Al Alim
Imam Ahmad : 24444
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي بِطَائِفَةٍ مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا ذَكَرُوا أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ بَعْدَمَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأَنْزِلُ فِيهِ مَسِيرَنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوِهِ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدٌ مِنْ جَزْعِ ظَفَارٍ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَاحْتَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِي كَانُوا يَرْحَلُونَ بِي فَحَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنِّي فِيهِ قَالَتْ كَانَتْ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُهَبِّلْهُنَّ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ ثِقَلَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَحَلُوهُ وَرَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَمَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ فِيهِ وَظَنَنْتُ أَنَّ الْقَوْمَ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُوا إِلَيَّ فَبَيْنَمَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ قَدْ عَرَّسَ وَرَاءَ الْجَيْشِ فَأَدْلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَقَدْ كَانَ يَرَانِي قَبْلَ أَنْ يُضْرَبَ عَلَيَّ الْحِجَابُ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي فَوَاللَّهِ مَا كَلَّمَنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَمَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ فِي شَأْنِي وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيِّ ابْنِ سَلُولَ فَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْنَا شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ وَلَمْ أَشْعُرْ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ فَذَاكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَمَا نَقِهْتُ وَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَلَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ تُتَّخَذَ الْكُنُفُ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّنَزُّهِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا وَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ بِنْتُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ وَأَقْبَلْتُ أَنَا وَبِنْتُ أَبِي رُهْمٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَمَا قُلْتِ تَسُبِّينَ رَجُلًا قَدْ شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهُ أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قُلْتُ وَمَاذَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا إِلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ قُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَتَيَقَّنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ فَقَالَتْ أَيْ بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةً عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ لِيَسْتَشِيرَهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ فِي نَفْسِهِ لَهُمْ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُمْ أَهْلُكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ قَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ مِنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ لَقَدْ أَعْذِرُكَ مِنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْنَا عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ اجْتَهَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ وَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَاكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ بَكَيْتُ لَيْلَتِي الْمُقْبِلَةَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَأَبَوَايَ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي قَالَتْ فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي اسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي فَبَيْنَمَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ لِي مَا قِيلَ وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي شَيْءٌ قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ ثُمَّ تُوبِي إِلَيْهِ فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبٍ ثُمَّ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَالَتَهُ قَلَص
Na nima ya kuzabisa beto [Abdurrazaq], yandi tubaka nde; me songa beto [Ma’mar] katuka na [Azuhri] tubaka nde; me zabisa mono [Sa’id bin Musayyab] ti [Urwah bin Azzubair] ti [Al Qomah bin Waqosh] ti [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] katuka na disolo ya [Aishah, nkento ya profete saw ntangu yandi songaka yandi mambu yina bo tubaka na bantu yina.,] Na nima Allah tendulaka nde yandi ta katuka na mambu yai ya bo ta funda yandi. Kuvandaka na kimvuka mosi ya bantu yina vandaka kuzabisa mono mambu yai, bankaka na kati na bo vandaka kubaka disolo ya mambu yina na bantu ya nkaka, na mpila nde disolo yina vandaka kumonana ngolo, tii kuna mono vandaka kukanga na ntu bangogo ya mambu yonso ya bo vandaka kusonga mono mpi masolo ya nkaka vandaka kundimisa mambu ya nkaka. Bo tubaka nde Aisyah, nkento ya Ntumwa saw. ‘Ntangu Ntumwa ya Nzambi zolaka kusala nzyetelo, yandi salaka zeke na kati ya bankento na yandi. Nani me sala loterie, yandi kele muntu yina ke kwenda ti Ntumwa saw. Aisha tubaka nde; 'Na nima yandi salaka zeke na kati na beto na mvita mosi mpi batolo-tolo na mono basikaka na zeke, yo yina mono kwendaka ti Ntumwa ya Nzambi saw. Mambu yai salamaka na nima ya kuzabisa verse ya ke tubila hijab. Na nima, bo nataka mono na sekondi na mono. Na kati-kati ya nzietelo, mono kulumukaka tii kuna Ntumwa (saw) manisaka mvita mosi mpi yandi vutukaka na Medina. Kilumbu mosi na nkokila mono vandaka ti kimvuka mosi ya Bamizilma. Ntangu bo lalaka, mono telamaka mpi tambulaka tii kuna mono kumaka na ntwala na bo. Na nima ya kumanisa kusala mumbongo na mono, mono vutukaka sambu na kukota na kimvuka ya Bamizilma. Ntangu mono waka ntulu na mono, yo monanaka nde diyaka na mono, yina katukaka na Zhafar, na Yemen, vandaka ya kupasuka. Yo yina mono vutukaka mpi sosaka diyaka na mono, kusosa yina salaka nde mono kuma na retard. Mpe, kimvuka ya bantu yina nataka menga ya luzingu na munu me kwenda, bau me tambula na kutula menga ya luzingu na munu na zulu ya shamo na munu yina mu ke tambulaka mbala mingi. Bo vandaka kuyindula nde mono vandaka dezia na kati na yo’. Aisha tubaka nde; ‘Na ntangu yina, bankento na yandi vandaka fioti mpi petepete, sambu bo vandaka kudia ve musuni ata fioti. Kansi, bo kedyaka kaka madya ya petepete. Na yau, muntu mosi ve zolaka kutula ntembe na kilo ya nsemo yina, ntangu bau tambulaka mpi nangulaka yau. Diaka, na ntangu yina mono vandaka kaka fioti. Na nsuka bo bakaka