Al Qawiyy

Imam Ahmad : 23945

حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ قَالَتْ خَرَجْتُ يَوْمَ الْخَنْدَقِ أَقْفُو آثَارَ النَّاسِ قَالَتْ فَسَمِعْتُ وَئِيدَ الْأَرْضِ وَرَائِي يَعْنِي حِسَّ الْأَرْضِ قَالَتْ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا أَنَا بِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ وَمَعَهُ ابْنُ أَخِيهِ الْحَارِثُ بْنُ أَوْسٍ يَحْمِلُ مِجَنَّهُ قَالَتْ فَجَلَسْتُ إِلَى الْأَرْضِ فَمَرَّ سَعْدٌ وَعَلَيْهِ دِرْعٌ مِنْ حَدِيدٍ قَدْ خَرَجَتْ مِنْهَا أَطْرَافُهُ فَأَنَا أَتَخَوَّفُ عَلَى أَطْرَافِ سَعْدٍ قَالَتْ وَكَانَ سَعْدٌ مِنْ أَعْظَمِ النَّاسِ وَأَطْوَلِهِمْ قَالَتْ فَمَرَّ وَهُوَ يَرْتَجِزُ وَيَقُولُ لَيْتَ قَلِيلًا يُدْرِكُ الْهَيْجَا جَمَلْ مَا أَحْسَنَ الْمَوْتَ إِذَا حَانَ الْأَجَلْ قَالَتْ فَقُمْتُ فَاقْتَحَمْتُ حَدِيقَةً فَإِذَا فِيهَا نَفَرٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَإِذَا فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَفِيهِمْ رَجُلٌ عَلَيْهِ سَبْغَةٌ لَهُ يَعْنِي مِغْفَرًا فَقَالَ عُمَرُ مَا جَاءَ بِكِ لَعَمْرِي وَاللَّهِ إِنَّكِ لَجَرِيئَةٌ وَمَا يُؤْمِنُكِ أَنْ يَكُونَ بَلَاءٌ أَوْ يَكُونَ تَحَوُّزٌ قَالَتْ فَمَا زَالَ يَلُومُنِي حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنَّ الْأَرْضَ انْشَقَّتْ لِي سَاعَتَئِذٍ فَدَخَلْتُ فِيهَا قَالَتْ فَرَفَعَ الرَّجُلُ السَّبْغَةَ عَنْ وَجْهِهِ فَإِذَا طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ فَقَالَ يَا عُمَرُ وَيْحَكَ إِنَّكَ قَدْ أَكْثَرْتَ مُنْذُ الْيَوْمَ وَأَيْنَ التَّحَوُّزُ أَوْ الْفِرَارُ إِلَّا إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَتْ وَيَرْمِي سَعْدًا رَجُلٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ قُرَيْشٍ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْعَرِقَةِ بِسَهْمٍ لَهُ فَقَالَ لَهُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْعَرَقَةِ فَأَصَابَ أَكْحَلَهُ فَقَطَعَهُ فَدَعَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ سَعْدٌ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَا تُمِتْنِي حَتَّى تُقِرَّ عَيْنِي مِنْ قُرَيْظَةَ قَالَتْ وَكَانُوا حُلَفَاءَهُ وَمَوَالِيَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَتْ فَرَقَى كَلْمُهُ وَبَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الرِّيحَ عَلَى الْمُشْرِكِينَ فَكَفَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتَالَ وَكَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَوِيًّا عَزِيزًا فَلَحِقَ أَبُو سُفْيَانَ وَمَنْ مَعَهُ بِتِهَامَةَ وَلَحِقَ عُيَيْنَةُ بْنُ بَدْرٍ وَمَنْ مَعَهُ بِنَجْدٍ وَرَجَعَتْ بَنُو قُرَيْظَةَ فَتَحَصَّنُوا فِي صَيَاصِيهِمْ وَرَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَوَضَعَ السِّلَاحَ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ فَضُرِبَتْ عَلَى سَعْدٍ فِي الْمَسْجِدِ قَالَتْ فَجَاءَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام وَإِنَّ عَلَى ثَنَايَاهُ لَنَقْعُ الْغُبَارِ فَقَالَ أَقَدْ وَضَعْتَ السِّلَاحَ وَاللَّهِ مَا وَضَعَتْ الْمَلَائِكَةُ بَعْدُ السِّلَاحَ اخْرُجْ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ فَقَاتِلْهُمْ قَالَتْ فَلَبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأْمَتَهُ وَأَذَّنَ فِي النَّاسِ بِالرَّحِيلِ أَنْ يَخْرُجُوا فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَرَّ عَلَى