Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



At Tawwib

Imam Ahmad : 25922

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزَاةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ إِلَّا بَدْرًا وَلَمْ يُعَاتِبْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْ بَدْرٍ إِنَّمَا خَرَجَ يُرِيدُ الْعِيرَ فَخَرَجَتْ قُرَيْشٌ مُغَوِّثِينَ لِعِيرِهِمْ فَالْتَقَوْا عَنْ غَيْرِ مَوْعِدٍ كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَمْرِي إِنَّ أَشْرَفَ مَشَاهِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ لَبَدْرٌ وَمَا أُحِبُّ أَنِّي كُنْتُ شَهِدْتُهَا مَكَانَ بَيْعَتِي لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حَيْثُ تَوَافَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَلَمْ أَتَخَلَّفْ بَعْدُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ وَهِيَ آخِرُ غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَأَذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلنَّاسِ بِالرَّحِيلِ وَأَرَادَ أَنْ يَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ وَذَلِكَ حِينَ طَابَ الظِّلَالُ وَطَابَتْ الثِّمَارُ فَكَانَ قَلَّمَا أَرَادَ غَزْوَةً إِلَّا وَرَّى غَيْرَهَا وَقَالَ يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ إِلَّا وَرَّى بِغَيْرِهَا حَدَّثَنَاهُ سُفْيَانَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَقَالَ فِيهِ وَرَّى غَيْرَهَا ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَكَانَ يَقُولُ الْحَرْبُ خَدْعَةٌ فَأَرَادَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنْ يَتَأَهَّبَ النَّاسُ أُهْبَةً وَأَنَا أَيْسَرُ مَا كُنْتُ قَدْ جَمَعْتُ رَاحِلَتَيْنِ وَأَنَا أَقْدَرُ شَيْءٍ فِي نَفْسِي عَلَى الْجِهَادِ وَخِفَّةِ الْحَاذِ وَأَنَا فِي ذَلِكَ أَصْغُو إِلَى الظِّلَالِ وَطِيبِ الثِّمَارِ فَلَمْ أَزَلْ كَذَلِكَ حَتَّى قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا بِالْغَدَاةِ وَذَلِكَ يَوْمَ الْخَمِيسِ وَكَانَ يُحِبُّ أَنْ يَخْرُجَ يَوْمَ الْخَمِيسِ فَأَصْبَحَ غَادِيًا فَقُلْتُ أَنْطَلِقُ غَدًا إِلَى السُّوقِ فَأَشْتَرِي جَهَازِي ثُمَّ أَلْحَقُ بِهِمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَى السُّوقِ مِنْ الْغَدِ فَعَسُرَ عَلَيَّ بَعْضُ شَأْنِي فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ أَرْجِعُ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَلْحَقُ بِهِمْ فَعَسُرَ عَلَيَّ بَعْضُ شَأْنِي فَلَمْ أَزَلْ كَذَلِكَ حَتَّى الْتَبَسَ بِي الذَّنْبُ وَتَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلْتُ أَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ وَأَطُوفُ بِالْمَدِينَةِ فَيُحْزِنُنِي أَنِّي لَا أَرَى أَحَدًا تَخَلَّفَ إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ وَكَانَ لَيْسَ أَحَدٌ تَخَلَّفَ إِلَّا رَأَى أَنَّ ذَلِكَ سَيُخْفَى لَهُ وَكَانَ النَّاسُ كَثِيرًا لَا يَجْمَعُهُمْ دِيوَانٌ وَكَانَ جَمِيعُ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا وَلَمْ يَذْكُرْنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكًا فَلَمَّا بَلَغَ تَبُوكًا قَالَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِي خَلَّفَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بُرْدَيْهِ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ وَقَالَ يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَمَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا فَبَيْنَا هُمْ كَذَلِكَ إِذَا هُمْ بِرَجُلٍ يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَقَفَلَ وَدَنَا مِنْ الْمَدِينَةِ جَعَلْتُ أَتَذَكَّرُ بِمَاذَا أَخْرُجُ مِنْ سَخْطَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي حَتَّى إِذَا قِيلَ النَّبِيُّ هُوَ مُصْبِحُكُمْ بِالْغَدَاةِ زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ وَعَرَفْتُ أَنِّي لَا أَنْجُو إِلَّا بِالصِّدْقِ وَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضُحًى فَصَلَّى فِي الْمَسْجِدِ رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ إِذَا جَاءَ مِنْ سَفَرٍ فَعَلَ ذَلِكَ وَدَخَلَ الْمَسْجِدَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ فَجَعَلَ يَأْتِيهِ مَنْ تَخَلَّفَ فَيَحْلِفُونَ لَهُ وَيَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ فَيَسْتَغْفِرُ لَهُمْ وَيَقْبَلُ عَلَانِيَتَهُمْ وَيَكِلُ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فَلَمَّا رَآنِي تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ فَجِئْتُ فَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَلَمْ تَكُنْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قُلْتُ بَلَى يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ فَمَا خَلَّفَكَ قُلْتُ وَاللَّهِ لَوْ بَيْنَ يَدَيْ أَحَدٍ مِنْ النَّاسِ غَيْرَكَ جَلَسْتُ لَخَرَجْتُ مِنْ سَخْطَتِهِ بِعُذْرٍ لَقَدْ أُوتِيتُ جَدَلًا وَقَالَ يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ لَرَأَيْتُ أَنْ أَخْرُجَ مِنْ سَخْطَتِهِ بِعُذْرٍ وَفِي حَدِيثِ عُقَيْلٍ أَخْرُجُ مِنْ سَخْطَتِهِ بِعُذْرٍ وَفِيهِ لَيُوشِكَنَّ أَنَّ اللَّهَ يُسْخِطُكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عَفْوَ اللَّهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَلَكِنْ قَدْ عَلِمْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَنِّي إِنْ أَخْبَرْتُكَ الْيَوْمَ بِقَوْلٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ وَهُوَ حَقٌّ فَإِنِّي أَرْجُو فِيهِ عَفْوَ اللَّهِ وَإِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثًا تَرْضَى عَنِّي فِيهِ وَهُوَ كَذِبٌ أُوشِكُ أَنْ يُطْلِعَكَ اللَّهُ عَلَيَّ وَاللَّهِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَيْسَرَ وَلَا أَخَفَّ حَاذًا مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ فَقَالَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَكُمْ الْحَدِيثَ قُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ فَثَارَ عَلَى أَثَرِي نَاسٌ مِنْ قَوْمِي يُؤَنِّبُونَنِي فَقَالُوا وَاللَّهِ مَا نَعْلَمُكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَطُّ قَبْلَ هَذَا فَهَلَّا اعْتَذَرْتَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعُذْرٍ يَرْضَى عَنْكَ فِيهِ فَكَانَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيَأْتِي مِنْ وَرَاءِ ذَنْبِكَ وَلَمْ تُقِفْ نَفْسَكَ مَوْقِفًا لَا تَدْرِي مَاذَا يُقْضَى لَكَ فِيهِ فَلَمْ يَزَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى هَمَمْتُ أَنْ أَرْجِعَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي فَقُلْتُ هَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ غَيْرِي قَالُوا نَعَمْ هِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ وَمَرَارَةُ يَعْنِي ابْنَ رَبِيعَةَ فَذَكَرُوا رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا لِي فِيهِمَا يَعْنِي أُسْوَةً فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَا أَرْجِعُ إِلَيْهِ فِي هَذَا أَبَدًا وَلَا أُكَذِّبُ نَفْسِي وَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ قَالَ فَجَعَلْتُ أَخْرُجُ إِلَى السُّوقِ فَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَتَنَكَّرَ لَنَا النَّاسُ حَتَّى مَا هُمْ بِالَّذِينَ نَعْرِفُ وَتَنَكَّرَتْ لَنَا الْحِيطَانُ الَّتِي نَعْرِفُ حَتَّى مَا هِيَ الْحِيطَانُ الَّتِي نَعْرِفُ وَتَنَكَّرَتْ لَنَا الْأَرْضُ حَتَّى مَا هِيَ الْأَرْضُ الَّتِي نَعْرِفُ وَكُنْتُ أَقْوَى أَصْحَابِي فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَطُوفُ بِالْأَسْوَاقِ وَآتِي الْمَسْجِدَ فَأَدْخُلُ وَآتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ فَأَقُولُ هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِالسَّلَامِ فَإِذَا قُمْتُ أُصَلِّي إِلَى سَارِيَةٍ فَأَقْبَلْتُ قِبَلَ صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ بِمُؤَخَّرِ عَيْنَيْهِ وَإِذَا نَظَرْتُ إِلَيْهِ أَعْرَضَ عَنِّي وَاسْتَكَانَ صَاحِبَايَ فَجَعَلَا يَبْكِيَانِ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يُطْلِعَانِ رُءُوسَهُمَا فَبَيْنَا أَنَا أَطُوفُ السُّوقَ إِذَا رَجُلٌ نَصْرَانِيٌّ جَاءَ بِطَعَامٍ يَبِيعُهُ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ فَأَتَانِي وَأَتَانِي بِصَحِيفَةٍ مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ فَإِذَا فِيهَا أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَأَقْصَاكَ وَلَسْتَ بِدَارِ مَضْيَعَةٍ وَلَا هَوَانٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِيكَ فَقُلْتُ هَذَا أَيْضًا مِنْ الْبَلَاءِ وَالشَّرِّ فَسَجَرْتُ لَهَا التَّنُّورَ وَأَحْرَقْتُهَا فِيهِ فَلَمَّا مَضَتْ أَرْبَعُونَ لَيْلَةً إِذَا رَسُولٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَتَانِي فَقَالَ اعْتَزِلْ امْرَأَتَكَ فَقُلْتُ أُطَلِّقُهَا قَالَ لَا وَلَكِنْ لَا تَقْرَبَنَّهَا فَجَاءَتْ امْرَأَةُ هِلَالٍ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هِلَالَ بْنَ أُمَيَّةَ شَيْخٌ ضَعِيفٌ فَهَلْ تَأْذَنُ لِي أَنْ أَخْدُمَهُ قَالَ نَعَمْ وَلَكِنْ لَا يَقْرَبَنَّكِ قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا بِهِ حَرَكَةٌ لِشَيْءٍ مَا زَالَ مُكِبًّا يَبْكِي اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ مُنْذُ كَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ قَالَ كَعْبٌ فَلَمَّا طَالَ عَلَيَّ الْبَلَاءُ اقْتَحَمْتُ عَلَى أَبِي قَتَادَةَ حَائِطَهُ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ فَقُلْتُ أَنْشُدُكَ اللَّهَ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَتَعْلَمُ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَسَكَتَ ثُمَّ قُلْتُ أَنْشُدُكَ اللَّهَ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَتَعْلَمُ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَلَمْ أَمْلِكْ نَفْسِي أَنْ بَكَيْتُ ثُمَّ اقْتَحَمْتُ الْحَائِطَ خَارِجًا حَتَّى إِذَا مَضَتْ خَمْسُونَ لَيْلَةً مِنْ حِينِ نَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ عَنْ كَلَامِنَا صَلَّيْتُ عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ لَنَا صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ جَلَسْتُ وَأَنَا فِي الْمَنْزِلَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ ضَاقَتْ عَل

Ne owachonwa [‘Abdurrazaq] nowacho ni, owachonwa [Ma’mar] kowuok kuom [Az Zuhri] kowuok kuom [‘Abdurrahman bin Ka’b bin Malik] kowuok kuom [wuon mare] nowacho ni, ‘Ne ok aweyo chien e kinde duto bedo e lwenje mag Jaote ma Tabuk. Ka ok oket lweny mar Badr, kendo ne ok oketho ng’ato ang’ata ma ne owuok e lwenyno. Kae to Rasulullah nolando ne ji mondo gidhi e lweny, kendo ne odwaro ni jowetene oikre giwegi kod gik ma gibiro tiyogo e lwenygi. Kendo mano e kinde ma ne ochopoe kinde mar date, kendo ne en timne ni kinde duto ne oketo wachno e kich ka odhi e lweny. [Ya’qub] nowuoyo kuom [wuod wuon Ibn Shihab] gi lafadz ‘mak mana ka oketo wachno e kich’. Ne wanyiso [Sufyan] kowuok kuom [Ma’mar] kowuok kuom [Az Zuhri] kowuok kuom [‘Abdurrahman bin Abdullah bin Ka’b bin Malik] ma ne owuoyoe e sigana mare ni, ‘Ne oketo wachno e mbui’. Kae to nodok e hadith mare ma wacho ni ‘Lweny en rieko’. Omiyo, e kinde lweny mar Tabuk, Jaote ne dwaro ni ji oik gik ma gidwaro. E kindeno, ne yot ahinya ne an. Ne pok achoko gari ariyo e kinde achiel nyaka chop sani. Kendo an gi nyalo maber mar kedo kod jihad kendo loso gik ma abiro tiyogo. Kata kamano, e kindeno ne an gi gombo ahinya mar ng’iyo cham kod olembe mang’eny, kendo ne pod abedo gi luoro kamano nyaka ne Jaote nowuok e odhiambo, kendo mano ne otimore e odiechieng’ mar Ang’wen. Ne ohero wuok e odiechieng’ mar ang’wen, omiyo ne owuok e odhiambo - e odiechieng’ mar ang’wen -’. Ne awachone ni, ‘Abiro dhi e chiro kiny mondo awil gik ma abiro tiyogo kendo bang’e abiro luwogi’. Omiyo odiechieng’ maluwo ne adhi e chiro, ka chunya chako winjo ka pek, bang’e ne aduogo kendo awacho ni, ‘Abiro duogo kiny ka Nyasaye oyie kendo abiro makogi’. Kendo chalna ne ochako winjo ka tek, ne pod an kamano omiyo ne awinjo ni ne atimo richo nikech ne aweyo Jaote. Bang’e ne awuotho ​​nyaka e chiro kendo ne aluoro taon mar Medina, gima ne omiya paro marach ahinya, adier ne ok aneno ng’ato ang’ata ma ne odong’ chien mak mana ng’at ma ne ong’ere ahinya gi timne mar rieko. Ne onge ng’at ma ne odong’ bang’e to ne ong’ere ni nitie gimoro ma ne oumo, kendo thoth ji ne ok ondiko e list mar jolweny, to jogo ma ne ok okawo