bashamo na bo mpi bo kwendaka -bo landaka nzietelo na bo-. Mono bakaka diyaka na mono ntangu basoda lutaka. Yo yina, ntangu mono kwendaka na kisika yina bo vandaka, muntu mosi ve bingaka mpi muntu mosi ve vutulaka. Na nima mono vutukaka na kisika yina mono vandaka. Mono ke tula kivuvu nde muntu mosi ya basoda ya Bamizilma ta mona mono mpi ta vutuka sambu na kubaka mono. Ntangu mono vandaka na kisika na mono, mono waka mpongi mpi mono lalaka. Na ntangu yina, Shafwan bin Mu’atthal Assulami na bantu ya Dzakwan bikalaka na nima ya basoda - na kutala kana muntu mosi me bikala na nima -. Bo vandaka kutambula na suka-suka mpi na suka-suka bo kumaka na kisika yina mono vandaka. Shafwan bin al Mu’atthal Assulami monaka muntu mosi yina vandaka kaka kulala, yo yina yandi kwisaka na mono mpi yandi zabaka mono ntangu yandi monaka mono. Sambu, yandi monaka mono na ntwala nde bo lomba mono na kulwata hijab. Na mbala mosi mono telamaka mpi mono waka yandi ke pema- ntangu yandi zabaka mono. Mu kangaka mbala mosi luse na munu na hijab na munu. Na Nzambi, yandi tubaka ve ata ngogo mosi mpi mono waka ve ata ngogo mosi katula kaka istirja’ na yandi. Nsuka-nsuka yandi kulumusaka shamo na yandi mpi mono mataka na zulu na yo. Na nima yandi kwendaka mpi twadisaka shamo - yina mono vandaka kutambula na zulu na yo - tii kuna beto kangaka basoda ya Bamizilma na nima ya kupema na lweka ya masa ya Azhzhariah. Mawa na bantu yina me tadila mambu na mono na mutindu ya mbi. Na ntangu yina, muntu yina vandaka kumonana mingi . lulendo na yandi vandaka Abdola. Nsuka-nsuka, mono kumaka na Médine. Na nima ya kukwisa na beto, mono belaka na kintulumukina pene-pene ya ngonda mosi, na ntangu bantu vandaka kulanda kutubila mambu yina bo vandaka kufunda mono - yina bo vandaka kufunda mono -, ata mono vandaka kuwa ve ata fioti mpusa ya kusala mutindu yina. Yo yina, yandi vandaka mpi ti keti-keti sambu na maladi na mono. Mu zaba diaka ve mawete ya mfumu ya insi yina mu vandaka kumona na ntwala na yandi. Ntangu mono vandaka kubela, Mfumu Nzambi kotaka mpi pesaka mono mbote mpi yulaka nde; 'Ebuna nge?' Yo vandaka bonso nde na ntangu yina yandi vandaka kutula ntembe na mono, ata mono vandaka kumona ve nde mono salaka diambu yina ya mbi. Na nima ya kumona bonso nde mono me yantika kubeluka, mono basikaka ti Umm Misthah na kisika mosi ya kukangama sambu na kukwenda kuyobila, beto vandaka kubasika ve ata fioti katula kaka na mpimpa tii kuna mpimpa kumaka diaka. Bo salaka bisika yai ya kukangama pene-pene ya banzo na beto. Bisalu na beto kele bonso ba mbuta na beto ya ba arabe, beto ke salaka mbala mingi kisika ya kukangama sambu na kukwenda kuyobila na nzo. Na nima, Umm Misthah ti mono —yandi kele mwana na yandi ya nkento Abi Ruhmi bin al Muthallib bin Abdi Manaf mpi mama na yandi kele mwana na yandi ya nkento Shakhri bin Amir, mpangi na yandi ya nkento kele Abu Bakr Ash Shidiq mpi mwana na yandi ya bakala kele Misthah bin Utsabah bin Abbad bin al Muthallib —vutukaka kisalu na beto na nima ya kumanisa kisalu na beto. Na ntangu yina, Umm Misthah vandaka kusietumuka sambu yandi vandaka kuniata to kukangama na lele na yandi. Na ntangu yina yandi tubaka nde; ‘Mawa Mista’. Mono yulaka yandi nde; ‘Nge me tuba mambu ya mbi kibeni, nge ke tonga bantu yina bakaka kisika na mvita ya Badr.’ Yandi ke tuba nde; ‘Ee, nge me wa ve mambu yina yandi tubaka?’ Mono tubaka nde; ‘Yandi me tuba inki?’ yo yina yandi songaka mono mambu yina bantu yina fundaka mono tubaka. Na ntangu yina mono kumaka kubela mingi mpi ntangu mono vutukaka na nzo na mono, Mfumu Nzambi kutanaka ti mono mpi pesaka mono mbote. Na nima yandi tubaka nde: ‘Nge kele nki mutindu?’ Mono tubaka nde; ‘Keti nge ta pesa mono nzila ya kukwenda na bibuti na mono?’ yandi tubaka nde; ‘Na ntangu yina mono zolaka kundimisa nsangu yina katukaka na bo zole. Na nsuka, Rasulullah pesaka mono nswa. Na nima mono kwendaka na bibuti na mono, mono yulaka mama na mono; ‘O mama na mono, bantu ke tuba inki?’ yandi vutulaka nde; ‘O mwana na mono, bika mambu na nge kuvanda pete, na Allah, yo kele ve nkento yina kele pwelele ti bakala yina ke zolaka yandi na ntangu nkento kele ti bifu ya mutindu na mutindu, katula kaka kana yo ta yika mambu ya bo ke funda nkento’. yandi tubaka nde; ‘Lukumu kuvanda na Allah, keti yai mambu ya bantu ke tuba?’ yandi tubaka nde; ‘Kaka na mpimpa yina mono dilaka, tii kuna na suka mansanga na mono vandaka kubasika diaka ve sambu yo manaka mpi mono vandaka kudila ve ntangu mono vandaka kulala. Na suka, mono vandaka kudila. Mpe, na ntangu yina Ntumwa bingaka Ali bin Abi Talib na Usamah bin Zaid samu na kubinga bau zole na kusolula samu na kukabula bankento na bau na ntangu yina nsangu me kulumuka ntete ve. Aisha tubaka nde; 'Sambu na Usamah bin Zaid, yandi monisaka Ntumwa ya Nzambi saw na yina yandi zabaka na yina me tala ntama ya nkento na yandi na kikalulu yai mpi na yina yandi zabaka na yina me tala zola na yandi sambu na yandi. Usama tubaka nde; ‘O Ntumwa ya Nzambi! Bo kele bankento na nge, beto me zaba kima ve katula kaka mambote’. Sambu na yina me tala Ali, yandi tubaka nde; ‘Allah Azzawajalla ta pesa nge ve mpasi mpi bankento ya nkaka kele mingi katula yandi. Mpi ya kieleka, kana nge yula mpika na nge, yandi ta vanda kibeni masonga." Aisha tubaka nde: "Na nima, mfumu ya insi yina bo bingaka Barirah, yandi yulaka nde: "O Barirah! Keti nge ke mona kima mosi ya ke tula nge ntembe sambu na Aisha?" Bari vutulaka nde; ‘Na zina ya Muntu yina tindaka nge ti kieleka, kana mono monaka kima mosi na yandi, yo vandaka kaka sambu yandi vandaka kaka fioti, yandi lalaka na nima ya kudia pate ya farine. ng na dibuta na yandi. Kana kele ti mbwetete ya bo me longaka, yandi ke sakana ti yo’. Na nima, mfumu ya insi telamaka mpi lombaka lusadisu na muntu mosi na zina ya Abdullah bin Ubai bin Salul. Ntangu Rasulullah vandaka na zulu ya estrade, Rasulullah tubaka nde: ‘O bamizilma yonso, nani ta sadisa mono na muntu yina me sala dibuta na mono mpasi. Ya kieleka, na Allah, mono me zaba kima ve na dibuta na mono katula kaka mambote. Bo songaka mono mambu ya me tala muntu mosi yina mono zabaka ve ata kima mosi katula kaka mambu ya mbote. Mpi muntu mosi ve ke kutanaka ti nkento na mono katula kaka kana yandi kele ti mono’. Sadi bin Muadz al Ansari tubaka nde; ‘O Ntumwa ya Nzambi! Mono ta sadisa nge na yo. Kana muntu mosi ya Bani Aus me zenga nkingu na yandi, ata bampangi na beto ya Bani Khazraj, kana beno pesa beto ntuma pana beto ta lungisa