بَنِي غَنْمٍ وَهُمْ جِيرَانُ الْمَسْجِدِ حَوْلَهُ فَقَالَ مَنْ مَرَّ بِكُمْ فَقَالُوا مَرَّ بِنَا دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ وَكَانَ دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ تُشْبِهُ لِحْيَتُهُ وَسِنُّهُ وَوَجْهُهُ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَتْ فَأَتَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَاصَرَهُمْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً فَلَمَّا اشْتَدَّ حَصْرُهُمْ وَاشْتَدَّ الْبَلَاءُ قِيلَ لَهُمْ انْزِلُوا عَلَى حُكْمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَشَارُوا أَبَا لُبَابَةَ بْنَ عَبْدِ الْمُنْذِرِ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنَّهُ الذَّبْحُ قَالُوا نَنْزِلُ عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْزِلُوا عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَنَزَلُوا وَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَأُتِيَ بِهِ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ إِكَافٌ مِنْ لِيفٍ قَدْ حُمِلَ عَلَيْهِ وَحَفَّ بِهِ قَوْمُهُ فَقَالُوا يَا أَبَا عَمْرٍو حُلَفَاؤُكَ وَمَوَالِيكَ وَأَهْلُ النِّكَايَةِ وَمَنْ قَدْ عَلِمْتَ قَالَتْ وَأَنَّى لَا يُرْجِعُ إِلَيْهِمْ شَيْئًا وَلَا يَلْتَفِتُ إِلَيْهِمْ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ دُورِهِمْ الْتَفَتَ إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ قَدْ آنَ لِي أَنْ لَا أُبَالِيَ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَلَمَّا طَلَعَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ فَأَنْزَلُوهُ فَقَالَ عُمَرُ سَيِّدُنَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ أَنْزِلُوهُ فَأَنْزَلُوهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْكُمْ فِيهِمْ قَالَ سَعْدٌ فَإِنِّي أَحْكُمُ فِيهِمْ أَنْ تُقْتَلَ مُقَاتِلَتُهُمْ وَتُسْبَى ذَرَارِيُّهُمْ وَتُقْسَمَ أَمْوَالُهُمْ وَقَالَ يَزِيدُ بِبَغْدَادَ وَيُقْسَمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ حَكَمْتَ فِيهِمْ بِحُكْمِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحُكْمِ رَسُولِهِ قَالَتْ ثُمَّ دَعَا سَعْدٌ قَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ أَبْقَيْتَ عَلَى نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ حَرْبِ قُرَيْشٍ شَيْئًا فَأَبْقِنِي لَهَا وَإِنْ كُنْتَ قَطَعْتَ الْحَرْبَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ فَاقْبِضْنِي إِلَيْكَ قَالَتْ فَانْفَجَرَ كَلْمُهُ وَكَانَ قَدْ بَرِئَ حَتَّى مَا يُرَى مِنْهُ إِلَّا مِثْلُ الْخُرْصِ وَرَجَعَ إِلَى قُبَّتِهِ الَّتِي ضَرَبَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَحَضَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ قَالَتْ فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنِّي لَأَعْرِفُ بُكَاءَ عُمَرَ مِنْ بُكَاءِ أَبِي بَكْرٍ وَأَنَا فِي حُجْرَتِي وَكَانُوا كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ } قَالَ عَلْقَمَةُ قُلْتُ أَيْ أُمَّهْ فَكَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ قَالَتْ كَانَتْ عَيْنُهُ لَا تَدْمَعُ عَلَى أَحَدٍ وَلَكِنَّهُ كَانَ إِذَا وَجِدَ فَإِنَّمَا هُوَ آخِذٌ بِلِحْيَتِهِ

