Tata cara pengembalian tawanan Hawazin: Pilihan harta/tawanan, himbauan kerelaan, dan prosedur konfirmasi hak individu melalui 'urafa'

Imam Bukhari : 2899

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ وَزَعَمَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ وَمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَاهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَيَّ أَصْدَقُهُ فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْيَ وَإِمَّا الْمَالَ وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْتَظَرَ آخِرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنْ الطَّائِفِ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلَّا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلَاءِ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُطَيِّبَ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا لَا نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا عَنْ سَبْيِ هَوَازِنَ

Беҙгә һөйләне [Сәғит бин Ғөфәйер] миңә әйтте тигән [Әл-Ләйетс] миңә әйтте [Ғүкәйл] [Ибн Шиһабтан] әйтте; [Ғүрүә] [Мәрүән бин Әл-Хәкәм] һәм [Мисүәр бин Мәхрәмәх] икеһе лә уға Аллаһ Рәсүле саллаллаһуғәләйиссалламдың үҙҙәрен ислам динен ҡабул иткәндәр тип иғлан иткән Һәүәзин ҡәбиләһенән илсе килгәс, унан үҙҙәрен ислам динен ҡабул иткәндәр тип әйткәнен әйткән, тип иҫәпләй. Шуға күрә Рәсүлуллаһ саллаллаһуғәләйүәссәләм уларға: «Миңә иң оҡшаған һүҙҙәр иң намыҫлыһы», — тине. Ошо сәбәпле, зинһар, ике варианттың береһен һайлағыҙ, йә тотҡон, йә хазина. Мин уларға ысынлап та мөмкинлек бирҙем». Пәйғәмбәребеҙ Тәйфтән ҡайтҡанда киске ун тирәһендә уларҙың хәбәрен көткән. Пәйғәмбәребеҙҙең ике варианттың береһенән башҡа үҙҙәренә ҡайтмаясағы асыҡланғас, ниһайәт, улар; — Беҙ үҙебеҙҙең әсирҙәрҙе һайлайбыҙ. Шулай итеп, Рәсүлуллаһ Шаллаллаһуғәләйүсәллам мосолмандар алдында баҫты һәм шунан һуң ул берҙән-бер маҡтауға хоҡуҡлы Аллаһ Тәғәләне маҡтаны, шунан: «Әммә бәғдү», — тине. Ысынлап та, ҡәрҙәштәрең беҙгә тәүбә итеп килделәр һәм мин уларҙың әсирҙәрен кире ҡайтарыу тураһында уйланым. Шулай итеп, кем изгелек эшләргә ярата, шуны эшләгеҙ - тотҡондо кире ҡайтарығыҙ - һәм һеҙҙең арағыҙҙан кем Аллаһ беҙгә баштан уҡ биргән фағиҙән өлөш бирер өсөн уның хаҡын тартып алырға ярата, шуны эшләгеҙ». Шулай итеп, кешеләр әйткән; «Беҙ уларға изгелек эшләүҙе һайланыҡ, эй, Аллаһ илсеһе». Шуға күрә пәйғәмбәребеҙ уларға: «Ысынлап та, кемегеҙҙең рөхсәт бирергә хоҡуғы барлығын, кемдең юҡлығын әлегә белмәйбеҙ. Шулай итеп, зинһар, ҡайтып, беҙгә асыҡланғансы, кем һеҙҙең эштәрегеҙ менән етәкселек итә'. Шулай итеп, улар ҡайтып, улар менән эштәр менән етәкселек иткән кешеләр һөйләште, һуңынан улар Аллаһ Рәсүленә ҡайтып, үҙҙәрен яҡшы тотҡандарын һәм рөхсәт иткәндәрен хәбәр иттеләр. Һәүәзин ырыуы әсирҙәре тураһында беҙгә тиклем килеп еткән хикәйәт был.