इमाम अहमद : 19744

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ذَيَّالُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ حَنْظَلَةَ قَالَ سَمِعْتُ حَنْظَلَةَ بَنَ حِذْيَمٍ جَدِّي أَنَّ جَدَّهُ حَنِيفَةَ قَالَ لِحِذْيَمٍ اجْمَعْ لِي بَنِيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُوصِيَ فَجَمَعَهُمْ فَقَالَ إِنَّ أَوَّلَ مَا أُوصِي أَنَّ لِيَتِيمِي هَذَا الَّذِي فِي حِجْرِي مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ الَّتِي كُنَّا نُسَمِّيهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْمُطَيَّبَةَ فَقَالَ حِذْيَمٌ يَا أَبَتْ إِنِّي سَمِعْتُ بَنِيكَ يَقُولُونَ إِنَّمَا نُقِرُّ بِهَذَا عِنْدَ أَبِينَا فَإِذَا مَاتَ رَجَعْنَا فِيهِ قَالَ فَبَيْنِي وَبَيْنَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ حِذْيَمٌ رَضِينَا فَارْتَفَعَ حِذْيَمٌ وَحَنِيفَةُ وحَنْظَلَةُ مَعَهُمْ غُلَامٌ وَهُوَ رَدِيفٌ لِحِذْيَمٍ فَلَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَّمُوا عَلَيْهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا رَفَعَكَ يَا أَبَا حِذْيَمٍ قَالَ هَذَا وَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى فَخِذِ حِذْيَمٍ فَقَالَ إِنِّي خَشِيتُ أَنْ يَفْجَأَنِي الْكِبَرُ أَوْ الْمَوْتُ فَأَرَدْتُ أَنْ أُوصِيَ وَإِنِّي قُلْتُ إِنَّ أَوَّلَ مَا أُوصِي أَنَّ لِيَتِيمِي هَذَا الَّذِي فِي حِجْرِي مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ كُنَّا نُسَمِّيهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْمُطَيَّبَةَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى رَأَيْنَا الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ وَكَانَ قَاعِدًا فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَقَالَ لَا لَا لَا الصَّدَقَةُ خَمْسٌ وَإِلَّا فَعَشْرٌ وَإِلَّا فَخَمْسَ عَشْرَةَ وَإِلَّا فَعِشْرُونَ وَإِلَّا فَخَمْسٌ وَعِشْرُونَ وَإِلَّا فَثَلَاثُونَ وَإِلَّا فَخَمْسٌ وَثَلَاثُونَ فَإِنْ كَثُرَتْ فَأَرْبَعُونَ قَالَ فَوَدَعُوهُ وَمَعَ الْيَتِيمِ عَصًا وَهُوَ يَضْرِبُ جَمَلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَظُمَتْ هَذِهِ هِرَاوَةُ يَتِيمٍ قَالَ حَنْظَلَةُ فَدَنَا بِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ لِي بَنِينَ ذَوِي لِحًى وَدُونَ ذَلِكَ وَإِنَّ ذَا أَصْغَرُهُمْ فَادْعُ اللَّهَ لَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ وَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ فِيكَ أَوْ بُورِكَ فِيهِ قَالَ ذَيَّالٌ فَلَقَدْ رَأَيْتُ حَنْظَلَةَ يُؤْتَى بِالْإِنْسَانِ الْوَارِمِ وَجْهُهُ أَوْ الْبَهِيمَةِ الْوَارِمَةِ الضَّرْعُ فَيَتْفُلُ عَلَى يَدَيْهِ وَيَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ وَيَضَعُ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ وَيَقُولُ عَلَى مَوْضِعِ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَمْسَحُهُ عَلَيْهِ وَقَالَ ذَيَّالٌ فَيَذْهَبُ الْوَرَمُ