Wedi dweud wrthym [Yazid], efe a ddywedodd; wedi adrodd i ni [Muhammad bin Amru] gan [ei dad] oddi wrth [ei daid, Alqomah bin Waqqash] dywedodd; wedi rhoi gwybod i mi [meddai Aisha]; Es i ar y rhyfel Khandaq a cherddais y tu ôl i'r milwyr. Clywais y ddaear yn crynu y tu ôl i mi, hynny yw, y ddaear yn symud. Troais o gwmpas, mae'n troi allan fy mod gyda Saad bin Mua'dz ac roedd gyda'i nai, Al Harits bin Aus a oedd yn cario slingshot. Yna eisteddais ar lawr, a Saad yn cerdded i ffwrdd yn cario arfwisg gyda'r ymylon yn glynu allan ac yr oeddwn yn ofni ymylon dillad Saad. -Aisyah- Meddai; Saad yw'r person mwyaf a thalaf. Yna cerddodd i ffwrdd wrth lafarganu; 'O, os oes ychydig o amser i wynebu rhyfel, pa mor dda fyddai marw pan fydd marwolaeth wedi dod'. Yna mi sefais i fyny a rhuthro i mewn i'r ardd ac mae'n troi allan bod yna nifer o bobl Fwslimaidd yno. Yn eu plith roedd Umar bin Khattab, ac roedd yna ddyn hefyd yn cymryd sudd coeden gyda sgŵp. Yna Umar a ddywedodd; 'Beth ysgogodd chi i ddod yma -O Aisyah-, gan Allah, rydych chi'n fenyw ddewr mewn gwirionedd, beth all eich gwarantu os bydd trychineb yn digwydd neu os oes rhaid i ni redeg i ffwrdd?'. Maen nhw'n dal i fy meirniadu nes bod y ddaear yn teimlo'n gyfyng i mi.' Yna mi -Aisyah-- i mewn i'r ardd. Meddai Aisyah, datgelodd y dyn oedd yn cymryd y sudd ei wyneb, mae'n troi allan mai Talhah bin Ubaidillah ydoedd. Meddai; 'O Umar, gwae ti, yn wir o heddiw ymlaen yr ydych wedi siarad llawer. Onid oes lle i ddianc a dringo ac eithrio i Allah AzzawaJalla?'. -Aisyah- Meddai; Yna roedd dyn o'r polytheists, mae'n cael ei alw'n aml Ibn Al Araqah, a saethodd Saad â'i fwa. Meddai -Ibnu Al Araqah- tra'n gwatwar; Tynnwch y saeth allan, fi yw Ibn Al Araqah, - y saeth - taro ei dendon a'i dorri. Gweddïodd Saad ar Allah AzzaWaJalla'. O Allah, paid â'm lladd nes bod fy llygaid yn cwrdd â'r Bani Quraidzah'. -Aisyah- Meddai; Banu Quraizhah oedd ei gynghreiriaid a'i gynorthwywyr yn ystod cyfnod anwybodaeth. -Aisyah- Meddai; daeth ei lais yn gynyddol uwch ac yna anfonodd Allah wynt a ddinistriodd y polytheists ac mae Allah AzzaWaJalla wedi atal y rhyfel i'r credinwyr, ac mae Allah AzzaWaJalla yn Gryf a Gogoneddus. Yna Abu Sofyan a'r bobl oedd gydag ef a ganlynasant i Tihama, tra yr oedd Uyainah bin Badr a'r bobl oedd gydag ef yn canlyn i Najd, a'r Banu Quraidsa yn dychwelyd ac yn wyliadwrus yn eu hamddiffynfeydd. Ynglŷn â Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam, dychwelodd i Medina a gosod ei arfau i lawr. Yna gorchmynnodd i babell wedi'i gwneud o ledr lliw haul gael ei gwneud yn y mosg ar gyfer Saad. -Aisyah- Meddai; Daeth Jibril 'Alaihissalam ato ac yn wir roedd dal llwch ar ei flaenddannedd. Yna efe a ddywedodd; 'Ydych chi wedi gosod eich arfau i lawr? Gan Allah, nid yw'r angylion wedi gosod eu harfau, felly ewch i'r Bani Quraidzah ac ymladd â nhw'. -Aisyah- Meddai; Yna dyma Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam yn gwisgo'i arfwisg a chyhoeddi i'w ffrindiau ei fod yn gadael. Yna dyma Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam yn gadael a mynd trwy Bani Ghanim, roedden nhw'n gymdogion ac yn drigolion o gwmpas y mosg. Dywedodd: 'Pwy sydd wedi mynd heibio i chi?' atebasant; 'Mae Dihyah alcalbi wedi mynd heibio i ni, mae ei farf, ei ddannedd a'i wyneb yn debyg i Jibril Alaihissalam'. -Said Aisyah- Meddai; n