Imam Darimi : 45
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي
Na faamatala mai e [Abu An Nu'man] ia i matou [Abu 'Awanah] mai ia [Al Aswad] mai ia [Nubaih Al 'Anazi] mai ia [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu'anhu na ia fai mai; Na alu atu le Avefeau a Allah sallallahu Alaihi Wasallam e tau ma tagata ifo i atua. Na fai mai lo'u tama -Abdullah-; 'Aua e te alu i le taua O Jabir, ua lava oe o se tagata nofomau i Medina o lona tiute o le mataituina o faamatalaga o le tulaga o le autau a Musalimi. Ina ia e iloa moni ai lo tatou i'uga. Ou te tautō ia Allah Subhanahu wa Ta'ala, ana le seanoa le mea moni o le a ou tuua ni afafine pe a mavae a'u, semanu ou te matua fiafia lava pe afai e te fasiotia i o'u luma - faamaturoina i le malae taua-. Na fai mai Jabir; A o o'u i ai faatasi ma i latou o lo latou tiute o le mataituina o le tulaga ma le toe foi mai o le autau, Na faafuasei ona sau lo'u tausoga ma tino maliu o lo'u tama ma lo'u tuagane e tanu i la'ua uma i le fanuatanu o lo matou aiga. Ona ia fetaiai lea ma se tasi o loo alalaga ma alalaga; ‘E moni, na poloa’i atu le Perofeta (ia te ia le filemu ma fa’amanuiaga a le Atua) ia te outou e toe fa’afo’i le ua maliu i le mea na fasiotia ai o ia, ma ia outou tanu o ia i le mea na fasiotia ai o ia.’ O lea na matou toe fa’afo’i atu ai loa tino o lo’u tama ma lo’u tuagane i le mea na fasiotia ai o ia. Na matou tanuina i la’ua i le mea tonu lava na fasiotia ai i la’ua. Mulimuli ane, a’o o’u -Jabir- i le taimi o le pulega a Muawiyah bin Abu Sufyan (ia fiafia le Atua ia te ia), na fa’afuase’i ona sau se avefe’au ia te a’u. Na ia fai mai: ‘O Jabir bin Abdullah, e moni lava o le au fau fale o Muawiyah (ia fiafia le Atua ia te ia) a’o latou talepeina le fanuatanu na latou maua ai le -tino- o lou tama se’ia o’o ina va’aia lona tino. Na ō ese nisi o le au fau fale ina ia ou maua le avanoa e va’ai ai i le tino o lo’u tama. Uhh, , Uhh, ,, , Na ou maua le tino o lo’u tama o lo’o tumau pea e pei ona ou tanuina ai o ia, e le’i suia vagana ai fa’ailoga o le tagata na fasiotia. Na fai mai le tagata fa’amatala -Jabir-; o lea na ou ufiufi ai. Ou te manatua pea lava na tuua e lo’u tama se aitalafu i foliga o ni tamati, o nisi o tagata na nonoina mai na faamalosia a’u e - totogi loa-. Ona ou feiloai lea ma le Avefeau a Allah (ia ia te ia le filemu ma faamanuiaga a Allah). Ma sa ou faailoa atu o’u popolega uma; 'Le Avefeau a Allah (ia ia te ia le filemu ma faamanuiaga a Allah), e moni na maliu lo’u tama i se taua, ma e moni na ia tuua se aitalafu i foliga o ni tamati, ma e moni o loo faamalosia a’u e tagata na aitalafu ai e - totogi loa- na aitalafu. Ou te matua fiafia lava pe afai e te naunau e fesoasoani ia te ia, o ai na te iloa, o le a ia naunau e tolopo - lana aitalafu- seia oo i le vaitau o le seleselega e sosoo ai. Na ia fai mai; 'Ua lelei, o le a ou avatu ia te oe, pe a finagalo i ai le Atua, i se taimi lata mai i le aoauli nei.' Na fai mai le faamatala -Jabir-; 'Ona sau lea o ia ma ana soa faamaoni.' Na fai mai le faamatala -Jabir-; na latou faatalitali i le paolo ma na faafeiloaia o ia e le Avefeau a Allah (ia ia te ia le filemu ma faamanuiaga a Allah) ma ole atu mo se faatagaga, ona ulufale lea i lo matou fale. Na fai mai le faamatala -Jabir-; ‘Na ou ta’u atu i la’u avā o le a asiasi mai le Avefe’au a Allah (ia ia te ia le filemu ma fa’amanuiaga a Allah) ia te a’u i le asō pe a mavae le aoauli, o lea ‘aua ne’i e fa’aali oe lava, ‘aua ne’i e fa’atiga i le Avefe’au a Allah (ia ia te ia le filemu ma fa’amanuiaga a Allah) i se mea, ma ‘aua ne’i e tautala atu ia te ia.’ Ona ou fofola lea o se moega ma saunia se aluga, ma sa ia fa’ata’oto lona ulu i luga ma moe ai. Ona ou poloa’i lea i la’u ‘au’auna; ‘Fasi le ‘oti fafine lenei, o se ‘oti fa’alelei, e tele ana aano ma e vave ona gaoioi. Fa’amolemole saunia a’o le’i ala le Avefe’au a Allah (ia ia te ia le filemu ma fa’amanuiaga a Allah), ma afai e ala o ia o le a ia talosagaina lava se vai e fa’amamā ai o ia, ma ‘ou te popole pe a ala o ia ma fa’auma le fa’amamāina o ia a’o le’i maua le aano o le ‘oti i ona luma.’ Ina ua ala o ia mai lana moe, sa ia fai mai; ‘O Jabir, saunia mo a’u le vai mo le fa’amamāina,’ sa ou tali atu; ‘Ioe, ua lelei.’ O lea a’o le’i mae’a lana fufulu, sa ou tu’uina atu le aano o le ‘oti i ona luma. Fai mai le fa’amatala -Jabir-; 'Na ia tilotilo mai ia te aʻu ma faapea mai; E foliga mai ua uma ona e iloa a matou aano o manu e sili ona fiafia i ai, valaau ia Abu Bakr Radliyallahu'anhu. Ona aumaia lea o meaʻai ma tautua. Fai mai le faamatala -Jabir-; Ona ia fai mai lea; Taʻu le suafa o Allah Subhanahu wa Ta'ala -Bismillah- ma 'ai. Ona latou 'ai lea seia oo ina maoona ma ua tele aano o manu na totoe - mai le ipu-. Fai mai le faamatala -Jabir-; 'E ala ia Allah Subhanahu wa Ta'ala, e moni lava sa i ai se iloiloga a le faapotopotoga o Banu Salamah ia i latou lava o le Perofeta sallallaahu Alaihi Wasallam e sili atu ona pele ia i latou nai lo o latou lava mata na matua latalata ia i latou, aua sa latou matua fefefe neʻi latou faatiga ia te ia. Ona tulai lea o ia ma faapea foi ana soa, ona latou o atu lea i fafo e ui atu ia te ia, ma fai mai o ia 'Tuu mai ia te aʻu le avanoa o loʻu fatafata - o aʻu mataupu - i agelu.' Fai mai le faamatala -Jabir; Ona ou o faatasi lea ma i latou i le fale seia oo ina latou taunuu i le laupapa e lata ane i le faitotoa, ona aliali mai lea o laʻu ava, o le sa ufiufi muamua i se veli ma fai mai; ‘Le Avefeau a Allah, tatalo mo a’u ma la’u tane.’ Na ia tali atu; ‘Ia auina atu e Allah Subhanahu wa Ta’ala Ana faamanuiaga ia te oe ma lau tane.’ Ona ia fai atu lea; ‘Faamolemole valaau atu i lea ma lea mo a’u - o loo faasino i le tagata aitalafu o loo uunaia a’u e totogi loa-’ Ona ia fai atu lea; ‘Faatuai mo Jabir Radliyallahu’anhu nisi o aitalafu o loo e aitalafu ai i lona tama seia oo i le vaitau o le seleselega e sosoo ai.’ Na ia fai atu; ‘E le mafai ona ou faia lena mea, Le Avefeau a Allah!’ Na ia fai atu; ‘Pe e te faaitiitia’ na ia fai atu ai; ‘O lenei meatotino e ana i se tamaitiiti matuaoti, Le Avefeau a Allah.’ Ona fai atu lea o le Avefeau; ‘O fea o i ai Jabir?’ Na fai atu Jabir; ‘O a’u lava, Le Avefeau a Allah’ Ona fai atu lea o le Avefeau; ‘Fuafua mo ia le ‘ajuwa dates’ - o se ituaiga o le date e ola i ‘Aliyah Medina - aua e lava lava mo ia Allah Subhanahu wa Ta’ala’, ona sii a’e lea e le Avefeau a Allah, Sallallahu Alaihi Wasallam, lona ulu ma iloa ai ua goto le la o lea na ia fai atu ai; ‘Se’i tatou tatalo, Abu Bakr,’ o le tala lea a Jabir; ‘Sa latou ō uma i le faletapuai,’ ona ou fai atu lea i lē ua aitalafu, ‘Aumai lau va’a e latalata mai.’ Ona ou fuaina lea mo ia o aso o ‘Ajuwa. Ona lava lea mo ia e Allah, le Silisili Ese, ma tu’uina mai ni aso mo i tatou. Fai mai Jabir; ‘Ona ou faanatinati atu lea i le Avefeau a Allah, ia faamanuia atu Allah ia te ia ma ia foa’i atu ia te ia le filemu, i lona faletapuai, e peisea’ī o a’u o se tagata e inosia, ma sa ou maua le Avefeau a Allah, ia faamanuia atu Allah ia te ia ma ia foa’i atu ia te ia le filemu, ina ua mae’a le tatalo, ona ou fai atu lea i le Avefeau a Allah, ia faamanuia atu Allah ia te ia ma ia foa’i atu ia te ia le filemu; Ua ou fuaina aso, ma ua lava mo i tatou e Allah, le Silisili Ese, ma tu’uina mai mo i tatou lea mea ma lea mea.’ Ona fesili lea o le Avefeau a Allah, ia faamanuia atu Allah ia te ia ma ia foa’i atu ia te ia le filemu, ‘O fea o i ai Umar bin Khattab, ia faamanuia atu Allah ia te ia ma ia foa’i atu ia te ia le filemu?’ Fai mai le tagata fa’amatala -Jabir; Na tamoʻe mai Umar, o lea na ia poloaʻiina ai o ia, 'Fa'amolemole fesili ia Jabir bin Abdullah Radliyallahu'anhu e uiga i le tagata o loʻo aitalafu - lona tamā - faʻapea foʻi ma aso e ana ia te ia.' Na tali atu Umar; 'E le manaʻomia ona ou fesili atu ia te ia ma ou te mautinoa o le a lava le mea e foaʻi atu e Allah Subhanahu wa Ta'ala ia te ia, o le taimi lena e te taʻu atu ai ia te ia o le a lava le mea e foaʻi atu e Allah Subhanahu wa Ta'ala ia te ia.' Ona toe fai atu lea o le fesili ia te ia, o lea na toe fai atu ai e Umar Radliyallahu'anhu le tali faatolu, ma na ia fai uma lava i upu nei; 'E le tatau ona ou fesili atu i lena mea.' E leʻi toe fai mai e Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam lana fesili ina ua mavae le taimi lona tolu, o lea na ia fesili ai; 'O faʻapefea tagata o loʻo aitalafu ia te oe ma au aso?' Na fai mai le faʻamatala; Ona ou tali atu lea; Ua lava le mea ua foaʻi atu e Allah Subhanahu wa Ta'ala ia te ia ma ua tuʻua lenei ma lenei aofaʻi o aso. Ona ou toe foʻi lea i laʻu avā ma fai atu; 'Pe na ou le faʻasaina ea oe e talanoa ia Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam i loʻu fale?' ' na ia tali atu; 'Pe e te manatu ea ua aumaia e Allah Subhanahu wa Ta'ala Lana Avefeau i lo'u fale, ona alu ese lea e aunoa ma lo'u ole atu ia te ia e auina mai ni faamanuiaga - tatalo mo le filemu - ia te a'u ma la'u tane?