Tata cara pengembalian tawanan Hawazin: Pilihan harta/tawanan, himbauan kerelaan, dan prosedur konfirmasi hak individu melalui 'urafa'

Imam Bukhari : 2354

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ذَكَرَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَأَخْبَرَاهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ إِنَّ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَيَّ أَصْدَقُهُ فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا الْمَالَ وَإِمَّا السَّبْيَ وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنْ الطَّائِفِ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلَّا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا لَكَ ذَلِكَ قَالَ إِنَّا لَا نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا عَنْ سَبْيِ هَوَازِنَ وَقَالَ أَنَسٌ قَالَ عَبَّاسٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَادَيْتُ نَفْسِي وَفَادَيْتُ عَقِيلًا

Беҙгә [Ибн Әби Мәрйәм] әйтте, миңә [Ә.Л.Ләйетс] [Ғүкәйл]-дан [Ибн Шиһаб]-тан һөйләне; [Ғүрүә] әйткәнсә, [Мәрүән] һәм [Әл Мисүәр бин Мәхрәмәх] икеһе лә уға, Һәүәзин илсеһе килгәс, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәллам тороп баҫҡан һәм улар унан үҙҙәренең мөлкәтен һәм әсирҙәрен - ҡатын-ҡыҙҙарҙы һәм балаларҙы - ҡайтарырға риза булыуын һорағандарын әйткән. Шулай итеп, Ул әйтте: «Ысынлап та, Минең менән кешеләр бар, уларҙы һеҙ күрәһегеҙ һәм миңә иң оҡшаған һүҙҙәр иң намыҫлы, зинһар, һайлағыҙ, байлыҡмы, әсирлекме». Ысынлап та, мин уларҙы көтөрмөн». Шунан һуң Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уларҙы төнгө ун тирәһендә, Тхоифтан ҡайтҡанда, көтөп торҙо. Пәйғәмбәребеҙҙең үҙҙәренә ике варианттың береһен генә ҡайтмаясағы асыҡланғас, улар: «Ярай, беҙ әсирҙәрҙе һайлайбыҙ», — тинеләр. Шулай итеп, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм халыҡ алдында тороп, иң маҡтауға лайыҡ булған Аллаһты маҡтаны һәм һуңынан: «Әммә бәҙү, ысынлап та, һинең ҡәрҙәштәрең беҙгә тәүбә итеп килделәр һәм мин әсирҙәрҙе уларға азат итеүҙе һайланым», — тине. Шулай итеп, кем изгелек эшләргә ярата - был турала ихлас булыу юлы менән - алға бар һәм кем үҙ хаҡын алырға ярата, беҙ уға хаҡын баштан уҡ бирәсәкбеҙ, ҡасан Аллаһ беҙгә фағии мөлкәт бирҙе, шуға күрә ул шулай эшләһен'. Шуға күрә кешеләр: «Беҙ барыһын да һиңә бирәбеҙ», — тигән. Ул: «Беҙ һеҙҙең ҡайһығыҙҙың рөхсәт бирергә хоҡуғы барлығын, кемдең рөхсәт бирмәүен белмәйбеҙ. Шуға күрә, зинһар, һеҙҙең эштәрегеҙҙе етәкләгән кешеләр уны беҙгә тапшырғансы ҡайтығыҙ». Шулай итеп, халыҡ ҡайтып, етәкселәре улар менән һөйләшеүҙәр алып барҙы, һуңынан улар Пәйғәмбәребеҙгә ҡайтып, ризалашҡандарын һәм рөхсәт иткәндәрен хәбәр иткәндәр. Ә Һәүәзин ырыуы әсирҙәре тураһында беҙгә килеп еткән тарих ошо. – тине Әнәс. Ғәббәс пәйғәмбәребеҙгә: «Улайһа, мин үҙемде ҡотҡарам, Аҡилды ла ҡотҡарам», — тигән.