Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }

Esan digu ['Abdullah bin Muhammad] esan digu [Abu 'Amir 'Abdul Malik bin 'Amru] esan didala [Ibrahim bin Nafi'] [Katsir bin Katsir-etik] [Sa'id bin Jubair-etik] [Ibnu 'Abbas radliallahu 'anhuma]-k esan duela: 'Ibrahim Isma'ilekin eta Isma'ilen amarekin bidaiatzen joan zenean, geriba bat ekarri zuten - lau urentzako poltsa bat - ura zuena, Isma'ilen amak geribako ur-horniduratik edan zuen bere haurra edoskitzeko. Mekara iritsi zirenean, Ibrahimek biak txabola baten azpian jarri zituen. Ibrahim bere familiarengana itzultzear zegoenean, Isma'ilen ama atzetik joan zitzaion, harik eta lautada/muino nahiko altu batera iritsi zen arte, Isma'ilen amak atzetik deitu zion: 'Oi Ibrahim, noren esku utzi gaituzu?'. Ibrahimek erantzun zuen: 'Alaren esku'. Hajarrek esan zuen: 'Orduan, Ala-rekin pozik nago'. Narratzaileak esan zuen; «Orduan, Hajar bere jatorrizko lekura itzuli zen eta bere ur-pitxer zaharretik edan zuen, eta haurrari bularra eman ahal izan zion, ura agortu zen arte. Haurrak esan zuen: «Joan eta ikustera joan behar dut inor baden». Narratzaileak esan zuen: «Beraz, Safaako muinora igo zen eta begiratu zuen ea inor baden, baina ez zuen inor sentitu. Haranera iritsi zenean, korrika joan zen eta Marwah-ra etorri zen, hori hainbat aldiz egin zuen. Orduan esan zuen: «Joan eta ikustera joan behar dut», bere haurra esan nahi zuen. Beraz, bere haurragana joan zen, utzita balego bezala zegoena, heriotzaren hatsa arnasten ari balitz bezala, beraz, Hajarren bihotza ez zegoen lasai. Esan zuen: «Joan eta ikustera joan behar dut inor baden». Beraz, Safaako muinora joan zen eta begiratu zuen, baina ez zuen inor aurkitu zazpi aldiz saiatu zen arte -Safaa eta Marwah muinoen artean-, eta esan zuen: «Joan eta ikustera joan behar dut nire haurrari zer gertatu zaion». Orduan ahots bat entzun zuen, eta esan zuen: «Lagundu iezadazu ondo bazaude».» Ahots hori Jibril 'Alaihissalam aingerua zela gertatu zen. Narratzaileak esan zuen: Orduan Jibrilek orpoarekin egin zuen hau. Lurra orpoekin jo zuen. Narratzaileak esan zuen: 'Beraz, ura isuri zen eta Ism'ailen ama harrituta geratu zen eta berehala bildu zuen'. Narratzaileak esan zuen: Abu Al Qasimek, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Hajarrek bakean utzi izan balu, ura isuriko zen'. Narratzaileak esan zuen: 'Beraz, Hajarrek Zamzam uretatik edan zuen bere haurra edoskitzeko'. Orduan, Jurhum tribuko pertsona talde bat haranaren hondotik igaro zen eta txori bat ikusi zuten, sinetsi ez balute bezala. Esan zuten: 'Ez da txoririk egongo, baina ziurra da ura dagoelako'. Azkenean, mezulari bat bidali zuten haiek ikustera eta ura zuen eremu batean zeudela ikusi zen. Mezularia haiengana itzuli eta ikusi zuena kontatu zien. Gero, Hajarrengana joan ziren eta esan zioten; «Ismael-en ama, utziko diguzu zurekin bizitzen ala zurekin biziko gara auzokide gisa?». Orduan, bere semea - Ismael - gazte bihurtu zen eta emakume batekin ezkondu zen». Narratzaileak esan zuen: «Orduan, Ibrahim-engan nahi bat sortu zen eta bere familiari esan zion: «Atzean utzitako nire familia ikustera joango naiz». Narratzaileak esan zuen: «Beraz, Ibrahim etorri eta agurtu egin zuen eta esan zion: «Non dago Ismael?». Ismaelen emazteak erantzun zion: «Ehizara noa». Ibrahim-ek esan zuen: «Etortzen denean, esio iezaiozu etxeko atea aldatu dezan». Ismael iritsi zenean, bere emazteak Ibrahim-en etorreraren berri eman zion. Orduan, Ismaelek esan zuen: «Zu zara ateak adierazten duena, beraz, itzuli zure familiarengana». Orduan, beste nahi bat sortu zen Ibrahim-engan eta bere familiari esan zion: «Atzean utzitako nire familia ikustera joango naiz». Iritsi zenean, Ibrahim-ek galdetu zuen: «Non dago Ismael?». Bere emazteak erantzun zuen: «Ehizara joan da. Ez al zenukete gurekin gelditu eta jan eta edan behar?». Ibrahim-ek galdetu zuen: «Zer jaten eta edaten duzue?». Isma'ilen emazteak erantzun zuen: "Gure janaria haragia da eta gure edaria ura". Orduan Ibrahimek otoitz egin zuen: "O Ala, bedeinka itzazu haien haragian eta uretan". Abu Al Qasimek, sallallaahu 'alaihi wasallamek, esan zuen: "Hemen haragia eta ura bedeinkapenez beteta daude Ibrahimen otoitzaren 'Alaihissalam' bedeinkapenengatik". Orduan, beste desira bat sortu zitzaion Ibrahimi, eta bere familiari esan zion: "Atzean utzi dudan nire familia ikustera joango naiz". Beraz, Ibrahim etorri eta Isma'ilekin topo egin zuen Zamzam putzuaren atzetik bere gezia konpontzen eta esan zuen: "O Isma'il, zure Maisuak etxe bat eraikitzeko agindu dit". Isma'ilek esan zuen: "Obeditu zure Maisuari". Ibrahimek berriro esan zuen: "Egia esan, agindu dit etxea eraikitzen laguntzeko". Isma'ilek esan zuen: "Orduan egingo dut", edo hori esan zuen. Narratzaileak esan zuen: Beraz, biek eraikitzen hasi ziren, Ibrahimek eraiki zuen Isma'ilek harriak zeramatzan bitartean, biek otoitzak errezitatzen zituzten bitartean; -'Gure Jauna, onartu guregandik karitatea, egia esan, Zu zara Dena Entzule eta Dena Jakilea'. Biek eraikitzen jarraitu zuten Baitullah inguratu arte eta biek otoitzak errezitatzen jarraitu zuten; -'Gure Jauna, onartu guregandik karitatea, benetan Zu zara Dena Entzule eta Dena Jakilea'-. Narratzaileak esan zuen; 'Biek eraikitzen jarraitu zuten eraikina jada altua zen arte eta Ibrahim, guraso zahar bat bezala, harriak horma-egitura altuago batera altxatzeaz nekatuta zegoen arte, harrian zutik jarri zen -al-Maqam- zutik egoteko leku gisa, Ismailek harriak ematen jarraitu zion bitartean biek otoitzak errezitatzen jarraitu zuten; -'Gure Jauna, onartu guregandik karitatea, egia esan, Zu zara Dena Entzule eta Dena Jakilea'- -QS. Albaqarah 128-.