حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ذَيَّالُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ حَنْظَلَةَ قَالَ سَمِعْتُ حَنْظَلَةَ بَنَ حِذْيَمٍ جَدِّي أَنَّ جَدَّهُ حَنِيفَةَ قَالَ لِحِذْيَمٍ اجْمَعْ لِي بَنِيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُوصِيَ فَجَمَعَهُمْ فَقَالَ إِنَّ أَوَّلَ مَا أُوصِي أَنَّ لِيَتِيمِي هَذَا الَّذِي فِي حِجْرِي مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ الَّتِي كُنَّا نُسَمِّيهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْمُطَيَّبَةَ فَقَالَ حِذْيَمٌ يَا أَبَتْ إِنِّي سَمِعْتُ بَنِيكَ يَقُولُونَ إِنَّمَا نُقِرُّ بِهَذَا عِنْدَ أَبِينَا فَإِذَا مَاتَ رَجَعْنَا فِيهِ قَالَ فَبَيْنِي وَبَيْنَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ حِذْيَمٌ رَضِينَا فَارْتَفَعَ حِذْيَمٌ وَحَنِيفَةُ وحَنْظَلَةُ مَعَهُمْ غُلَامٌ وَهُوَ رَدِيفٌ لِحِذْيَمٍ فَلَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَّمُوا عَلَيْهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا رَفَعَكَ يَا أَبَا حِذْيَمٍ قَالَ هَذَا وَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى فَخِذِ حِذْيَمٍ فَقَالَ إِنِّي خَشِيتُ أَنْ يَفْجَأَنِي الْكِبَرُ أَوْ الْمَوْتُ فَأَرَدْتُ أَنْ أُوصِيَ وَإِنِّي قُلْتُ إِنَّ أَوَّلَ مَا أُوصِي أَنَّ لِيَتِيمِي هَذَا الَّذِي فِي حِجْرِي مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ كُنَّا نُسَمِّيهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْمُطَيَّبَةَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى رَأَيْنَا الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ وَكَانَ قَاعِدًا فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَقَالَ لَا لَا لَا الصَّدَقَةُ خَمْسٌ وَإِلَّا فَعَشْرٌ وَإِلَّا فَخَمْسَ عَشْرَةَ وَإِلَّا فَعِشْرُونَ وَإِلَّا فَخَمْسٌ وَعِشْرُونَ وَإِلَّا فَثَلَاثُونَ وَإِلَّا فَخَمْسٌ وَثَلَاثُونَ فَإِنْ كَثُرَتْ فَأَرْبَعُونَ قَالَ فَوَدَعُوهُ وَمَعَ الْيَتِيمِ عَصًا وَهُوَ يَضْرِبُ جَمَلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَظُمَتْ هَذِهِ هِرَاوَةُ يَتِيمٍ قَالَ حَنْظَلَةُ فَدَنَا بِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ لِي بَنِينَ ذَوِي لِحًى وَدُونَ ذَلِكَ وَإِنَّ ذَا أَصْغَرُهُمْ فَادْعُ اللَّهَ لَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ وَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ فِيكَ أَوْ بُورِكَ فِيهِ قَالَ ذَيَّالٌ فَلَقَدْ رَأَيْتُ حَنْظَلَةَ يُؤْتَى بِالْإِنْسَانِ الْوَارِمِ وَجْهُهُ أَوْ الْبَهِيمَةِ الْوَارِمَةِ الضَّرْعُ فَيَتْفُلُ عَلَى يَدَيْهِ وَيَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ وَيَضَعُ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ وَيَقُولُ عَلَى مَوْضِعِ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَمْسَحُهُ عَلَيْهِ وَقَالَ ذَيَّالٌ فَيَذْهَبُ الْوَرَمُ

Esan digu [Abu Sa'id] Bani Hashim-en esklabo ohi bat, esan digu [Dzayyal bin Ubaid bin Handzalah] esan du; Entzun nuen [Hadzalah bin Hidzyam] nire aitonari, bere aitonak, Hanifah-ek, Hidzyam-i esan ziola; 'Bildu nire seme-alabak, testamentua egin nahi dudalako!'. Orduan bildu zituen, orduan Hanifhek esan zuen; «Hain zuzen ere, nire mendeko umezurtzei utzi nien lehen gauza ehun gamelu izan ziren, Jahiliyah garaian 'Al Muthayyabah' izena jarri genien. orduan Hidzyamek esan zuen; «Oi, ene aita, benetan entzun diet zure seme-alabei esaten; 'Guk bakarrik aitortzen dugu hori gure aitaren aldetik, bera hiltzen denean itzuliko gara -hartu ehun gamelu-'. Esan zuen; 'Eta nire eta zure artean Rasulullah Shallalahu 'Alaihi Wasallam dago -lekuko gisa-'. Judzyamek esan zuen; 'Pozik gaude'. Horren ostean, Hidzyam, Hanifah eta Handzalah Hidzyam-en ibilgailuan zihoan haur batekin batera joan ziren, sallallahu 'Alaihi Wasallam Profeta ezagutu zuten arte, agurtu zuten eta Salallahu 'Alaihi Wasallam Profeta esan zuen: 'Zer duzu gaizki, Abu Hidzyam?' Abu Hidzamek esan zuen; 'Hau'. Hidzyam-i izterrean eskuarekin kolpeka ematen dion bitartean. Esan zuen; «Beldur naiz zahartzen naizenean edo heriotza etortzen zaidanean, testamentua egin dudala eta esan dut nire umezurtzei helarazi nien lehen testamentua ni neukan ehun gamelu ematea izan zela, jahiliyah garaian 'Al Muthayyibah' deitzen genion. Beraz, Rasulullah Sallalahu 'Alaihi Wasallam haserre zegoen bere aurpegian haserrea ikusi genuen arte, orduan belauniko eseri zen eta esan zuen: "Ez, ez, ez, limosna bosten bat baino ez da, hamarren bat ez bada, hamabosgarren bat, hogeigarren bat, hogeigarren bat, hogeigarren bat ez bada, hogeigarren bat ez bada, bostgarren bat ez bada, ez bada hamarren bat baino ez. ez orduan hogeita hamabost bat, eta aberastasuna handia bada laurogeigarren bat'. Gero, haiei eman nien eta umezurtzari makila bat eman nion gamelua jotzeko. Orduan, sallallaahu 'Alaihi Wasallam Profetak esan zuen: 'Ze handia den umezurtzaren makila hau'. Handzalah esan zuen; 'Orduan Rasulullah Sallalahu 'Alaihi Wasallam hurbildu eta kexatu nintzen; 'Hain zuzen ere, ume asko ditut helduak eta gainera, eta haiek ere beren seme-alabak dituzte, beraz, otoitz egin Allahi haiengatik!'. Beraz, burua igurtzi eta esan zuen: "Barakallah fiik au burika fiihi - Ala bedeinkatu zaitzala edo bedeinkatu zaitzala berak". [Dzayyal] esan zuen; «Ikusi dut [Handzalah] aurpegia puztuta zeukan norbait edo bularrak puztuta zituen izar bat ekartzen, gero eskuetan tu egin zuen eta esan zuen; 'Bismillah - Ala izena esanez - eta bere eskua pertsona edo animalia baten buru puztuta jarriz, eta eskua sallallaahu 'Alaihi Wasallam profetaren eskua jartzen zen lekuan jartzen zuen bitartean esanez, gero igurtzi zuen. Dzayyalek esan zuen; 'Orduan hantura sendatu zen'.