Imam Darimi : 45
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي
Yandi me songa beto [Abu An Nu’man] me songa beto [Abu Awana] katuka na [Al Aswad] katuka na [Nubaih Al ‘Anazi] katuka na [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu yandi tubaka nde; Ntumwa (saw) basikaka sambu na kunwanisa ba-politique. Tata na mono -Abdoula- tubaka nde; ‘Kukwenda ve na mvita, O Jabir, nge kele muntu ya Médine yina kisalu na nge kele ya kutala bansangu ya ke tadila mutindu basoda ya Bamizilma kele. Na mpila nde beno zaba kibeni inki kele destin na beto. Samu na lukumu ya Allah Subhanahu wa Ta’ala, kana yau vwandaka ve samu na kieleka ti mu zolaka bika bana ya munu ya bankento na manima ya lufwa na munu, mu zolaka kuvanda na kiese mingi kana beno fwaka na ntwala na munu - martire na kifulu ya mvita -. Yabire tubaka nde; Ntangu mono vandaka ti bantu yina kisalu na bo vandaka ya kutala mambu mpi kuvutuka ya basoda, na kintulumukina mpangi na mono ya nkento kwisaka ti bamvimbu ya tata mpi ya mpangi na mono sambu yandi zika bo zole na maziamu ya dibuta na beto. Na nima, yandi kutanaka ti muntu mosi yina vandaka kuboka; ‘Ya kieleka, Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam pesaka beno ntuma ya kuvutula bantu yina me fwa na kisika yina bo fwaka bo, mpi beno zika bo na kisika yina bo fwaka bo. ’ Yo yina, beto vutulaka mbala mosi bamvumbi ya tata ti ya mpangi na mono na kisika yina bo fwaka yandi. Beto zikaka bo kibeni kisika yina bo fwaka bo zole. Na nima, ntangu mono - Jabir - vandaka na ntangu ya kimfumu ya kalifa ya Mu’awiya, na kintulumukina kinati-nsangu mosi kwisaka na mono. Yandi tubaka nde; ‘O Jabir bin Abdullah, bantu yina tungaka Mu’awiyah Radliyallahu’anhu, ntangu bo vandaka kukatula maziamu, bo monaka mvumbi ya tata na nge tii kuna mvumbi na yandi vandaka kumonana. Bantu ya nkaka ya ke tungaka me kwenda yo yina mono zwaka dibaku ya kumona mvumbi ya tata na mono. Uhh... Uhh... Mono monaka mvumbi ya tata na mono kaka mutindu mono zikaka yandi, yo sobaka ve katula kaka bidimbu ya muntu yina bo fwaka. Muntu ya ke tubila mambu -Yabir- tubaka nde; yo yina mono fikaka yo. Mu ke yibuka kaka nde tata na munu bikaka mfuka na mutindu ya badati, bantu ya nkaka yina defisaka yandi pusaka munu na ngolo na -mbala mosi- kufuta yau. Na nima, mono kutanaka ti mfumu ya insi. Mpi mono tubilaka mambu yonso yina vandaka kuyangisa mono; 'O mfumu ya insi, kieleka tata na mono fwaka na mvita, ye kieleka yandi bikaka mfuka na mutindu ya badati, ye kieleka bankwa bamfuka pusaka mono na ngolo na -mbala mosi- kufuta bamfuka yai. Mono ta vanda na kiese mingi kana beno ndima kusadisa yandi, nani me zaba, yandi lenda ndima kuvutula facture na yandi na nima tii na nsungi ya kukatula bambuma yina ke landa. Yandi tubaka nde: ‘Ee, mono ta pesa nge yo, kana Nzambi me zola, ntangu fioti na nima ya midi yai. ’ Muntu ya ke tubila mambu -Jabir- tubaka nde; ‘Yandi kwisaka na nima ti banduku na yandi ya kwikama. ’ Muntu ya ke tubila mambu -Jabir- tubaka nde; bo vingilaka na kisika ya kubumbana mpi Rasulullah pesaka beto mbote mpi lombaka nswa, na nima yandi kotaka na nzo na beto. Muntu ya ke tubila mambu -Yabir- tubaka nde; 'Mu me songa nkento na munu nde Rasulullah ta kwenda kutala munu bubu na nima ya midi, yo yina kudimonisa ve, kupesa Rasulullah makasi ve na kima mosi - ata kima mosi - mpi kusolula nkutu ve ti yandi. ’ Na nima, mono tandulaka mbeto mpi pesaka yandi kima ya kutudila ntu, na nima yandi tulaka ntu na ntoto mpi lalaka. Ebuna mono pesaka ntuma na nsadi na mono; ‘Fwa nkombo yai ya nkento, yo kele nkombo ya bo me longa, yo kele ti misuni mingi mpi yo ke tambulaka nswalu. Mu ke lomba beno na kuyidika yo na ntwala nde Rasulullah kutelama, mpi kana yandi me telama yandi ta lomba kibeni masa sambu na kuyobisa, na ntangu yina mono ke kudiwa susi kana yandi me telama mpi me manisa kuyobisa ntangu musuni ya nkombo kele ntete ve na ntwala na yandi. ’ Ntangu yandi telamaka na mpongi, yandi tubaka nde: ‘O Yabir, pesa mono masa sambu na kudikumisa bunkete, mono vutulaka; ‘Ee mbote. ’ Yo yina na ntwala nde yandi manisa kuyobila mono tulaka madia . ing mwana ya nkombo na ntwala na yandi. Muntu ya