bantuma na beno’. Na mbala mosi, Sa’ad ben Ubadah -- yandi vandaka mfumu ya Bani Khazraj, yandi vandaka muntu ya lunungu. Kansi, yandi vandaka kaka ti nkadilu ya luvunu - yandi tubaka na Sa’ad bin Mu’ad nde; ‘Na zina ya Allah, beno ta kuka ve kufwa yandi mpi beno ta kuka ve kufwa yandi’. Yo yina Usaid ben Hudlair telamaka mpi yandi vandaka mwana ya mpangi ya Saad ben Muadz, yandi tubaka na Saad ben Ubadah nde; ‘Nge ke tuba luvunu, kieleka beto ta fwa yandi sambu nge kele muntu ya luvunu yina ke swana ti bantu ya luvunu’. Mambu kumaka tiya mingi na kati ya bana ya Aus ti ya Khazraj, na mpila nde bo zolaka kufwa bo na bo ntangu Ntumwa ya Nzambi (saw) vandaka kaka ya kutelama na zulu ya estrade. Na nima, Rasulullah saw-saw lembikaka bo, tii kuna bo kumaka pima mpi yandi kumaka pima. Kilumbu yina, mono dilaka tii kuna mansanga na mono manaka mpi mono vandaka kulwata ve eyeliner ntangu mono vandaka kulala. Na mpimpa yina landaka, mono vandaka kaka kudila tii kuna mansanga na mono manaka mpi mono vandaka kulwata ve eyeliner ntangu mono vandaka kulala. Bibuti na mono vandaka kuyindula nde kudila na mono ta bebisa ntima na mono. Aisya tubaka nde; ‘Na nima, bo zole vandaka na lweka na mono ntangu mono vandaka kulanda kudila. Na ntangu yina, kuvandaka ti nkento mosi ya Ansar yina kulombaka mono nswa ya kukutana ti mono, mono pesaka yandi nswa. Yandi vandaka mpi vandaka kudila ti mono. Ntangu beto vandaka na mutindu yina, Rasulullah kwisaka kukutana ti beto, yandi pesaka beto mbote mpi na nima yandi vandaka. Yandi tubaka nde; ‘Yandi vandaka ve ata fioti na lweka na mono na nsungi ya ngonda mosi, sambu ata nsangu mosi ve zabisamaka na yandi na yina me tala mambu na mono’. Yandi tubaka nde; ‘Mfumu ya Nzambi mpi taka kimbangi, yandi vandaka kupesa mbote ntangu yandi vandaka. yandi tubaka nde: ‘Amma ba’d, O Aisyah, ya kieleka nsangu yai mpi ya mutindu yina me kuma na mono, ya kieleka, kana nge tina yo sambu nge ke sala yo ve, bika nde Allah Azzawajalla kukatula nge. Kana nge sala disumu yai, lomba ndolula na Allah mpi balula ntima na yandi. Sambu, nsadi yina ke ndima masumu na yandi mpi na nima ke balula ntima, Allah ta ndima kubalula ntima na yandi’. Aisha tubaka nde; 'Ntangu Rasulullah manisaka kutuba, mansanga na mono vandaka kubasika nswalu-nswalu tii kuna mono vandaka kuwa diaka ve mansanga'. Mono tubaka na tata na mono nde; ‘Beno pesa mvutu na mambu yina Ntumwa ya Nzambi (saw) tubaka sambu na mono. Tata na mono tubaka nde; 'Mu zaba ve, na zina ya Nzambi, mu ta tuba ve na mfumu ya Nzambi'. Na nima mono tubilaka mama na mono nde; ‘Beno pesa mvutu na mambu yina Ntumwa ya Nzambi (saw) tubaka sambu na mono!’ mama na mono tubaka nde; 'Na zina ya Nzambi, mono zaba ve inki mono fwete tuba na Rasulullah'. Aisha tubaka nde; Mono tubaka nde; ‘Mono kele leke ya nkento, mono ke tangaka ve mingi Coran. Na zina ya Allah, mono zaba kibeni nde beno me wa mambu yai sambu beno kuditudila ntima mpi beno kwikila na yo. Mpi ntangu mono ke tubaka . fige na beno; 'Ya kieleka, mono kele ntama ti bisalu yai mpi Allah Azzawajalla kele Muntu ya Me Zaba Mambu Yonso ntangu mono kele ntama ti bisalu yai.' Yo yina, nge mpi ta ndima yo ve. Kana mono funguna nge kima mosi, na ntangu Allah Azzawajalla me