أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي

Esan digu [Abu An Nu'manek] esan digu [Abu 'Awanah] [Al Aswad]-etik [Nubaih Al 'Anazi]-tik [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu'anhu-k esan zuen; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam politeisten aurka borrokatzera joan zen. Nire aitak -Abdullah- esan zuen: 'Ez joan gerrara, Jabir, Medinako bizilaguna zara eta zure lana tropa musulmanen egoerari buruzko informazioa kontrolatzea da. Horrela, gure patua zein den benetan jakin dezakezu. Allah Subhanahu wa Ta'alaren izenean, nire heriotzaren ondoren nire alabak utziko ez banitu, oso pozik egongo nintzateke nire aurrean hil izan bazina - gudu-zelaian martirizatua -. Jabirrek esan zuen: Egoera eta tropen itzulera kontrolatzeko lana zuten jendearekin nengoenean, bat-batean nire izeba etorri zen nire aita eta osabaren gorpuekin, biak gure familiaren hilerrian lurperatu ahal izateko. Orduan, oihuka ari zen norbaitekin topo egin zuen; «Egia esan, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek agindu zizun hildakoen hilketa leku horretara itzultzeko, eta hil zituzten lekuan lurperatzeko». Beraz, berehala itzuli genituen nire aita eta osabaren gorpuak hil zuten lekura. Biak sarraskitu zituzten leku berean lurperatu genituen. Geroago, ni - Jabir - Mu'awiyah bin Abu Sufyan Radliyallahu'anhuren kalifatoan nengoenean, bat-batean mezulari bat etorri zitzaidan. Esan zuen: «O Jabir bin Abdullah, Mu'awiyah Radliyallahu'anhuren eraikitzaileek, hilerria desegiten ari zirenean, zure aitaren gorpua aurkitu zuten, gorpua ikusgai egon arte. Eraikitzaile batzuk joan ziren, beraz, nire aitaren gorpua ikusteko aukera izan nuen. Um... Um... Nire aitaren gorpua lurperatu nuen bezala aurkitu nuen, hil zuten pertsonaren markak izan ezik aldatu gabe». Narratzaileak -Jabirrek- esan zuen; beraz, estali egin nuen». Oraindik gogoratzen dut nire aitak datilen moduan zor bat utzi zuela, maileguan eman zioten pertsona batzuek berehala ordaintzera behartu nindutela. Orduan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ezagutu nuen. Eta nire kezka guztiak adierazi nizkion; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, egia esan, nire aita gerra batean hil zen, eta egia esan, datilen moduan zor bat utzi zuen, eta egia esan, zorren jabeek zor horiek berehala ordaintzera behartu ninduten. Oso pozik egongo nintzateke laguntzeko prest egongo bazina, nork daki, agian bere faktura hurrengo uzta denboraldira arte atzeratuko luke. Esan zuen: 'Ados, emango dizut, Jainkoak nahi badu, Subhanahu wa Ta'ala, arratsalde honen ondoren ez'. Narratzaileak -Jabir- esan zuen; 'Orduan bere lagun leialekin etorri zen'. Narratzaileak -Jabir- esan zuen; aterpean itxaron zuten eta Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek agurtu gintuen eta baimena eskatu zigun, eta gero gure etxean sartu ziren. Narratzaileak -Jabir- esan zuen; «Nire emazteari esan diot Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam bisitatuko nauela gaur eguerdi ostean, beraz, ez agertu, ez mindu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ezerrekin - ezerrekin - eta ez hitz egin ere egin berarekin». Orduan ohe bat zabaldu eta burko bat eman nion, gero burua etzan eta lo egin zuen. Gero, nire morroiari agindu nion: «Hil ezazu ahuntz eme hau, ahuntz otzana da, haragi asko du eta azkarra da. Mesedez, prestatu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam esnatu aurretik, eta esnatzen bada, ura eskatuko du arazteko, eta ni kezkatuta nago esnatzen bada eta arazketa amaitzen badu ahuntz haragia oraindik ez duelako aurrean». Lotik esnatu zenean, esan zuen: «O Jabir, eman iezadazu ura arazteko», erantzun nion; «Bai, ados». Beraz, bere wudlu amaitu aurretik, ahuntz haragi egosia jarri nion aurrean. Narratzaileak -Jabirrek- esan zuen; «Begiratu zidan eta esan zidan; Badirudi gure haragi gogokoena ezagutzen duzula, deitu Abu Bakar Radliyallahu'anhu. Ondoren, janaria ekarri eta zerbitzatu