ke tubila mambu -Yabir- tubaka nde; ‘Yandi talaka mono mpi tubaka nde; Yo ke monana nde beno me zaba dezia musuni yina beto ke zolaka mingi, beno binga Abu Bakar. Na nima, bo ke nataka madia mpi bo ke pesaka yo. Muntu ya ke tubila mambu -Yabir- tubaka nde; Na nima yandi tubaka nde: Tuba zina ya Nzambi -Bismillah- mpi dia. yo yina bo diaka tii kuna bo fulukaka mpi musuni mingi bikalaka -na dilonga-. Muntu ya ke tubila mambu -Yabir- tubaka nde; 'Na zina ya Nzambi, kieleka kimvuka ya Bani Salamah me kudisambisa nde bo ke zolaka Ntumwa kuluta meso na bo mosi yina kele pene-pene na bo mingi kibeni, sambu bo ke kudiyangisa mingi nde bo ta sala yandi mbi. Na nima yandi telamaka mpi banduku na yandi mpi, na nima bo basikaka kuluta yandi, mpi yandi tubaka nde: ‘Bika mono bika kimpwanza na mono - mambu na mono - na bawanzio. ’ Muntu ya ke tubila mambu -Jabir- tubaka nde; Na nima mono kwendaka ti bo na kuvutuka na tablo pene-pene ya kielo, na nima nkento na mono kudimonisaka fioti yina vandaka ntete ya kufika na lele mpi tubaka nde; 'O Mfumu ya Nzambi, samba sambu na mono ti bakala na mono.' ’ Yandi vutulaka nde; ‘Bika nde Allah Subhanahu wa Ta’ala kupesa nge ti bakala na nge balusakumunu na yandi. ’ Na nima yandi tubaka nde: ‘Pardo binga mono mutindu yina mpi mutindu yina - bo me sonikila muntu yina kele ti mfuka yina ke siamisa mono na kufuta yo nswalu - ’. Na nima, yandi tubaka nde: ‘Beno pesa Jabir Radliyallahu’anhu ndambu ya mfuka ya beno kele na yo na tata na yandi tii na nsungi ya kukatula bambuma yina kelanda. ’ Yandi tubaka nde: ‘Mono lenda sala yo ve O Ntumwa ya Allah! ’ Yandi tubaka nde: ‘To nge kulumusa yo’ yandi tubaka nde: ‘Kima yai kele ya bana-nsiona, O Ntumwa ya Allah. ’ na nima Ntumwa tubaka nde: ‘Yabire kele na wapi?’ Jabir tubaka nde: ‘Mono kele Ntumwa ya Nzambi’ Na nima Ntumwa tubaka nde: ‘Beno pesa yandi kilo ya badati ya ajuwa —mutindu mosi ya badati yina ke menaka na ‘Aliah Medina’ sambu Nzambi ta pesa bo kibeni bima yina bo kele na yo mfunu’, na nima Rasulullah tulaka ntu na yandi na zulu mpi tubaka nde: Abu Bakr Radliyallahu’, Jabir Radliyallahu’anhu tubaka nde: ‘Bo yonso kwendaka na mosquée’ na nima mono tubaka na muntu yina vandaka ti mfuka nde: ‘Nata dibungu na nge pene-pene. ’ Na nima mono tesaka yandi mwa badati ‘ajuwa. Na yau, Nzambi pesaka beto bima ya kufwana mpi yandi bikaka kaka mwa badati sambu na beto. Jabir Radliyallahu’anhu tubaka nde: ‘Yo yina mono kwendaka ntinu na kukutana ti mfumu ya insi na mosquée yai, bonso nde mono vandaka muntu ya fioti, na nima mono monaka mfumu ya insi me manisa kusamba, na nima mono tubilaka mfumu ya insi nde; Na kutuba ya mbote, mono me tesa badati mpi Nzambi me fwana, mpi yo me bikala sambu na beto mingi yai mpi mingi yai. ’ Na nima, mfumu ya insi yulaka nde: ‘Wapi Umar bin Khathab Radliyallahu’anhu?’ Muntu ya ke tubila mambu -Yabir- tubaka nde; Umar kwisaka na ntinu, yo yina yandi pesaka yandi ntuma nde, ‘Pardo yula Jabir bin Abdullah Radliyallahu’anhu mambu ya muntu yina vandaka ti mfuka na yandi —tata na yandi —mpi mpi badati na yandi. ’ Omar vutulaka nde; 'Mu kele na mfunu ya kulomba ve mpi mu ke kudiwa na kivuvu nde Nzambi ta pesa yandi kibeni bima ya kufwana, disongidila ntangu nge ta songa yandi nde Nzambi ta pesa yandi bima ya kufwana.' ’ Na nima yandi vutukilaka diaka ngyufula yina na yandi, yo yina Omar Radliyallahu’anhu vutukilaka mvutu mbala tatu, yonso yandi tubaka ti bangogo yai; ‘Mu kele na mfunu ya kuyula ve. ’ Rasulullah vutukilaka diaka ve ngiufula na yandi na nima ya mbala ya tatu, yo yina yandi yulaka nde: ‘Inki mutindu muntu yina kele ti mfuka na nge mpi mpi badati na nge kele?’ Muntu ya ke tubila mambu yina tubaka nde; Yo yina mono vutulaka nde; Nzambi me pesa yandi bima ya kufwana mpi me bika badati mingi . mutindu yai mpi mutindu yai. Na nima mono vutukaka na nzo na nkento na mono mpi mono tubaka nde; 'Keti mono buyisaka nge ve na kusolula ti Rasulullah na nzo na mono?' yandi vutulaka nde; Keti beno ke yindula nde Allah Subhanahu wa Ta'ala me nata Ntumwa na yandi na nzo na mono, na nima yandi me katuka kukonda nde mono lomba yandi na kusamba sambu na kimvwama sambu na mono ti bakala na mono??