Batal karena sakit atau safar wajib mengqadha, yang tidak mampu puasa wajib fidyah yaitu memberi makan fakir miskin

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ الصَّلَاةَ أُحِيلَتْ ثَلَاثَةَ أَحْوَالٍ فَذَكَرَ أَحْوَالَهَا فَقَطْ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا الْمَسْعُودِيُّ قَالَ أَبُو النَّضْرِ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أُحِيلَتْ الصَّلَاةُ ثَلَاثَةَ أَحْوَالٍ وَأُحِيلَ الصِّيَامُ ثَلَاثَةَ أَحْوَالٍ فَأَمَّا أَحْوَالُ الصَّلَاةِ فَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَهُوَ يُصَلِّي سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا إِلَى بَيْتِ الْمَقْدِسِ ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ عَلَيْهِ { قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ } قَالَ فَوَجَّهَهُ اللَّهُ إِلَى مَكَّةَ قَالَ فَهَذَا حَوْلٌ قَالَ وَكَانُوا يَجْتَمِعُونَ لِلصَّلَاةِ وَيُؤْذِنُ بِهَا بَعْضُهُمْ بَعْضًا حَتَّى نَقَسُوا أَوْ كَادُوا يَنْقُسُونَ قَالَ ثُمَّ إِنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَأَيْتُ فِيمَا يَرَى النَّائِمُ وَلَوْ قُلْتُ إِنِّي لَمْ أَكُنْ نَائِمًا لَصَدَقْتُ إِنِّي بَيْنَا أَنَا بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ رَأَيْتُ شَخْصًا عَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَخْضَرَانِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مَثْنَى مَثْنَى حَتَّى فَرَغَ مِنْ الْأَذَانِ ثُمَّ أَمْهَلَ سَاعَةً قَالَ ثُمَّ قَالَ مِثْلَ الَّذِي قَالَ غَيْرَ أَنَّهُ يَزِيدُ فِي ذَلِكَ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْهَا بِلَالًا فَلْيُؤَذِّنْ بِهَا فَكَانَ بِلَالٌ أَوَّلَ مَنْ أَذَّنَ بِهَا قَالَ وَجَاءَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ طَافَ بِي مِثْلُ الَّذِي أَطَافَ بِهِ غَيْرَ أَنَّهُ سَبَقَنِي فَهَذَانِ حَوْلَانِ قَالَ وَكَانُوا يَأْتُونَ الصَّلَاةَ وَقَدْ سَبَقَهُمْ بِبَعْضِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَكَانَ الرَّجُلُ يُشِيرُ إِلَى الرَّجُلِ إِنْ جَاءَ كَمْ صَلَّى فَيَقُولُ وَاحِدَةً أَوْ اثْنَتَيْنِ فَيُصَلِّيهَا ثُمَّ يَدْخُلُ مَعَ الْقَوْمِ فِي صَلَاتِهِمْ قَالَ فَجَاءَ مُعَاذٌ فَقَالَ لَا أَجِدُهُ عَلَى حَالٍ أَبَدًا إِلَّا كُنْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ قَضَيْتُ مَا سَبَقَنِي قَالَ فَجَاءَ وَقَدْ سَبَقَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَعْضِهَا قَالَ فَثَبَتَ مَعَهُ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ قَامَ فَقَضَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ قَدْ سَنَّ لَكُمْ مُعَاذٌ فَهَكَذَا فَاصْنَعُوا فَهَذِهِ ثَلَاثَةُ أَحْوَالٍ وَأَمَّا أَحْوَالُ الصِّيَامِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَجَعَلَ يَصُومُ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَقَالَ يَزِيدُ فَصَامَ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا مِنْ رَبِيعِ الْأَوَّلِ إِلَى رَمَضَانَ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَصَامَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فَرَضَ عَلَيْهِ الصِّيَامَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمْ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِلَى هَذِهِ الْآيَةِ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ } قَالَ فَكَانَ مَنْ شَاءَ صَامَ وَمَنْ شَاءَ أَطْعَمَ مِسْكِينًا فَأَجْزَأَ ذَلِكَ عَنْهُ قَالَ ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْزَلَ الْآيَةَ الْأُخْرَى { شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ إِلَى قَوْلِهِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمْ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ } قَالَ فَأَثْبَتَ اللَّهُ صِيَامَهُ عَلَى الْمُقِيمِ الصَّحِيحِ وَرَخَّصَ فِيهِ لِلْمَرِيضِ وَالْمُسَافِرِ وَثَبَّتَ الْإِطْعَامَ لِلْكَبِيرِ الَّذِي لَا يَسْتَطِيعُ الصِّيَامَ فَهَذَانِ حَوْلَانِ قَالَ وَكَانُوا يَأْكُلُونَ وَيَشْرَبُونَ وَيَأْتُونَ النِّسَاءَ مَا لَمْ يَنَامُوا فَإِذَا نَامُوا امْتَنَعُوا قَالَ ثُمَّ إِنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ صِرْمَةُ ظَلَّ يَعْمَلُ صَائِمًا حَتَّى أَمْسَى فَجَاءَ إِلَى أَهْلِهِ فَصَلَّى الْعِشَاءَ ثُمَّ نَامَ فَلَمْ يَأْكُلْ وَلَمْ يَشْرَبْ حَتَّى أَصْبَحَ فَأَصْبَحَ صَائِمًا قَالَ فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ جَهَدَ جَهْدًا شَدِيدًا قَالَ مَا لِي أَرَاكَ قَدْ جَهَدْتَ جَهْدًا شَدِيدًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَمِلْتُ أَمْسِ فَجِئْتُ حِينَ جِئْتُ فَأَلْقَيْتُ نَفْسِي فَنِمْتُ وَأَصْبَحْتُ حِينَ أَصْبَحْتُ صَائِمًا قَالَ وَكَانَ عُمَرُ قَدْ أَصَابَ مِنْ النِّسَاءِ مِنْ جَارِيَةٍ أَوْ مِنْ حُرَّةٍ بَعْدَ مَا نَامَ وَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ إِلَى قَوْلِهِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ } وَقَالَ يَزِيدُ فَصَامَ تِسْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا مِنْ رَبِيعِ الْأَوَّلِ إِلَى رَمَضَانَ

Esan digu 'Abdullahek nire aitari esan dit. Esan digute [Yunusek] [Fulaih] [Zaid bin Abu Unaisah] ['Amr bin Murrah] ['Abdur Rahman bin Abu Laila] [Mu'adz]-etik ['Abdur Rahman bin Abu Laila] [Mu'adz]-etik otoitza hiru aldiz aldatu zela. Orduan, aldaketak zerrendatu besterik ez zituen egin. Esan digu [Abu An Nadhr] esan digu [Al Mas'udi]. Eta [Yazid bin Harunek] esan zuen, jakinarazi digu [Al Mas'udi], esan zuen Abu An Nadhrrek bere hadith-ean; Esan zidaten ['Amr bin Murrah] ['Abdur Rahman bin Abu Laila] [Mu'adz bin Jabal]-ekoa; Otoitzak hiru aldiz aldatzen dira eta baraualdia hiru aldiz. Otoitzaren aldaketei dagokienez, sallallaahu'alaihi Wasallam Profeta Medinara iritsi zen eta hamazazpi hilabetez Baitul Maqdis-i begira otoitz egin zuen, orduan Allahk bertso bat agerian utzi zion; 'Hain zuzen ere, -askotan- ikusten dugu zure aurpegia zerurantz biratuta, orduan benetan nahi duzun Qiblara itzuliko zaitugu. Biratu aurpegia Meskita Handira. Eta zauden tokian zaudela, itzuli aurpegia harengana'. Esan zuen Mu'adz bin Jabal; Orduan Allahk aurpegia itzuli zuen Mekara. Hau transferentzia bat zen eta otoitzerako biltzen ari ziren, bakoitzak besteei iseka egiten ziela, edo ia-ia, isekatzeraino. Esan zuen Mu'adz bin Jabal; 'Abdullah bin Zaid izeneko Ansar-eko pertsona bat Rasulullah Sallallahu'alaihi Wasallam-era etorri zen eta esan zuen; O Allahren mezularia! Lotan dagoen pertsona batek ikusten duen zerbait ikustearekin amesten nuen. Lo ez dudala esango banu, noski arrazoi izango nuke, egia esan, loaren eta esnatzearen artean nengoela, norbait bi arropa berde jantzita ikusi nuen, Qiblari aurre egin eta gero esan zuen; Allahu akbar, Allahu akbar, asyhadu allaa ilaaha ilaallaah, asyhadu allaa ilaaha ilaallaah, bi aldiz bi aldiz otoitzerako deia amaitu arte. Orduan isilik egon zen une batez eta esan zuen bezala, berak bakarrik gehitu zuen; Qad qoomatish sholaatu qad qoomatish sholaatu. Orduan sallallaahu'alaihi Wasallam Profetak esan zuen; 'Irakatsi Bilali otoitzerako