zaba mbote nde mono kele ntama na kusala yo, nge ta kwikila mono kibeni. Na zina ya Nzambi, kieleka ata ngogo mosi ve kele na kati na mono ti nge katula kaka yina Abu Yusuf tubaka; Kukanga ntima kele mbote mpi Allah kele kisika ya kulomba lusadisu na mambu yina bo kefunda nge." Aisha tubaka nde: 'Na nima mono sobaka kisika na mono, mono lalaka na mbeto na mono'. Yandi tubaka nde: 'Na zina ya Allah, na ntangu yina mono zabaka nde mono vandaka ntama ti kikalulu yina, mpi Allah Azzawajalla. Ya kieleka, mono vandaka kuwa nde mambu na mono vandaka pete na nima ya Allah Azza kutubilaka mono ti kima mosi yina bo tangaka. lukutakanu, mpi muntu mosi ve basikaka na nzo tii kuna Allah Azzawajalla tindaka nsangu ya kuzabisama na Profete na yandi. 'Alaihi wa sallam bakaka nsangu ya mbote, yandi sekaka mpi phrase ya ntete ya yandi tubaka na ntangu yina vandaka: 'Nsangu ya mbote, O Aisyah! tendula mutindu mono kele ntama.’ Aisha tubaka nde; Abu Bakr vandaka kupesa makabu na Mistah, sambu yandi vandaka mpangi na yandi mpi yandi vandaka nsukami. Yandi tubaka nde; 'Na zina ya Allah, mono ta sadisa yandi ve ata fioti kimakulu na nima ya yandi me funda Aisyah.' Na nima, Allah Azzawajalla tindaka nsangu mosi, yina ke tendula nde; Mpi keti ve bayina kele na - tii na ndinga na Yandi - keti beno ke zola ve nde Allah kulolula beno’ Abu Bakr tubaka; ‘Na zina ya Allah, mono ta vanda na kiese mingi kana Allah kulolula mono’. Na nima yandi vutukaka na kupesa lusadisu na Mista mutindu yandi vandaka kupesa yandi lusadisu mbala mingi. Abu Bakri tubaka nde; "Ya kieleka, mono ta bika ve kusadisa yandi kimakulu." Aisha tubaka nde; Rasulullah yulaka Zainab bint Jahsyin, nkento ya Ntumwa, sambu na mambu yina kuminaka mono nde: ‘Inki nge me zaba, inki nge me mona, to inki nsangu me kuma na nge?’ yandi vutulaka nde; ‘O Ntumwa ya Nzambi! Mono ke kebaka ntangu yonso makutu mpi meso na mono, mpi mono me zaba kima ve katula kaka mambu ya mbote’. Aisha tubaka nde; 'Yandi vandaka mosi ya bankento ya Ntumwa yina vandaka kunwanina mono sambu Allah kutanina yandi na mutindu ya mbote, ata mpangi na yandi ya nkento, Hamnah bint Jahsyin, vandaka kumenga yandi yo yina yandi vandaka mosi na kati ya bantu ya mawa'. Yandi ke tuba nde; Ibn Shihab tubaka nde; ‘Yau kele nsuka ya disolo yina me kwisila beto na yina me tala kimvuka yai ya bantu’. Me songa beto [Bahza] me tuba yandi me songa beto k . Na mono [Ibrahim bin Sa’ad] ya [Salih], [Bahz] tubaka nde; Mono tubilaka yandi nde; ‘Ibn Kaisani?’ yandi ke tuba nde; 'Ee'. Na [Ibn Shihab] tubaka nde; me songa mono [Urwah bin Azzubair] ti [Sa’id bin Musayyab] ti [Al Qomah bin Waqash] ti [Ubaidullah bin Utbah] katuka na [Aisha, nkento ya profete sallallallahu ‘alaihi wa salam], Ntangu bantu yina vandaka kufunda yandi tubaka na yandi .
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 49, 60, 77, 418, 444, 497, 2024, 2183, 2437, 2775, 3477, 3561, 3572, 3584, 3721, 3954, 4032, 4536, 4887, 4975, 5770, 5902, 6309, 6555, 7620, 8040, 8042, 8472, 9137, 9301, 11047, 14180, 15617, 16541, 16851, 19585, 20261, 20354, 20479, 20678, 21908, 22046, 22756, 24444
Imam Bukhari : 981, 4261, 4405, 4477, 6831, 6876
Imam Abu Dawud : 4405, 4420, 4425
Imam Tirmidzi : 3314, 3452
Imam Darimi : 2573