Al Qawiyy

حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ قَالَتْ خَرَجْتُ يَوْمَ الْخَنْدَقِ أَقْفُو آثَارَ النَّاسِ قَالَتْ فَسَمِعْتُ وَئِيدَ الْأَرْضِ وَرَائِي يَعْنِي حِسَّ الْأَرْضِ قَالَتْ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا أَنَا بِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ وَمَعَهُ ابْنُ أَخِيهِ الْحَارِثُ بْنُ أَوْسٍ يَحْمِلُ مِجَنَّهُ قَالَتْ فَجَلَسْتُ إِلَى الْأَرْضِ فَمَرَّ سَعْدٌ وَعَلَيْهِ دِرْعٌ مِنْ حَدِيدٍ قَدْ خَرَجَتْ مِنْهَا أَطْرَافُهُ فَأَنَا أَتَخَوَّفُ عَلَى أَطْرَافِ سَعْدٍ قَالَتْ وَكَانَ سَعْدٌ مِنْ أَعْظَمِ النَّاسِ وَأَطْوَلِهِمْ قَالَتْ فَمَرَّ وَهُوَ يَرْتَجِزُ وَيَقُولُ لَيْتَ قَلِيلًا يُدْرِكُ الْهَيْجَا جَمَلْ مَا أَحْسَنَ الْمَوْتَ إِذَا حَانَ الْأَجَلْ قَالَتْ فَقُمْتُ فَاقْتَحَمْتُ حَدِيقَةً فَإِذَا فِيهَا نَفَرٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَإِذَا فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَفِيهِمْ رَجُلٌ عَلَيْهِ سَبْغَةٌ لَهُ يَعْنِي مِغْفَرًا فَقَالَ عُمَرُ مَا جَاءَ بِكِ لَعَمْرِي وَاللَّهِ إِنَّكِ لَجَرِيئَةٌ وَمَا يُؤْمِنُكِ أَنْ يَكُونَ بَلَاءٌ أَوْ يَكُونَ تَحَوُّزٌ قَالَتْ فَمَا زَالَ يَلُومُنِي حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنَّ الْأَرْضَ انْشَقَّتْ لِي سَاعَتَئِذٍ فَدَخَلْتُ فِيهَا قَالَتْ فَرَفَعَ الرَّجُلُ السَّبْغَةَ عَنْ وَجْهِهِ فَإِذَا طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ فَقَالَ يَا عُمَرُ وَيْحَكَ إِنَّكَ قَدْ أَكْثَرْتَ مُنْذُ الْيَوْمَ وَأَيْنَ التَّحَوُّزُ أَوْ الْفِرَارُ إِلَّا إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَتْ وَيَرْمِي سَعْدًا رَجُلٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ قُرَيْشٍ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْعَرِقَةِ بِسَهْمٍ لَهُ فَقَالَ لَهُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْعَرَقَةِ فَأَصَابَ أَكْحَلَهُ فَقَطَعَهُ فَدَعَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ سَعْدٌ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَا تُمِتْنِي حَتَّى تُقِرَّ عَيْنِي مِنْ قُرَيْظَةَ قَالَتْ وَكَانُوا حُلَفَاءَهُ وَمَوَالِيَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَتْ فَرَقَى كَلْمُهُ وَبَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الرِّيحَ عَلَى الْمُشْرِكِينَ فَكَفَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتَالَ وَكَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَوِيًّا عَزِيزًا فَلَحِقَ أَبُو سُفْيَانَ وَمَنْ مَعَهُ بِتِهَامَةَ وَلَحِقَ عُيَيْنَةُ بْنُ بَدْرٍ وَمَنْ مَعَهُ بِنَجْدٍ وَرَجَعَتْ بَنُو قُرَيْظَةَ فَتَحَصَّنُوا فِي صَيَاصِيهِمْ وَرَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَوَضَعَ السِّلَاحَ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ فَضُرِبَتْ عَلَى سَعْدٍ فِي الْمَسْجِدِ قَالَتْ فَجَاءَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام وَإِنَّ عَلَى ثَنَايَاهُ لَنَقْعُ الْغُبَارِ فَقَالَ أَقَدْ وَضَعْتَ السِّلَاحَ وَاللَّهِ مَا وَضَعَتْ الْمَلَائِكَةُ بَعْدُ السِّلَاحَ اخْرُجْ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ فَقَاتِلْهُمْ قَالَتْ فَلَبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأْمَتَهُ وَأَذَّنَ فِي النَّاسِ بِالرَّحِيلِ أَنْ يَخْرُجُوا فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَرَّ عَلَى بَنِي غَنْمٍ وَهُمْ جِيرَانُ الْمَسْجِدِ حَوْلَهُ فَقَالَ مَنْ مَرَّ بِكُمْ فَقَالُوا مَرَّ بِنَا دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ وَكَانَ دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ تُشْبِهُ لِحْيَتُهُ وَسِنُّهُ وَوَجْهُهُ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَتْ فَأَتَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَاصَرَهُمْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً فَلَمَّا اشْتَدَّ حَصْرُهُمْ وَاشْتَدَّ الْبَلَاءُ قِيلَ لَهُمْ انْزِلُوا عَلَى حُكْمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَشَارُوا أَبَا لُبَابَةَ بْنَ عَبْدِ الْمُنْذِرِ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنَّهُ الذَّبْحُ قَالُوا نَنْزِلُ عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْزِلُوا عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَنَزَلُوا وَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَأُتِيَ بِهِ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ إِكَافٌ مِنْ لِيفٍ قَدْ حُمِلَ عَلَيْهِ وَحَفَّ بِهِ قَوْمُهُ فَقَالُوا يَا أَبَا عَمْرٍو حُلَفَاؤُكَ وَمَوَالِيكَ وَأَهْلُ النِّكَايَةِ وَمَنْ قَدْ عَلِمْتَ قَالَتْ وَأَنَّى لَا يُرْجِعُ إِلَيْهِمْ شَيْئًا وَلَا يَلْتَفِتُ إِلَيْهِمْ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ دُورِهِمْ الْتَفَتَ إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ قَدْ آنَ لِي أَنْ لَا أُبَالِيَ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَلَمَّا طَلَعَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ فَأَنْزَلُوهُ فَقَالَ عُمَرُ سَيِّدُنَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ أَنْزِلُوهُ فَأَنْزَلُوهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْكُمْ فِيهِمْ قَالَ سَعْدٌ فَإِنِّي أَحْكُمُ فِيهِمْ أَنْ تُقْتَلَ مُقَاتِلَتُهُمْ وَتُسْبَى ذَرَارِيُّهُمْ وَتُقْسَمَ أَمْوَالُهُمْ وَقَالَ يَزِيدُ بِبَغْدَادَ وَيُقْسَمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ حَكَمْتَ فِيهِمْ بِحُكْمِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحُكْمِ رَسُولِهِ قَالَتْ ثُمَّ دَعَا سَعْدٌ قَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ أَبْقَيْتَ عَلَى نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ حَرْبِ قُرَيْشٍ شَيْئًا فَأَبْقِنِي لَهَا وَإِنْ كُنْتَ قَطَعْتَ الْحَرْبَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ فَاقْبِضْنِي إِلَيْكَ قَالَتْ فَانْفَجَرَ كَلْمُهُ وَكَانَ قَدْ بَرِئَ حَتَّى مَا يُرَى مِنْهُ إِلَّا مِثْلُ الْخُرْصِ وَرَجَعَ إِلَى قُبَّتِهِ الَّتِي ضَرَبَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَحَضَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ قَالَتْ فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنِّي لَأَعْرِفُ بُكَاءَ عُمَرَ مِنْ بُكَاءِ أَبِي بَكْرٍ وَأَنَا فِي حُجْرَتِي وَكَانُوا كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ } قَالَ عَلْقَمَةُ قُلْتُ أَيْ أُمَّهْ فَكَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ قَالَتْ كَانَتْ عَيْنُهُ لَا تَدْمَعُ عَلَى أَحَدٍ وَلَكِنَّهُ كَانَ إِذَا وَجِدَ فَإِنَّمَا هُوَ آخِذٌ بِلِحْيَتِهِ