deia erabiltzen'. Bilal izan zen esaldi hauekin otoitzerako deia ahoskatu zuen lehen pertsona. Esan zuen Mu'adz bin Jabal; Orduan 'Umar bin Khattab etorri zen eta esan zuen; O Allahren mezularia! Hark amesten zuen bezala egin nuen amets, bera bakarrik nire aurretik zegoen. Esan; Goiko bi gauzak bi aldaketa dira. Otoitz egitera etorri ziren eta sallallaahu'alaihi Wasallam Profetak rak'ah bat edo bi otoitz egin zituen. Orduan norbait etorri zen beste batengana eta esan zuen; Zuetako bat iristen bada imamak rak'ah bat edo bi otoitz egin dituen bitartean, orduan egin beharko luke eta gero kongregazioarekin sartu. Mu'adz bin Jabal etorri zen eta esan zuen; Ez dut batere aurkitzen, egin ezean eta gero atzean geratzen den rakat ordezkatzen dut. Etorri zen eta sallallaahu'alaihi Wasallam Profetak hainbat rak'ah otoitz egin zituen, berarekin otoitz egin zuen. Rasulullah Sallallahu'alaihi Wasallamek otoitz egiten amaitu zuenean, zutitu eta gainerako rak'ah ordezkatu zuen orduan Rasulullah Sallallahu'alaihi Wasallamek esan zuen; 'Mu'adz-ek adibide bat jarri dizu, horrela egin beharko zenuke'. Hirugarren aldaketa da hau. Baraualdia aldatu zen bitartean, sallallaahu'alaihi Wasallam Profeta Medinara iritsi zen eta hilero hiru egunetan barau egiten zuen. Yazidek esan zuen; Sallallaahu'alaihi Wasallam profetak hilero hiru egun barau egin zituen hamazazpi hilabetez Rabi'ul Awwal-etik Ramadan eta Ashura barau arte. Orduan Allah subhanahu wata'ala baraualdia derrigorrezkoa egin zion. Allah subhanahu wata'ala bertsoa agerian utzi zuen, 'Oi sinesten duzuenok! Baraualdia agindua izan da zuek baino lehenagokoei agindu zitzaien bezala, "Eman behartsuei janaria" hitza iritsi arte. Horren ostean, barau egin nahi dutenak ongi etorriak dira eta fidyah ordaindu nahi dutenak nahikoak dira. Zelula Allah subhanahu wata'ala-k beste bertso bat erakusten jarraitu zuen, "Korana agertu zen Ramadaneko hilabetea", esan zuen arte: "Beraz, zuen artean hau lekuko denak, barau dezala". Esan zuen Mu'adz bin Jabal; Allah subhanahu wata'ala bizi eta osasuntsu daudenei eta bidaiariei barau egitea eskatzen die, barau egin ezin duten adinekoek fidyah ordaindu behar duten bitartean. Bi gauza hauek aldaketak dira. Esan zuen Mu'adz bin Jabal; Aurretik, lo ez zeuden bitartean emaztearekin jan, edan eta sexu harremanak izaten zituzten, eta lo zeudenean debekatuta zuten. Shirmah izeneko Ansarko pertsona batek barau egiten jarraitu zuen arratsaldera arte, gero bere familiarengana joan zen eta ondoren Isha' otoitz egin eta lotara joan zen. Goizera arte ez zuen jan eta edan eta goizean barau egin zuen. Rasulullah Sallallahu'alaihi Wasallamek oso nekatuta ikusi zuen eta esan zuen; 'Zergatik ikusten zaitut hain nekatuta'. Esan zuen; O Allahren mezularia! Atzo lan egin nuen gero etxera joan nintzen gero etzan eta lo egin nuen gero goizean barau egin nuen. Bitartean 'Umarrek lo egin ondoren esklabo edo emakume librea zen bere emazte batekin sexu harremanak izan zituen, ondoren sallallaahu'alaihi Wasallam profetarengana joan eta hau aipatu zion, orduan Allah Azza Wajallak agerian utzi zuen: "Zuretzako barau gauean zure emazteekin elkartzea" esan zuen arte, "gau arte" amaitu arte. Yazidek esan zuen; Hilero hiru egun barau egin zuen hemeretzi hilabetez, Rabi'ul Awwal hilabetetik Ramadanera arte.