Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah
Imam Muslim : 3180
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَخَذَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ فَقَالَ أَتَدْرُونَ أَيَّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِيَوْمِ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ بِالْبَلْدَةِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ قَالَ ثُمَّ انْكَفَأَ إِلَى كَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ فَذَبَحَهُمَا وَإِلَى جُزَيْعَةٍ مِنْ الْغَنَمِ فَقَسَمَهَا بَيْنَنَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ قَالَ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ جَلَسَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَعِيرٍ قَالَ وَرَجُلٌ آخِذٌ بِزِمَامِهِ أَوْ قَالَ بِخِطَامِهِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ وَعَنْ رَجُلٍ آخَرَ هُوَ فِي نَفْسِي أَفْضَلُ مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ وَأَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا قُرَّةُ بِإِسْنَادِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَسَمَّى الرَّجُلَ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ فَقَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عَوْنٍ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَذْكُرُ وَأَعْرَاضَكُمْ وَلَا يَذْكُرُ ثُمَّ انْكَفَأَ إِلَى كَبْشَيْنِ وَمَا بَعْدَهُ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ
Atugambye [Nashr bin Ali Al Jahdlami] atubuulidde [Yazid bin Zurai’] atubuulidde [Abdullah bin ‘Aun] okuva ku [Muhammad bin Sirin] okuva ku [Abdurrahman bin Abu Bakrah] okuva ku [kitaawe] yagamba nti, ‘Ku lunaku olwo lumu yatuula ku ndogoyi ye, olwo omuntu n’akwata envumbo, n’agamba nti: ‘Omanyi lunaku luno li?' ne baddamu nti, ‘Allah n’omubaka we be basinga okumanya’. Okutuusa ffenna lwe twalowooza nti ajja kukiyita erinnya eddala, olwo n’agamba nti: ‘Leero si lunaku lwa nahr -Sacrifice-?’. ne baddamu nti, ‘Kyo kituufu ggwe Omubaka wa Allah’. Yaddamu okubuuza nti: ‘Guno mwezi ki?’. ne baddamu nti, ‘Allah n’omubaka we be basinga okumanya’. Yagamba nti: ‘Kati si mwezi gwa Dhul Hijjah?’. Twaddamu nti, ‘Kyo kituufu ggwe Omubaka wa Allah’. Oluvannyuma yabuuza nti: ‘Eno nsi ki?’. Twaddamu nti, ‘Allah n’omubaka we be basinga okumanya’. Abu Bakrah yayongeddeko nti, ‘Okutuusa lwe twateebereza nti ajja kumuyita ekintu ekirala ekitali linnya lye’. Yagamba nti: ‘Ono si ye Balda?’. Twaddamu nti, ‘Kyo kituufu ggwe Omubaka wa Allah’. Yagamba nti: ‘Mazima omusaayi gwo, eby’obugagga byo n’ekitiibwa kyo biba haram gy’oli, nga bwe kiri ku ggwe leero, n’omwezi guno, mu nsi yo. Abantu abaliwo mu kiseera kino bakituuse eri abantu abataliiwo!’. Abu Bakrah yagenda mu maaso n’agamba nti, ‘Awo n’agenda ku - ekifo we basalira - endiga bbiri enjeru, n’azisala. Oluvannyuma yagenda eri embuzi ezimu n’azitugabira.’ Atugambye [Muhammad bin Al Mutsanna] atugambye [Hammad bin Mas’adah] okuva ku [Ibn ‘Aun] yagamba nti; [Muhammad] yagamba nti; [Abdurrahman bin Abu Bakrah] yagamba nti; okuva ku [kitaawe] yagamba nti, ‘Ku lunaku olwo bwe yatuula ku ndogoyi ye, Abu Bakrah yagamba nti, ‘Awo waaliwo omusajja eyali akutte enkuufiira z’endogoyi ye -oba n’agamba nti; akaguwa ke-'. Ekiddako yayogera ku hadith ya Yazid bin Zurai’. Kigambibwa nti [Muhammad bin Hatim bin Maimun] atugambye nti [Yahya bin Sa’id] atugambye [Qurrah bin Khalid] atubuulidde [Muhammad bin Sirin] okuva ku [Abdurrahman bin Abu Bakrah], era okuva ku [omusajja] gwe ndowooza nti asinga Abdurrahman bin Abu Bakrah’. Era kitugambye nti [Muhammad bin ‘Amru bin Jabalah] ne [Ahmad bin Hirasy] bombi bagamba nti; atubuulidde [Abu ‘Amir Abdul Malik bin ‘Amru] atubuulidde [Qurrah] -ne sanad ye Yahya bin Sa’id, era n’atuuma omusajja erinnya ne- [Humaid bin Abdurrahman] okuva ku [Abu Bakrah] yagamba nti, ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yabuulira mu kiseera ky’embaga y’okusaddaaka, yagamba nti: ‘Luno lunaku ki?’. olwo n’agenda mu maaso ne hadiisi nga hadiisi ya Ibn ‘Aun. Kye kimu nti teyagamba nti, 'Ekitiibwa kyo'. Tekigamba nti, ‘Awo n’agenda ku ndiga ebbiri n’ebirala’. Era mu hadith egamba yokka nti, ‘Ng’olunaku lwo bwe lutukuvu, mu mwezi gwo ne mu nsi yo okutuusa lw’onoosisinkana Rabb wo. Si nnatuusa?’. Baagamba nti, ‘Yee, ddala’. Yaddamu n’agamba nti: ‘Ayi Allah, omujulizi’.