Imam Ahmad : 19744

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ذَيَّالُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ حَنْظَلَةَ قَالَ سَمِعْتُ حَنْظَلَةَ بَنَ حِذْيَمٍ جَدِّي أَنَّ جَدَّهُ حَنِيفَةَ قَالَ لِحِذْيَمٍ اجْمَعْ لِي بَنِيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُوصِيَ فَجَمَعَهُمْ فَقَالَ إِنَّ أَوَّلَ مَا أُوصِي أَنَّ لِيَتِيمِي هَذَا الَّذِي فِي حِجْرِي مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ الَّتِي كُنَّا نُسَمِّيهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْمُطَيَّبَةَ فَقَالَ حِذْيَمٌ يَا أَبَتْ إِنِّي سَمِعْتُ بَنِيكَ يَقُولُونَ إِنَّمَا نُقِرُّ بِهَذَا عِنْدَ أَبِينَا فَإِذَا مَاتَ رَجَعْنَا فِيهِ قَالَ فَبَيْنِي وَبَيْنَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ حِذْيَمٌ رَضِينَا فَارْتَفَعَ حِذْيَمٌ وَحَنِيفَةُ وحَنْظَلَةُ مَعَهُمْ غُلَامٌ وَهُوَ رَدِيفٌ لِحِذْيَمٍ فَلَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَّمُوا عَلَيْهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا رَفَعَكَ يَا أَبَا حِذْيَمٍ قَالَ هَذَا وَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى فَخِذِ حِذْيَمٍ فَقَالَ إِنِّي خَشِيتُ أَنْ يَفْجَأَنِي الْكِبَرُ أَوْ الْمَوْتُ فَأَرَدْتُ أَنْ أُوصِيَ وَإِنِّي قُلْتُ إِنَّ أَوَّلَ مَا أُوصِي أَنَّ لِيَتِيمِي هَذَا الَّذِي فِي حِجْرِي مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ كُنَّا نُسَمِّيهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْمُطَيَّبَةَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى رَأَيْنَا الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ وَكَانَ قَاعِدًا فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَقَالَ لَا لَا لَا الصَّدَقَةُ خَمْسٌ وَإِلَّا فَعَشْرٌ وَإِلَّا فَخَمْسَ عَشْرَةَ وَإِلَّا فَعِشْرُونَ وَإِلَّا فَخَمْسٌ وَعِشْرُونَ وَإِلَّا فَثَلَاثُونَ وَإِلَّا فَخَمْسٌ وَثَلَاثُونَ فَإِنْ كَثُرَتْ فَأَرْبَعُونَ قَالَ فَوَدَعُوهُ وَمَعَ الْيَتِيمِ عَصًا وَهُوَ يَضْرِبُ جَمَلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَظُمَتْ هَذِهِ هِرَاوَةُ يَتِيمٍ قَالَ حَنْظَلَةُ فَدَنَا بِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ لِي بَنِينَ ذَوِي لِحًى وَدُونَ ذَلِكَ وَإِنَّ ذَا أَصْغَرُهُمْ فَادْعُ اللَّهَ لَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ وَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ فِيكَ أَوْ بُورِكَ فِيهِ قَالَ ذَيَّالٌ فَلَقَدْ رَأَيْتُ حَنْظَلَةَ يُؤْتَى بِالْإِنْسَانِ الْوَارِمِ وَجْهُهُ أَوْ الْبَهِيمَةِ الْوَارِمَةِ الضَّرْعُ فَيَتْفُلُ عَلَى يَدَيْهِ وَيَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ وَيَضَعُ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ وَيَقُولُ عَلَى مَوْضِعِ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَمْسَحُهُ عَلَيْهِ وَقَالَ ذَيَّالٌ فَيَذْهَبُ الْوَرَمُ