okang’ mar Jaote ne gin ji madirom piero aboro, kendo Jaote ne ochopo e Tabukil owuon ne ok oparo ni. Ka ne ochopo Tabuk, ne openjo kama: ‘Ang’o ma Ka’b bin Malik notimo? Omiyo ng’at moro ma ne oa kuom ogandana nowacho ni, ‘Koti mare ne odong’ bang’e, O Jaote mar Nyasaye, ka kinde duto ne oneno - ka owuoro -’. Kendo Yaqub nowacho ni wuode ma wuoyi, Ibn Shihab, ne nigi ‘lewni mare mar burdah kendo kinde duto ne oneno koti mare nikech ta’jub’. Ne owacho ni, ‘Gima iwacho ni en gima rach ahinya! Kaka Nyasaye, O Jaote mar Nyasaye, ok wang’eyo gimoro mak mana gima ber.’ Ka ne gin kamano, apoya nono ng’at moro ne oneno kowuok mabor, mana kaka ng’at ma ng’iyo piny. Omiyo, Jaote nowacho niya: ‘Ok obed Abu Haitsamah’. Kendo ne oyango ni en adier, jalno ne en Abu Haitsamah. Ka Rasulullah notieko lweny mar Tabuk, noduogo ka ywak kowuok Madinah, mapiyo piyo ne aparo kaka abiro wuok e mirima mar Jaote. Omiyo, abiro kwayo kony kuom ji ma nigi paro ma kare kuom joodwa. Ka wach ne ochopo ni Jaote mar Nyasaye biro chopo kiny odhiambo, to miriambo noweyona, ne ang’eyo ni ok anyal ritogi nyaka chieng’ mak mana ka an gi adier. E odhiambo, Rasul Ullah nobiro, bang’e ne olamo raka ariyo. Ka ne owuok e wuoth, kinde duto ne otimo kamano, ne obiro e masikiti, ne olamo raka ariyo bang’e obedo piny. Joma ne ok odonjo e gik moko bang’e ne obiro ire mondo onyis gik ma ne omiyo gitimo kamano mondo okwaye ng’uono kuomgi, omiyo ne oyie gi gik ma ne ginyiso kendo ne omiyo gik ma ne gipando ne Allah ‘azza wajalla. Bang’e ne adonjo e masikiti, e kindeno ne obet piny, ka ne onena, ne onyiero gi ng’uono kuoma. Bang’e ne abiro nyaka ne abedo e nyime. Bang’e ne openja kama: ‘Be mtoka mari ok oik?’ Ne adwoko ni, ‘Mano adier, Nabiyullah’. Ne owacho kama: ‘En ang’o ma ne omiyo ok ubed gi ng’iyo?’ Ne adwoko ni, ‘Ka e nyima nitie ng’at ma ja adier kaka sir, to dine anyalo wuok e mirima mare nikech gimo achiel, nikech osemiya nyalo mar timo kamano’. Kaka [Ya’qub] nowacho kuom [Ibnu Akhi Ibn Shihab] ni, ‘Adier, ne anyalo wuok e mirima mare gi gik ma ne nitie’. Kendo e ranyisi mare ‘Uqail, ‘Abiro wuok e mirima mare gi gik ma nitie, adier Allah biro riembou, kendo ka awachonu adier, to ibiro yudo kuoma, adier an gi geno mar yudo weche kuom Allah’. Kae to ka aduogo e hadith mar ‘Abdurrazaq, ‘Kata kamano, O Nabiyullah, adier ka anyisi kawuono gi weche, to ibiro yudo ni en adier, adier an gi geno mar yudo weche mag ng’uono kuom Nyasaye, kendo ka anyisi kawuono gi weche ma nyalo morowa gi miriambo, to Nyasaye biro nyisa adier. Achiel kuom Nyasaye, O Nabiyullah, e kindeno ne an e chal ma ne yot ahinya ne an sama ne ok abi kodi.’ Ne owacho kama: ‘Ma en adier, chiew nyaka Allah omiyi paro’. Ne achung’, bang’e chwo moko ma ne oa kuom ogandana ne oromo koda, kendo ne giwachona ni, ‘Kuom Nyasaye, ne ok wang’eyo ni ne itimo richo chon, ang’o momiyo ok ikway ng’uono kuom Rasulullah ma nyalo yudo yie mare, nikech ng’uono mar Rasulullah ne en gima idwaro. ok bi weyo, kendo ok ing’eyo ni en yiero mane ma biro timore kuomi’. Kendo ne gidhi nyime giwuondora nyaka ne adwaro dok chien kendo wuondora owuon, omiyo ne apenjora niya, ‘Be nitie ng’at machielo mak mana an ma wacho wach ma chal gi mara?’ Ne gidwoko ni, ‘Ee, en Hilal bin Umayah kod Murarah, maen Ibn Rabia’. Bang’e ne giwuoyo kuom chwo ariyo makare ma ne osedonjo e lweny mar Badr ma ne abiro tiyogo kaka ranyisi, omiyo ne awachone ni, ‘Ka Nyasaye, ok abi dok ire nyaka chieng’, kendo ok abi wuondora awuon’. Bende, Jaote ne ogeng’o dhano mondo kik owuo kodwa - ma en ji adek -’. Ka’b nowacho kama: ‘Kae to ne adhi e chiro, kendo onge kata ng’ato achiel ma ne owuoyo kodwa, ji ne olokore giwa, nyaka chop kama kata ji ma ne wang’eyo ne timo kamano. Bang’e puothno ne obedo matin ne an nyaka ne ok wang’eyo puoth mane ma wang’eyo kendo piny ne obedo matin ne wan nyaka ne ok ang’eyo piny ma ne ang’eyo kendo. Ne an achiel kuom joma ne nigi teko ahinya e kind osiepena ariyo, bang’e ne adhi e chiro kendo ne adhi e masikiti mondo aromo gi Jaote. Bang’e ne amosogi, e chunya ne awachone ni, ‘Be obiro dwoko mos gi dhoge ariyo kata ok? ‘Ne alamo bang’e ka aneno pila, ka ne alamo ne onena, ka ne aloko wang’a, ne oloko wang’a . u. E kindeno, osiepena ariyo ma ne ahero ahinya ne siko e ot kinde duto ka giywak odiechieng’ kod otieno. Giduto ne ok gidwar nenore e kind dhano. Kane awuotho ​​e chiro, apoya nono Jakristo moro nobiro gi chiemo ma ne odhi uso, nowacho niya, ‘Ng’ano ma nyalo nyiso Ka’b bin Malik? ’ Bang’e, ji ne onyiso, bang’e ne obiro ira ka en gi oboke ma ne oa kuom Ruoth Ghassan, ma ne ondik ni: ‘Amma Ba’du. Obiro ira ni osiepni osegoyi oko, kata obedo ni ok un e piny matin kendo ma piny, dhi irwa, wabiro konyi gadier’. Ka ne asomo, ne awacho ni, ‘Ma en achiel kuom tem kod tem’. Kae to ne awang’o mach e ng’ut ng’ato, bang’e ne awang’o otasno, nyaka ndalo piero ang’wen osekalo, jaote moro ma ne oa kuom Jaote nobiro ira, kowacho niya, ‘Wek chiegi! ’ Omiyo, ne apenje ni, ‘Be onego aket kend kode? ’ Ne odwoko ni, ‘Ooyo, to weye mana kendo kik idhi machiegni kode’. To chiege Hilal nobiro mowacho niya, ‘O Jaote mar Nyasaye, adier Hilal en ng’at moti ma onge ng’at ma ritogi kendo, bende ibiro yiena ka atiyone? ’ Ne owacho kama: ‘Ee, to kik iwe obi machiegni kodi’. Miyo no nowacho ni, ‘O Jaote mar Allah, adier ok nyal wuotho ​​kendo. Kaka Allah, pod owinjo ka ywak odiechieng’ gi otieno chakre kinde ma jalo ne omiye chik ni otim kamano. Ka'b bin Malik ne owacho ni, 'Kane awinjo ni tem ma aseyudo ne bor, nadwaro idho ewi ohinga mar Abu Qatadah, en wuod wuon mara. Bang’e ne amose, to ne ok odwoko mos ma ne amose. Kae to ne awachone niya, ‘Abuo, bende ok ing’eyo ni ahero Nyasaye kod Jaote? ’ Omiyo, ne oling’. Kae to ne awachone niya, ‘Ka ng’ato ng’iyo