Tata cara pengembalian tawanan Hawazin: Pilihan harta/tawanan, himbauan kerelaan, dan prosedur konfirmasi hak individu melalui 'urafa'

Imam Bukhari : 2417

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَاهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَيَّ أَصْدَقُهُ فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْيَ وَإِمَّا الْمَالَ وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنْ الطَّائِفِ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلَّا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا فَقَامَ فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلَاءِ جَاءُونَا تَائِبِينَ وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ إِنَّا لَا نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِيهِ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ طَيَّبُوا وَأَذِنُواوَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا مِنْ سَبْيِ هَوَازِنَ هَذَا آخِرُ قَوْلِ الزُّهْرِيِّ يَعْنِي فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا

[Яхъя бин Бүкәйер] беҙгә [Әл-Ләйтс] [Уҡайл] [Ибн Шиһаб] [Урва]-нан [Мәрүән бин Әл-Хәкәм] һәм [Әл-Мисүәр бин Мәхрәмәх] икеһе лә уға хәбәр иткән, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләм уны Исламға ҡунаҡҡа килгән делегацияға килгән һәм улар ҙа был илгә килгән. мөлкәтен һәм тотҡондарын кире ҡайтарырға. Шуға күрә ул уларға: «Минең менән хәҙер һеҙ күргән кеүек кешеләр бар һәм миңә иң оҡшаған әйтемдәр иң дөрөҫө», — тигән. Шулай итеп, ике нәмәнең береһен һайлағыҙ, әсирҙәрме, байлыҡмы һәм ысынлап та, мин уларға мөмкинлек бирәм’. Улар Таифтан ҡайтҡанда киске унлар тирәһендә Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм көтөп тора ине. Рәсүлуллаһу ғәләйһис-сәләм үҙҙәренә ике варианттың береһенән башҡа ҡайтмаясағы асыҡланғас, улар; — Беҙ әсирҙәрҙе һайлайбыҙ. Ул мосолмандар алдында баҫып, маҡтауға хаҡлы Аллаһты маҡтаны, шунан: «Бынан һуң һеҙҙең ҡәрҙәштәрегеҙ беҙгә тәүбә итеп килделәр һәм мин ысынлап та әсирҙәрҙе кире ҡайтарырмын тип уйланым», — тине. Шулай итеп, һеҙҙең арағыҙҙан кем изгелек эшләргә ярата - тотҡондарҙы азат итеү юлы менән - был осраҡта, шулай эшләгеҙ, ә һеҙҙең арағыҙҙа кем уны үҙ хоҡуғы итеп һаҡларға теләй, шул саҡта беҙ уға Аллаһ Тәғәлә беҙгә баштан биргән фағии мөлкәтен бирәбеҙ, эшләгеҙ». Шулай итеп, халыҡ: «Беҙ изгелек эшләүҙе һайлайбыҙ – уларҙы тапшыр, эй, Аллаһ илсеһе», — тигән. Шунан һуң уларға: «Беҙ һеҙҙең кемегеҙҙең рөхсәт бирергә хоҡуғы барлығын, кемдең рөхсәт бирмәүен белмәйбеҙ, шуға күрә эштәрегеҙҙе ҡараған етәкселәрҙе килтермәйенсә, кире ҡайтығыҙ», — тигән. Һуңынан улар өйҙәренә ҡайтып, үҙҙәренең етәкселәре менән һөйләште, һуңынан пәйғәмбәребеҙгә ҡайтты, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һәм улар уға ризалашҡандарын һәм рөхсәт биргәндәрен хәбәр иттеләр. Һәүәзин ырыуы әсирҙәре тураһында беҙгә тиклем килеп еткән хикәйәт был. Һуңғы һөйләм - был хикәйә... - тип әйтте Әз Зөһрий.