हे आम्हाला बनी हाशिमचा माजी दास [अबू सा'ईद] यांनी सांगितले; हे आम्हाला [झय्याल बिन उबैद बिन हंदलाह] यांनी सांगितले, ज्यांनी सांगितले: मी माझे आजोबा [हदलाह बिन हिज्याम] यांना म्हणताना ऐकले की त्यांच्या आजोबांनी, हनीफा यांनी, हिज्यामला सांगितले: "माझ्या मुलांना माझ्याकडे एकत्र करा, कारण मला वसीयत करायची आहे!" मग त्याने त्यांना एकत्र केले आणि हनीफा म्हणाला: "खरोखर, माझ्या देखरेखीखालील अनाथसाठी मी जे पहिले दान देतो ते म्हणजे शंभर उंटांचे, ज्यांना इस्लामपूर्व काळात आम्ही 'अल-मुथैयबाह' म्हणत होतो." मग हिज्याम म्हणाले; "अरे वडिलांनो, मी खरंच तुमच्या मुलांना म्हणताना ऐकलं; 'आम्ही हे फक्त आपल्या वडिलांच्या उपस्थितीत मान्य करतो; जेव्हा ते मरण पावतील, तेव्हा आम्ही परत येऊ (शंभर उंटा घेण्यासाठी).'" त्याने म्हटले: "आणि माझ्या व तुमच्या मध्ये अल्लाहचा संदेशवाहक, त्यावर शांति आणि आशीर्वाद असोत (साक्षीदार म्हणून) आहे." हिज्याम म्हणाला: "आम्ही समाधानी आहोत." त्यानंतर हिज्यम, हनीफा आणि हंदलाला, हिज्यमच्या उंटावर बसलेल्या एका मुलासह, निघाले, जोपर्यंत ते पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना भेटले, त्यांनी त्यांना अभिवादन केले, आणि पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) म्हणाले: "अरे अबू हिज्यम, तुला काय झाले आहे?" अबू हिजाम म्हणाले, "हे," आणि त्यांनी हिजाम यांच्या मांडयेवर हात फिरवत असेही सांगितले की, "मला भीती आहे की जेव्हा मी वृद्ध होईन किंवा मृत्यू माझ्यावर येईल, तेव्हा मी एक वसीयत केली आहे आणि त्यात मी म्हटले आहे की माझ्या अनाथ मुलाला प्रथम देणगी म्हणून मी माझ्याकडे असलेल्या शंभर उंटांची देणगी देईन, ज्यांना अज्ञानतेच्या काळात आम्ही 'अल-मुथैयबाह' म्हणायचो." मग अल्लाहचे प्रेषित, त्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद असोत, इतके रागावले की आम्हाला त्यांच्या चेहऱ्यावर राग दिसू लागला; ते मग गुडघ्यांवर टेकून बसले आणि म्हणाले: 'नाही, नाही, नाही, दान फक्त पाचवा भाग आहे; जर ते शक्य नसेल, तर दहावा भाग; जर तेही शक्य नसेल, तर पंधरावा भाग; जर तेही नसेल, तर एकवीसावा; जर तेही नसेल, तर एकतीसावा; जर तेही नसेल, तर एकचौतीसावा; जर तेही नसेल, तर एकपंचतीसावा; आणि जर त्याची संपत्ती प्रचुर असेल, तर एकचाळीसावा." मग मी त्यांना त्याच्या हवाली केले आणि अनाथाला उंटांना मारण्यासाठी एक काठी दिली. मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) म्हणाले: "या अनाथाची काठी किती महान आहे." हंदलाह म्हणाला: "मग मी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडे गेलो आणि तक्रार केली: 'खरोखर माझी अनेक प्रौढ मुले आहेत आणि इतरही, आणि त्यांच्याही मुले आहेत, त्यामुळे त्यांच्यासाठी अल्लाहकडे प्रार्थना करा!'" मग त्याने त्याचे डोके हलके हाताने फिरवले आणि म्हणाले: 'बराकाल्लाहु फिक औ बुरिका फिही (अल्ला तुझ्यावर बरकत करो किंवा त्यावर बरकत करो).' [झय्याल] म्हणाले: 'मी पाहिले की [हंदला] एका माणसाने त्याच्याकडे आणला होता ज्याचे चेहरा किंवा छाती सूजलेली होती, मग त्याने दोन्ही हातांवर थुंकले आणि म्हणाले; 'बिस्मिल्लाह (अल्लाहच्या नावाने)' आणि त्याने आपले हात त्या व्यक्ती किंवा प्राण्याच्या सूजलेल्या डोक्यावर ठेवले, आणि अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) जेथे आपले हात ठेवायचे त्याच ठिकाणी हात ठेवून दुआ केली, मग त्याने त्यावर हात फिरवला. ज़य्याल म्हणाले: 'आणि सूज बरी झाली.'