Esan zigun [Yazid], esan zuen; jakinarazi digu [Muhammad bin Amru] [bere aita] [bere aitonaren, Alqomah bin Waqqash] esan zuen; jakinarazi dit [Aishak] esan zuen; Khandaq gerran joan nintzen eta tropen atzetik ibili nintzen. Nire atzetik lurra dardarka entzun nuen, hau da, lurra mugitzen ari zela. Buelta eman nuen, Saad bin Mua'dz-ekin nengoela eta bere ilobarekin, Al Harits bin Aus, tiraka zeramala. Orduan lurrean eseri nintzen, eta Saad-ek alde egiten jarraitu zuen ertzak ateratzen zituen armadurak eramanez eta Saad-en arroparen ertzei beldurra zitzaidan. -Aisyah- Esan zuen; Saad pertsonarik handiena eta altuena da. Orduan alde egin zuen kantuan ari zela; «O, gerrari aurre egiteko denbora apur bat baldin badago, zein ona izango litzateke heriotza etorri denean hiltzea». Orduan zutitu eta lorategira sartu nintzen eta han hainbat musulman zeudela ikusi zen. Haien artean Umar bin Khattab zegoen, eta zuhaitz-izerdia bola batekin hartzen ari zen gizon bat ere bazegoen. Orduan Umarrek esan zuen; 'Zerk bultzatu zaitu hona etortzera -O Aisyah-, Ala esanez, benetan emakume ausarta zara, zerk bermatuko dizu hondamendi bat gertatzen bada edo ihes egin behar badugu?'. Oraindik kritikatzen naute, lurra estua sentitu arte». Orduan ni -Aisyah- lorategian sartu nintzen. Aisyah-k esan zuen, izerdia hartzen ari zen gizonak aurpegia agerian utzi zuen, Talhah bin Ubaidillah zela atera zen. Esan zuen; «Oi Umar, ai zuri, gaurtik asko hitz egin duzu. Ez al dago ihes egiteko eta igotzeko lekurik Ala AzzawaJallara izan ezik?'. -Aisyah- Esan zuen; Orduan politeistetako gizon bat zegoen, askotan Ibn Al Araqah deitzen zaio, Saad bere arkuarekin tiro egin zuena. Esan zuen -Ibnu Al Araqah- iseka egiten zuen bitartean; Atera gezia, ni Ibn Al Araqah naiz, -geziak- tendoia jo eta moztu egin zuen. Saad Allah AzzaWaJalla'ri otoitz egin zion. Ai, Ala, ez nazazu hil nire begiek Bani Quraidzah-arekin topo egin arte. -Aisyah- Esan zuen; Banu Quraizhah bere aliatuak eta laguntzaileak izan ziren ezjakintasunaren garaian. -Aisyah- Esan zuen; bere ahotsa gero eta altuagoa zen eta orduan Ala politeistak suntsitu zituen haize bat bidali zuen eta Allah AzzaWaJallak fededunen gerra gelditu du, eta Allah AzzaWaJalla Indartsu eta Loriatsua da. Ondoren, Abu Sofyan eta berarekin batera jendea Tihamaraino joan ziren, 'Uyainah bin Badr eta berarekin batera jendea Najd-era jarraitzen zuten bitartean eta Banu Quraidzah-ak itzuli ziren eta gotorlekuetan guardia jarri ziren. Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-i dagokionez, Medinara itzuli eta armak utzi zituen. Orduan, larru beltzaranez egindako karpa bat egiteko agindu zuen Meskitan Saadentzat. -Aisyah- Esan zuen; Jibril 'Alaihissalam etorri zitzaion eta, egia esan, hautsa zegoen oraindik ebakiduran. Orduan esan zuen; «Armak utzi dituzu? Ala esanez, aingeruek ez dituzte armak utzi, beraz, zoaz Bani Quraidzah-era eta borrokatu haiekin. -Aisyah- Esan zuen; Orduan, Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallamek armadura jantzi zuen eta bere lagunei jakinarazi zien alde egiten zuela. Orduan Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam joan zen eta Bani Ghanimetik igaro zen, meskitaren inguruko bizilagunak eta bizilagunak ziren. Esan zuen: 'Nork pasatu zaitu?' erantzun zuten; 'Dihyah alkalbi pasatu zaigu, bere bizar, hortzak eta aurpegia Jibril Alaihissalam antza dute'. -Esan zuen Aisyah- Esan zuen; n Sallallaahu'alaihiwasallam Profeta etorri zitzaien eta hogeita bost gauez inguratu zituen. Haien aurkako setioa indartsuagoa izan zenean eta epaiketak zailagoak bihurtu zirenean, esan zieten, jaitsi eta sallallaahu'alaihiwasallam Profetaren legea bete. Orduan Abu Lubabah bin Ab seinale bat eskatu zioten dil Mundzir eta azaldu zien, zer esan nahi zuen - Profetaren legez - sarraskituak izan zirela. Esan zuten; gero, erabakia Saad bin Muadzen esku uzten dugu. Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam-ek esan zuen: "Mesedez, utzi erabakia Saad bin Muadz-en esku". Azkenean beren gotorlekuetatik jaitsi ziren. Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-ek norbait bidali zuen Saad bin Muadz-era. Sa'd asto baten gainean muntatuta dago eta bertan zuntzez egindako jarlekua dago. Bere jendea inguratu eta esan zuen; 'O Abu Amru, gu-gu zure aliatuak gara, zure lagun minak, gerran trebeak diren pertsonak eta ezagutzen duzun jendea'. -esan zuen Aisyahek-; Sa'd bin Mu'adz-ek ez zien erantzunik txikiena eman eta ez zien begiratu ere egin. Haien etxeetatik hurbil egon zen arte, bere jendearengana jo eta esan zuen; «Benetan iritsi da garaia ez diezaidan gehiago kasurik egiteko Alaren bidetik nabilela kritikatzen didatenen erreparoei». Abu Sa'idek esan zuen; Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam-ek ikusi zuenean, esan zuen: "Altxa zaitez zure maisua jaso eta eraitsi". Orduan Umarrek esan zuen; 'Gure maisua Allah AzzaWaJalla da'. Esan zuen; 'Jarri ezazu'. Azkenean kendu egin zuten. Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam-ek esan zuen orduan: 'Erabaki haien zigorra!' Saad esan zuen; «Ziur aski, haien aurkako lege bat ezarriko dut, gerran parte hartzen dutenak exekutatu egingo dituzte, haien familiak preso hartuko dituzte eta haien ondasunak banatuko dituzte». Yazidek Bagdaden zegoenean esan zuen; '-Haien jabetza- banatzen da gero -aditzaren orainaldiko formarekin-'. Orduan Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam-ek esan zuen: "Benetan, Allah AzzaWaJalla eta bere mezulariaren legeak zigortu dituzu". -Aisyah- Esan zuen; orduan Saad-ek otoitz egin zuen: 'O Allah, zure Profeta sallallaahu'alaihiwasallam betikotu baduzu Quraysh-en aurka borrokatzen jarraitzeko, gorde nire bizitza horretarako. Bestalde, bera eta haien arteko gerra gelditzen baduzu, kendu nire bizitza zuregana etortzeko'. -Aisyah- Esan zuen; Beraz, Sa'ad-en zauria berehala ireki zen, aldez aurretik sendatu bazen ere, belarritako txiki bat izan ezik haren arrastorik ikusten ez zedin. Ondoren, sallallaahu'alaihiwasallam Profetak jarritako karpara itzuli zen. -esan zuen Aisyahek-; orduan Rasulullah sallallaahu'alaihiwasalam, Abu Bakr eta Umarrek bisita egin zioten. Aisyah-k esan zuen, bere esku dagoen Muhammaden arimaren mesedetan, benetan ikusi nuen Umarren oihua Abu Bakr-en oihua bezala nire gelan nengoela eta Allah AzzaWaJallak "Maite elkar maitatu haien artean" esandako jendea bezalakoa. galdetu nion, esan zuen Alqomahek; 'O ama, orduan zer egin zuen Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallamek garai hartan?' -Aisyah- Esan zuen; «Begiak ez zaizkio ureztatzen, baina triste dagoenean bizarrari eusten dio».