zuten. Narratzaileak -Jabir-ek esan zuen; Gero esan zuen: Esan Allah Subhanahu wa Ta'ala -Bismillah-ren izena eta jan. Beraz, ase arte jan zuten eta haragi asko geratu zen -plateratik-. Narratzaileak -Jabir-ek esan zuen; «Allah Subhanahu wa Ta'alaren izenean, Bani Salamah-en batzarrak epaitu du bere burua sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta maite dutela beren begiek baino gehiago, oso gertu baitituzte, min egingo diotelako oso kezkatuta daudelako. Orduan jaiki zen eta bere lagunak ere bai, gero haren ondotik atera ziren, eta esan zuen: 'Utzi iezadazue nire askatasuna -nire gaiak- aingeruei uzten'. Narratzaileak -Jabir-ek esan zuen; Orduan, ate ondoko oholera lagundu nien, eta gero nire emaztea lehenago belo batez estalita zegoen apur bat erakutsi zuen eta esan zuen;» «Oi, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, otoitz egin niregatik eta nire senarragatik». Hark erantzun zuen: «Ala Subhanahu wa Ta'ala-k bere bedeinkazioak eman diezazkizuela zuri eta zure senarrari». Gero esan zuen: «Mesedez, deitu iezadazu honela eta hala - zorrak berehala ordaintzeko eskatzen didan pertsonari zuzenduta -». Gero esan zuen: «Utzi Jabir Radliyallahu'anhu-ri bere aitari zor diozun zorraren zati bat hurrengo uzta-sasoira arte». Hark esan zuen: «Ezin dut egin, Alaren Mezularia!». Hark esan zuen: «Edo murriztu egin dezakezu», esan zuen: «Jabetza hau umezurtzena da, Alaren Mezularia». Orduan Apostoluak esan zuen: «Non dago Jabir?» Jabirrek esan zuen: "Alaren Mezularia naiz". Orduan Mezulariak esan zuen: "Pisatu berarentzat 'ajuwa datilak - 'Aliyah Medinan hazten den datila mota bat-, Allah Subhanahu wa Ta'alak emango baitie zalantzarik gabe". Orduan, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamek burua altxatu zuen eta eguzkia sartu zela ikusi zuen, beraz, esan zuen: "Otoitz egin dezagun, Abu Bakr Radliyallahu'anhu". Jabir Radliyallahu'anhuk esan zuen: "Denak meskitara joan ziren". Orduan, zordunari esan nion: "Ekarri zure ontzia hurbildu". Gero, 'ajuwa' datila batzuk pisatu nizkion. Beraz, Allah Subhanahu wa Ta'alak nahikoa eman zigun eta oraindik datila batzuk utzi zizkigun. Jabir Radliyallahu'anhuk esan zuen: «Beraz, korrika joan nintzen Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam meskita honetan biltzera, pertsona xume bat banintz bezala, orduan Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam otoitz egiten amaitu zuela aurkitu nuen, eta gero Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-i esan nion: Izan ere, datak neurtu ditut eta Allah Subhanahu wa Ta'alak nahikoa du, eta beste hainbeste geratzen zaigu». Orduan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek galdetu zuen: «Non dago Umar bin Khaththab Radliyallahu'anhu?». Narratzaileak -Jabirrek- esan zuen; Umar lasterka etorri zen, beraz, agindu zion: «Mesedez, galdetu Jabir bin Abdullah Radliyallahu'anhuri zor zion pertsonari buruz -bere aitari- eta baita bere datei buruz ere». Umarrek erantzun zuen; «Ez diot galdetu beharrik eta ziur nago Allah Subhanahu wa Ta'alak nahikoa emango diola, hau da, zuk esan zenion Allah Subhanahu wa Ta'alak nahikoa emango diola». Orduan galdera errepikatu zioten, eta Umar Radliyallahu'anhuk hiru aldiz errepikatu zuen erantzuna, eta guztiak hitz hauekin esan zituen: «Ez diot galdetu beharrik». Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, ez zuen bere galdera errepikatu hirugarren aldiz igaro ondoren, beraz, galdetu zuen: «Nola dago zuri eta zure datak zor dizkizun pertsonaren egoera?». Narratzaileak esan zuen: «Beraz, erantzun nion; Allah Subhanahu wa Ta'alak nahikoa eman dio eta data kopuru hori eta hori utzi ditu». Gero, emaztearengana itzuli eta esan nion: «Ez al dizut debekatu Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin, nire etxean hitz egitea?». Hark erantzun zuen; Uste duzu Allah Subhanahu wa Ta'alak bere mezularia ekarri duela nire etxera, eta gero niri eta nire senarrari oparotasuna eskatzeko eskatu gabe alde egin duela??