Nyasaye, in Abu Qatadah, bende ok ing’eyo ni adier ahero Nyasaye kod Jaote? ’ Ne odwoko ni, ‘Allah kod Jaote ong’eyo maber moloyo’. Ka'b bin Malik nowacho niya, 'Ne ok anyal geng'ora omiyo pi wang'a ne oumo, bang'e ne ating'o ohinga ma oko nyaka otieno piero abich osekalo chakre kinde ma Jaote ne ogeng'o ji mondo kik owuo kodwa, bang'e ne atimo lamo mar chieng' e ot marwa, bang'e ne awinjo ka Nyasaye owacho ni ng’eny ahinya ne an kendo chunya ne ng’eny ahinya, apoya nono ne awinjo ka ji goyo koko kowuok e wi Got Sal’ ni, ‘Bed gi mor, O Ka’b bin Malik! ’ Bang’e ne a nindo piny kendo ne ang’eyo ni Allah oselosona yo mar wuok, bang’e ng’at moro nobiro gi faras gi wach maber mara, ne oyudre ni duolne ne ng’ich moloyo farasno, bang’e ne agolo lewni ma an-go kendo aketogi kuome nikech wach maber, bang’e ne aketo lewni maga ariyo mamoko. Kendo ng’uono marwa ne obiro piny kuom Jaote e odiechieng’ mar adek, bang’e Umm Salamah nowacho ni, ‘Be onego wami Ka’b bin Malik wach maberni otieno ma kawuono, in Jaote mar Nyasaye? ’ Ne odwoko kama: ‘Eka ibiro ng’adoni bura gi ji nikech isegeng’ogi nindo otieno’. Umm Salamah ne en ng’at ma jaber, kendo ne otimo maber ahinya koda, ne en gi kuyo ahinya kuom chal ma ne an-go, bang’e ne adhi ir Jaote, kendo e kindeno ne obet e masikiti, ka Jo-Muslim ne ni e bathe, wang’e ne rieny kaka ler mar dwe, kendo ka wang’e ne mor, to wang’e ne rieny. Kae to ne abiro kendo abedo e nyime, bang’e ne owacho kama: ‘Bed gi mor, O Ka’b bin Malik, gi odiechieng’ ma mor moloyo ne in chakre min-gi nonyuoli’. Ne awachone niya, ‘O Nabiyullah, bende wachni wuok kuom ruoth kata l ng’ato ka ng’ato kuom Nyasaye?’ Ne owacho kama: ‘Kata kuom Nyasaye.’ Bang’e ne osomonegi niya, ‘-Adier, Nyasaye oseyie gi loko mar Jaote, Jo-Muhajirin kod Jo-Ansar...-’ ne wach mar Nyasaye ‘-...Adier, Nyasaye e Jalno ma oyie loko chuny, ma nigi ng’uono moloyo-’ -Qs. E Taba: 17-18-. Kendo kuomwa, ayat bende ne oyango kama: ‘-Un joyie, luor Allah, kendo ubed gi joma kare-’ -Qs. 119-. Omiyo ne awachone niya, ‘O Nabiyullah, adier, en achiel kuom ng’uono mara, adier ok abi wuoyo mak mana gi adier, kendo abiro weyo mwanduna kaka chiwo mag ng’uono ne Allah Ta’ala kod ne Jaote’. Rasulullah nowacho ni: ‘Ket moko kuom mwanduu, en gima ber ne in’. Ne awachone niya, ‘Kae to ne aketo pok mara ma ne ni e Khaibar’. Ka’b bin Malik nowacho ni, ‘Omiyo ne onge gueth maduong’ ma ne Nyasaye omiya bang’ gueth mar Islam moloyo adier mara e nyim Jaote mar Nyasaye, ka an kaachiel gi jowetena ariyo ne wasingo wachno, ni ok wabi wacho miriambo ma ne dhi miyo wan wawegi watho kaka ne githo. Kuom adier, an gi geno ni Allah Azza Wa Jalla ok bi miyo ng’ato ang’ata kuom Jo-Muslim tem mar adier kaka notemo. Adier, an gi geno ni Allah biro ritowa kuom ngimana duto’.

Hadith Corroboration :

Imam Ahmad : 2961, 3926, 4122, 4126, 5308, 20678, 22068, 25922
Imam Abu Dawud : 1295