Al 'aliyy
Imam Ahmad : 19594
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَن مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَن أَبِيهِ وَرَجُلٌ فِي نَفْسِي أَفْضَلُ مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَن أَبِي بَكْرَةَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ فَقَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا أَوْ قَالَ أَتَدْرُونَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالَ قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ ثُمَّ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قَالَ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا أَوْ قَالَ أَوَ تَدْرُونَ أَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ ذَا الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ أَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَتْ الْبَلْدَةَ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ لِيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ أَلَا لَا تَرْجِعُنَّ بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Yandi me zabisa beto [Abu Amir], me songa beto [Qurah bin Khalid] katuka na [Muhammad bin Sirin] yandi tubaka nde; me zabisa beto [Abdurahman bin Abu Bakrah] katuka na [tata na yandi], - ye mono ke yindula nde kele ti muntu mosi ya mfunu kuluta Abdurahman, disongidila [Humaid bin Abdurahman] - katuka na [Abdurahman] yandi tubaka; ‘Ntumwa ya Nzambi samunaka na ntwala na beto na nkinsi ya kimenga, na nima yandi yulaka nde: ‘Inki kilumbu yai? -to yandi yulaka : 'Nge zaba nki kilumbu kele?'. Beto vutulaka nde; ‘Allah ti Ntumwa na yandi me zaba mbote’. Abu Bakra tubaka nde; ‘Beto vandaka pima, beto yindulaka nde yandi zolaka kutubila kukonda kutanga zina na yandi. Yandi vutulaka nde: ‘Keti yai kele ve kilumbu ya kufwa -bibulu ya kimenga-?’. beto ke pesa mvutu; ‘Ee, kieleka’. Yandi yulaka diaka nde: ‘Ngonda yai kele inki?’. To yandi tubaka nde: ‘Keti nge me zaba nki ngonda yai kele? Beto vutulaka nde; ‘Allah ti Ntumwa na yandi me zaba mbote’. Abu Bakra tubaka nde; ‘Beto vandaka pima, beto yindulaka nde yandi zolaka kutubila kukonda kutanga zina na yandi. Na nima yandi tubaka nde: ‘Keti ngonda ya Zul Hija kele ve?’. Beto vutulaka nde; ‘Ee, kieleka’. Yandi yulaka diaka nde: ‘Insi yai kele inki?’. Beto vutulaka nde; ‘Allah ti Ntumwa na yandi me zaba’. Abu Bakra tubaka diaka nde; ‘Mpi beto vandaka pima, beto vandaka kuyindula nde yandi zolaka kutubila kukonda kutanga zina na yandi. Na nima yandi tubaka nde: ‘Keti yai kele ve ntoto ya bo me buyisaka?’. Beto vutulaka nde; 'Ee'. Yandi landaka na kutuba nde: ‘Ya kieleka, menga na nge, kimvwama na nge mpi lukumu na nge kele haram tii kuna nge ta kutana ti Rabb na nge, Muntu ya Kuluta Kuzanguka, kaka mutindu yo kele haram na kilumbu na nge, na ngonda na nge mpi na ntoto na nge, keti mono tubaka ve mutindu yina? Bo vutulaka nde; Yandi tubaka nde: ‘Ee, O Allah, mbangi, bika bantu yina kele pana kupesa yo na bantu yina kele ve pana na kati na beno. Mpi bantu ikwa ya ke pesa ke bakisa mingi kuluta bayina ke wa, ye ke vutuka ve na kukonda kundima na nima ya lufwa na mono na kufwanaka na kati na beno’.
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 674, 691, 764, 1293, 1625, 1631, 1637, 1785, 2388, 2449, 2478, 2502, 2824, 2831, 3183, 3201, 3530, 3704, 4182, 5157, 5351, 11047, 11230, 14815, 14820, 14824, 15951, 19291, 19523, 19594, 20237, 20410
Imam Bukhari : 4437
Imam Muslim : 1290, 4136, 4992
Imam Abu Dawud : 1214
Imam Tirmidzi : 3343, 3344, 3426, 3429
Imam Nasa'i : 887, 1725, 1726
Imam Ibnu Majah : 3851
Imam Darimi : 1545