nengoen, eta halaxe lotzen ninduen oraindik sallallaahu 'alaihi profetak goizean utzi zuen arte, eta hori ostegunean gertatu zen. Nahiago zuen ostegunean irten, beraz, goizez —ostegunean— irten zen'. Esan nion: 'Bihar merkatura joango naiz hornigaiak erostera eta gero jarraitu egingo dut'. Beraz, hurrengo egunean merkatura joan nintzen, bihotza astuntzen hasi zitzaidan bitartean, orduan itzuli eta esan nuen: 'Bihar itzuliko naiz Jainkoak nahi badu eta harrapatuko ditut'. Berriz ere nire egoera zaila sentitzen hasi zen, hala nengoen oraindik, beraz, bekatu egin nuela sentitu nuen sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta utzi nuelako. Gero merkatura joan nintzen eta Medina hiria inguratu nuen, benetan pena ematen ninduen zerbait, benetan ez nuen atzean utzi inor ikusten bere hipokresiagatik famatua zen gizona izan ezik. Ez zen inor atzean utzi, baina jakina zen ezkutatzen zuen zerbait zegoela, eta jende gehienak ez zuen tropa zerrendan idatzi, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetan parte hartu ez zutenak, berriz, laurogei pertsona inguru ziren, eta sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta bera ez zen nirekin gogoratzen Tabukera iritsi arte. Tabukera heldu zenean, galdetu zuen: «Zer egin zuen Ka'b bin Malik? Beraz, nire herriko gizon batek esan zuen: 'Bere berokia atzean geratu zen, o Allahren Mezularia, beti begiratzen zuen bitartean - harrituta -'. Eta Ya'qub-ek esan zuen bere ilobak, Ibn Shihab-ek, 'bere burdah oihala zuela eta beti bere berokiari begiratzen ziola ta'jub' dela eta. Mu'adz bin Jabalek esan zuen: 'Ze txarra den esaten duzuna! Ala esanez, o Allahren mezularia, ez dakigu ezer ona izan ezik. Horrela zeuden bitartean, bat-batean gizon bat ikusi zen urrutitik, espejismo bat bezala. Beraz, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: 'Abu Haitsamah izan dadila'. Eta egia izan zen, gizona Abu Haitsamah zen. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam Tabuk-eko gudua amaitu zuenean, negarrez itzuli zen Medinatik, berehala pentsatu nuen nola aterako nukeen profeta shallallahu 'alaihi wasallam haserretik. Beraz, nire familiaren iritzi zehatzak dituzten pertsonei laguntza eskatuko diet. Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mezularia bihar goizean iritsiko zela albistea iritsi zenean, faltsukeriak utzi ninduen, banekien ezin nuela betiko bizirik iraun zintzotasunez izan ezik. Goizean, Rasul Ullah shallallahu 'alaihi wasallam etorri zen, gero bi rak'ah otoitz egin zituen. Bidaia batetik etortzen bazen, beti hori egiten zuen, meskitara etortzen zen, bi rak'ah otoitz egin eta esertzen zen. Parte hartu ez zuten pertsonak bere arrazoiak adieraztera etorri ziren, barkamena eskatu zezan, beraz, aurkeztutako arrazoiak onartu eta ezkutatzen ari zirena Allah 'azza wajallaren esku utzi zuen. Gero meskitara sartu nintzen, une horretan eserita zegoen, ikusi ninduenean, irribarre sarkastikoa egin zidan. Gero etorri nintzen haren parean eseri nintzen arte. Orduan galdetu zidan: 'Ez al dago prest zure ibilgailua?' Nik erantzun nion: «Hori da, Nabiyullah». Esan zuen: 'Zerk eragin dizu ez parte hartzea?' Erantzun nion: «Nire aurrean jauna bezain zintzoa balego, arrazoi bategatik bere haserretik ateratzeko gai izango nintzateke, horretarako gaitasuna eman didatelako». [Ya'qub]-ek [Ibnu Akhi Ibn Shihab]-etik esan zuen bitartean: "Izan ere, bere haserretik ateratzeko gai izan nintzen lehendik zeuden arrazoiekin". Eta bere "Uqail" kontakizunean, "bere haserretik aterako naiz dauden arrazoiekin, Ala ere ohartaraziko zaitu, eta zintzotasunez esaten badizut, orduan niregandik lortuko duzu, hain zuzen ere Allahren barkamena espero dut". Gero 'Abdurrazaq-en hadith-era itzuliz, 'Hala ere, O Nabiyullah, gaur hitzez esaten badizut, orduan jakingo duzu egia dela, egia esan Allahren barkamena espero dut, eta gaur gezurrez atsegin nazaketen hitzekin esaten badizut, orduan Allah-k behin betiko gezurra agerian utziko dit. Ala, Nabiyullah, garai hartan niretzat oso erraza zen egoera batean nengoen zurekin etorri ez nintzenean». Orduan esan zuen: "Hau zintzotasuna da, esnatu Allahk erabaki bat emango dizun arte". Jaiki nintzen, orduan nire herriko hainbat gizon ezagutu ninduten, eta esan zidaten: "Ala, ez genekien aurretik bekatu bat egin zenuenik, zergatik ez diozu barkamena eskatu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nork bere onespena lor dezakeen, Rasulullah-en barkamena ez duzulako etengo, zure soulaihilahu 'alaihilahu' alaihilahu 'alaihi wasallam ez duzulako geldituko. ez dakit zer erabaki tokatuko zaizun'. Eta konbentzitzen jarraitu ninduten, atzera itzuli eta neure buruari gezurra esan nahi izan nion arte, beraz, esan nion: 'Ba al dago ni baino gauza bera esaten duenik?' Haiek erantzun zuten: «Bai, Hilal bin Umaiah eta Murarah da, hots, Ibn Rabi'ah». Orduan, adibide gisa erabiliko nituen Badr-eko guduan parte hartu zuten bi gizon zintzo aipatu zituzten, eta, beraz, esan nion: "Ala, ez naiz betirako itzuliko harengana, eta ez diot inoiz gezurrik esango". Gainera, sallallaahu 'alaihi wasallam' profetak gizakiei guri hitz egitea debekatu zien - hots, hiru pertsona -'. Ka'bek esan zuen: "Orduan merkatura joan nintzen, eta pertsona bakar batek ere ez zigun hitz egin, jendeak urrundu egin zuen guregandik, ezagutzen genuen jendeak ere horrela jokatu zuen arte". Orduan lorategia estutu egin zitzaidan jada zein lorategi ezagutzen genuen jakin ez genuen arte, eta lurra estutu egin zitzaidan gehiago zein lur ezagutzen nuen jakin ez nuen arte. Nire bi lagunen artean pertsonarik indartsuenetako bat nintzen, gero merkatua inguratu eta meskitara joan nintzen sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta ezagutzeko. Orduan kaixo esan nion, bihotzean esan nion: 'Erantzungo al dio agurra bi ahoz ala ez? «Orduan otoitz egin nuen zutabeari begira, otoitzean nengoela begiratzen zidan, harengana biratzen banaiz, nigandik urrundu zen. u. Bitartean, nire bi lagunik onenak etxean egoten ziren beti negarrez gau eta egun. Biak ez ziren gizakien artean agertu nahi. Merkatuan nindoala, bat-batean kristau bat etorri zen janaria saltzeko, esan zuen: 'Nork erakutsi diezaioke Ka'b bin Malik? Berehala jendeak erakutsi zidan, gero Ghassan erregearen paper batekin etorri zitzaidan, non idatzita zegoen: 'Amma Ba'du. Niri etorri zait zure lagunak erbesteratu zaituela, lur estu eta apalean ez egon arren, zoaz guregana, segur aski lagunduko dizugu». Irakurri nuenean, esan nuen: «Hau entsegu eta proben parte da». Orduan sua piztu nuen labean, gero papera erre nuen, berrogei egun igaro arte, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-ren mezulari bat etorri zitzaidan, esanez: "Utzi zure emaztea! Beraz, galdetu nion: "Dibortziatu behar al dut? 