Wedi dweud wrthym [Abu Sa'id] cyn gaethwas i Bani Hashim, wedi dweud wrthym [Dzayyal bin Ubaid bin Handzalah] meddai; Clywais [Hadsalah bin Hidzyam] fy nhaid, fod ei daid, Hanifa, wedi dweud wrth Hidzyam; 'Casglwch ataf fy mhlant, oherwydd yr wyf am wneud ewyllys!'. Yna efe a’u casglodd hwynt, yna y dywedodd Hanifah; 'Yn wir, y peth cyntaf a roddais i'r plant amddifad a oedd yn ddibynyddion i mi oedd cant o gamelod, ac yn ystod cyfnod Jahiliyah fe'i henwasom yn 'Al Muthayyabah'. yna Hidzyam a ddywedodd; 'O fy nhad, yn wir clywais eich plant yn dweud; 'Dim ond yr ydym yn cydnabod hyn ar ochr ein tad, pan fydd yn marw byddwn yn dychwelyd - cymryd cant o gamelod-'. Meddai; 'A rhyngof fi a chi mae Rasulullah Shallalahu 'Alaihi Wasallam -fel tyst-'. Dywedodd Judzyam; 'Rydym yn falch'. Ar ôl hynny, Hidzyam, Hanifah a Handzalah ynghyd â phlentyn a oedd yn marchogaeth yn Hidzyam cerbyd chwith, hyd nes pan fyddant yn cyfarfod y sallallaahu Proffwyd 'Alaihi Wasallam, maent yn cyfarch ef a'r salallahu Proffwyd' Alaihi Wasallam Dywedodd: 'Beth sydd o'i le arnoch chi, O Abu Hidzyam?'. Dywedodd Abu Hidzam; 'Hwn'. Wrth glymu clun Hidzyam â'i law. Meddai; 'Mae arnaf ofn, pan fyddaf yn heneiddio neu pan ddaw marwolaeth ataf, fy mod wedi gwneud ewyllys ac rwyf wedi dweud mai'r ewyllys gyntaf a gyflëais i'm plant amddifad oedd trwy roi iddynt gant o gamelod yr oeddwn yn berchen arnynt, a alwyd gennym yn y cyfnod jahiliyah yn 'Al Muthayyibah'. Felly roedd Rasulullah Sallalahu 'Alaihi Wasallam yn ddig nes i ni weld dicter ar ei wyneb, yna eisteddodd i lawr ar ei liniau a dweud: 'Na, na, na, dim ond un rhan o bump yw elusen, os nad yna un rhan o ddeg, os nad yna un rhan o bymtheg, os nad yna un rhan o bymtheg, os nad un ugeinfed, os nad un rhan ar hugain, os nad un rhan ar hugain, dim ond un rhan o bump, yna un rhan o ddeg ar hugain, ac os yw'r cyfoeth yn fawr, yna un rhan o bedwar deg'. Yna ymddiriedais ef iddynt, a rhoddais ffon i'r amddifad i guro'r camel â hi. Yna dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'Alaihi Wasallam: 'Pa mor fawr yw ffon amddifad hwn'. Dywedodd Handzalah; 'Yna nesais at Rasulullah Sallalahu 'Alaihi Wasallam a chwyno; 'Yn wir mae gen i lawer o blant sy'n oedolion ac yn ychwanegol ac mae ganddyn nhw eu plant eu hunain hefyd, felly gweddïwch ar Allah drostynt!'. Felly rhwbiodd ei ben a dweud: 'Barakallah fiik au burika fiihi - bydded i Allah eich bendithio neu gael eich bendithio ganddo'. Dywedodd [Dzayyal]; 'Rwyf wedi gweld [Handsalah] wedi dod â rhywun yr oedd ei wyneb wedi chwyddo neu seren yr oedd ei bronnau wedi chwyddo, yna poerodd ar ei ddwylo a dweud; 'Bismillah - trwy ddweud yr enw Allah - a gosod ei law ar y pen chwyddedig o berson neu anifail, ac yn ei ddweud wrth osod ei law yn union lle mae llaw y sallallaahu Proffwyd' Alaihi Wasallam yn arfer cael ei osod, yna mae'n rhwbio ei. Dywedodd Dzayyal; 'Yna iachaodd y chwydd'.