Daeth y Proffwyd sallallaahu'alaihiwasalam atynt a'u hamgylchynu am bum noson ar hugain. Pan ddaeth y gwarchae arnynt yn gryfach a'r treialon yn mynd yn fwy anodd, dywedwyd wrthynt, dewch i lawr ac ufuddhau i gyfraith y Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam. Yna dyma nhw'n gofyn i Abu Lubaba bin Ab am signal dil Mundzir ac eglurodd iddynt mai'r hyn yr oedd yn ei olygu - wrth gyfraith y Proffwyd - oedd eu bod yn cael eu lladd. Dywedasant; yna gadawn y penderfyniad i Saad bin Muadz. Dywedodd Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam: 'Gadewch y penderfyniad i Saad bin Muadz'. O'r diwedd daethant i lawr o'u caerau. Yna anfonodd Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam rywun at Saad bin Muadz. Mae Sa'd wedi'i osod ar asyn ac arno mae cyfrwy wedi'i wneud o ffibr. Amgylchynodd ei bobl ef a dweud; 'O Abu Amru, ni yw eich cynghreiriaid, eich ffrindiau agos, pobl sy'n fedrus mewn rhyfela, a phobl rydych chi'n eu hadnabod yn barod'. -Aisyah meddai-; Ni roddodd Sa'd bin Mu'adz yr ateb lleiaf iddynt ac ni wnaeth hyd yn oed edrych arnynt. Hyd pan oedd yn agos i'w tai, efe a drodd at ei bobl ac a ddywedodd; 'Yn wir mae'r amser wedi dod i mi beidio â thalu sylw bellach i waradwydd y rhai sy'n fy meirniadu am fod ar lwybr Allah'. Dywedodd Abu Sa'id; Pan gafodd ei weld gan Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam, dywedodd: 'Saf i godi dy feistr a'i dynnu i lawr'. Yna Umar a ddywedodd; 'Ein meistr yw Allah AzzaWaJalla'. Meddai; 'Rhowch ef i lawr'. O'r diwedd fe wnaethon nhw ei dynnu i lawr. Yna dywedodd Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam: 'Penderfynwch ar gosb iddyn nhw!' Meddai Saad; 'Yn ddiau y gorchmynnaf gyfraith yn eu herbyn, gweithredir y rhai sy'n cymryd rhan yn y rhyfel, cymerir eu teuluoedd yn garcharorion, a dosberthir eu heiddo'. Pan oedd Yasid yn Baghdad efe a ddywedodd; Yna rhennir '-eu heiddo- â ffurf bresennol y ferf-'. Yna dywedodd Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam: 'Yn wir yr ydych wedi cosbi trwy gyfraith Allah AzzaWaJalla a'i Negesydd'. -Aisyah- Meddai; yna gweddïodd Saad: 'O Allah, os ydych chi wedi parhau â'ch Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam i barhau i frwydro yn erbyn y Quraysh yna cadw fy mywyd ar ei gyfer. Ar y llaw arall, os byddwch yn atal y rhyfel rhyngddo ef a nhw, yna cymerwch fy mywyd i ddod atoch chi'. -Aisyah- Meddai; Felly agorodd clwyf Sa'ad ar unwaith er ei fod wedi gwella o'r blaen fel nad oedd unrhyw olion ohono i'w weld heblaw clustdlws bach. Yna dychwelodd i'r babell a osodwyd gan y Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam. -Aisyah meddai-; yna ymwelodd Rasulullah sallallaahu'alaihiwasalam, Abu Bakr, ac Umar ag ef. Dywedodd Aisyah, er mwyn enaid Muhammad sydd yn Ei ddwylo Ef, gwelais gri Umar fel cri Abu Bakr tra roeddwn yn fy ystafell ac roedden nhw fel y bobl y dywedodd Allah AzzaWaJalla amdanynt 'Caru eich gilydd yn eu plith'. Gofynais, meddai Alqomah; 'O fam, felly beth wnaeth Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam bryd hynny?' -Aisyah- Meddai; "Nid yw ei lygaid yn dyfrio, ond pan mae'n drist mae'n dal ei farf."