'Erantzun zion: 'Ez, baina utzi ezazu eta ez zaitez hurbildu'. Orduan Hilal bin Umayyah-en emaztea etorri zen eta esan zuen: 'O Allahren mezularia, Hilal agure bat da jada inor zaintzeko ez duena, baimenduko al didazu zerbitzatzen badut? Esan zuen: "Bai, baina ez utzi zuregana hurbiltzen". Orduan, emakumeak esan zuen: 'O Allahren Profeta, benetan ezin da mugitu. Ala, gau eta egun negarrez ari da oraindik maisuak hala agindu zionetik. Ka'b bin Malik esan zuen: "Nik bizitako probak luzeak zirela sentitu nuenean, Abu Qatadah-ren lorategiko hormara igo nahi nuen, nire osabaren semea zen. Orduan kaixo esan nion, baina ez zidan nire agurra erantzun. Orduan esan nion: 'Ala, o Abu Qatadah, ez al dakizu Ala eta bere mezularia maite ditudala? 'Beraz, isildu egin zen. Orduan esan nion: 'Ala, Abu Qatadah, ez al dakizu benetan maite ditudala Ala eta bere mezularia? Orduan erantzun zuen: "Ala eta bere mezulariak hobeto dakite". Ka'b bin Malik esan zuen: "Ezin nuen neure burua kontrolatu, malkoak erori zitzaizkidan, gero kanpoko hormara igo nintzen berrogeita hamar gau igaro arte, Profeta sallallahu 'alaihi wasallam-ek jendeari hitz egitea debekatu zigunetik, orduan egunsentiko otoitza esan nuen gure etxean, orduan Allahk esan zuen leku batean eseri nintzen, eta benetan Azza Wa Jalla lurra oso zabala zen. oso estua, bat-batean jendea oihuka entzun nuen Sal muinoaren gailurretik', 'Izan zaitez zoriontsu, O Ka'b bin Malik! Orduan etzan nintzen eta banekien Allahk eman zidala irteera bat, orduan gizon bat zaldi baten gainean etorri zen nire berri onarekin, bere ahotsa zaldia baino azkarragoa zela atera zen, orduan arropa kendu eta berri onagatik jantzi nion, gero nire beste bi arropa jantzi nituen. Eta gure damua sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengana iritsi zen gauaren hirugarren zatian, orduan Umm Salamah-ek esan zuen: 'Albiste on hau eman behar al diogu gaur arratsaldean Ka'b bin Malik, o Allahren mezularia? Erantzun zuen: "Orduan jendeak kritikatuko zaituzte gauez lo egitea eragotzi diozulako". Umm Salamah pertsona jatorra zen, eta oso ondo portatu zen nirekin, oso triste zegoen nire egoeraz, gero sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengana joan nintzen, eta garai hartan meskitan eserita zegoen, musulmanak bere ondoan zeuden bitartean, bere aurpegia ilargiaren argia bezala distira egiten zuen, eta pozik balego, aurpegia distira egingo zuen. Gero etorri nintzen eta haren aurrean eseri nintzen, gero esan zidan: «Izan zaitez zoriontsu, o Ka'b bin Malik, zure amak erditu zintuenetik egunik zoriontsuenarekin». Esan nion: 'O Nabiyullah, gai hau maisuarena al da? Jainkoarengandik zuzenean? Esan zuen: 'Nahiz eta Allah Azza Wa Jalla'. Ondoren, irakurri zien: '-Izan ere, Ala onartu du Profeta, Muhajirin eta Ansar-en damua...-' Ala-ren hitzari '-...Izan ere, Allah da damurik onartzen duena, errukitsuena-' -Qs. Taubah-en: 17-18-. Eta guri buruz bertsoa ere agertu zen: '-Oi sinesten duzuenok, beldur zaitezte Allah, eta egon zintzo direnekin-' -Qs. TAubah-en: 119-. Beraz, esan nuen: 'O Nabiyullah, benetan nire damuaren zati bat, benetan ez dut zintzotasunez hitz egingo, eta nire aberastasuna limosna gisa emango diot Allah Ta'ala eta bere Mezulari'. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen orduan: 'Eutsi zure aberastasunen zati bat, hobe da zuretzat'. Esan nuen: "Orduan, Khaibarren zegoen nire zatia mantendu nuen". Ka'b bin Malik esan zuen: "Beraz, ez zegoen Allahk Islamaren bedeinkapenaren ondoren eman zidan bedeinkazio handiagorik nire zintzotasuna baino Allah sallallaahu 'alaihi wa salam-en Mezuaren aurrean, nik eta nire bi lagunek baieztatu genuenean, ez genuela gezurrik esango hiltzean geure burua hiltzea eragingo zuenik". Izan ere, espero dut Allah Azza Wa Jalla-k ez diola musulmanen artean inori probatu ninduen bezala zintzotasunez emango. Benetan, espero dut Ala nire bizitza osorako babestuko nauela'.