Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



Disingkaplah betis-nya hingga orang-orang yang menyembah Allah tetap bersujud

Imam Bukhari : 6886

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ هَلْ تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ إِذَا كَانَتْ صَحْوًا قُلْنَا لَا قَالَ فَإِنَّكُمْ لَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ يَوْمَئِذٍ إِلَّا كَمَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَتِهِمَا ثُمَّ قَالَ يُنَادِي مُنَادٍ لِيَذْهَبْ كُلُّ قَوْمٍ إِلَى مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ فَيَذْهَبُ أَصْحَابُ الصَّلِيبِ مَعَ صَلِيبِهِمْ وَأَصْحَابُ الْأَوْثَانِ مَعَ أَوْثَانِهِمْ وَأَصْحَابُ كُلِّ آلِهَةٍ مَعَ آلِهَتِهِمْ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ وَغُبَّرَاتٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ ثُمَّ يُؤْتَى بِجَهَنَّمَ تُعْرَضُ كَأَنَّهَا سَرَابٌ فَيُقَالُ لِلْيَهُودِ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ قَالُوا نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ ثُمَّ يُقَالُ لِلنَّصَارَى مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ فَيَقُولُونَ كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ فَيَقُولُونَ نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا يَحْبِسُكُمْ وَقَدْ ذَهَبَ النَّاسُ فَيَقُولُونَ فَارَقْنَاهُمْ وَنَحْنُ أَحْوَجُ مِنَّا إِلَيْهِ الْيَوْمَ وَإِنَّا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِيَلْحَقْ كُلُّ قَوْمٍ بِمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ وَإِنَّمَا نَنْتَظِرُ رَبَّنَا قَالَ فَيَأْتِيهِمْ الْجَبَّارُ فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَلَا يُكَلِّمُهُ إِلَّا الْأَنْبِيَاءُ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ تَعْرِفُونَهُ فَيَقُولُونَ السَّاقُ فَيَكْشِفُ عَنْ سَاقِهِ فَيَسْجُدُ لَهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ وَيَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ رِيَاءً وَسُمْعَةً فَيَذْهَبُ كَيْمَا يَسْجُدَ فَيَعُودُ ظَهْرُهُ طَبَقًا وَاحِدًا ثُمَّ يُؤْتَى بِالْجَسْرِ فَيُجْعَلُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجَسْرُ قَالَ مَدْحَضَةٌ مَزِلَّةٌ عَلَيْهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكَةٌ مُفَلْطَحَةٌ لَهَا شَوْكَةٌ عُقَيْفَاءُ تَكُونُ بِنَجْدٍ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ الْمُؤْمِنُ عَلَيْهَا كَالطَّرْفِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَنَاجٍ مَخْدُوشٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى يَمُرَّ آخِرُهُمْ يُسْحَبُ سَحْبًا فَمَا أَنْتُمْ بِأَشَدَّ لِي مُنَاشَدَةً فِي الْحَقِّ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ الْمُؤْمِنِ يَوْمَئِذٍ لِلْجَبَّارِ وَإِذَا رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ نَجَوْا فِي إِخْوَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَعْمَلُونَ مَعَنَا فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ وَيُحَرِّمُ اللَّهُ صُوَرَهُمْ عَلَى النَّارِ فَيَأْتُونَهُمْ وَبَعْضُهُمْ قَدْ غَابَ فِي النَّارِ إِلَى قَدَمِهِ وَإِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَإِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي فَاقْرَءُوا{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا }فَيَشْفَعُ النَّبِيُّونَ وَالْمَلَائِكَةُ وَالْمُؤْمِنُونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَقِيَتْ شَفَاعَتِي فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ أَقْوَامًا قَدْ امْتُحِشُوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ بِأَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِي حَافَتَيْهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ قَدْ رَأَيْتُمُوهَا إِلَى جَانِبِ الصَّخْرَةِ وَإِلَى جَانِبِ الشَّجَرَةِ فَمَا كَانَ إِلَى الشَّمْسِ مِنْهَا كَانَ أَخْضَرَ وَمَا كَانَ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ كَانَ أَبْيَضَ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ اللُّؤْلُؤُ فَيُجْعَلُ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِيمُ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الرَّحْمَنِ أَدْخَلَهُمْ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلَهُ مَعَهُوَقَالَ حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْبَسُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُهِمُّوا بِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو النَّاسِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ لِتَشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا قَالَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ قَالَ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ أَكْلَهُ مِنْ الشَّجَرَةِ وَقَدْ نُهِيَ عَنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ سُؤَالَهُ رَبَّهُ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ قَالَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ ثَلَاثَ كَلِمَاتٍ كَذَبَهُنَّ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا آتَاهُ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَكَلَّمَهُ وَقَرَّبَهُ نَجِيًّا قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ قَتْلَهُ النَّفْسَ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَرُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ قَالَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي فَيَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ أَيْضًا يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّانِيَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّالِثَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَهْ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ حَتَّى مَا يَبْقَى فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ قَالَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا }قَالَ وَهَذَا الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ الَّذِي وُعِدَهُ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Wakatwaambila kuti [Yahya bin Bukair] wakatwaambila kuti [Allaits bin Sa'd] kuzwa kuli [Khalid bin Yazid] kuzwa kuli [Sa'id bin Abu Hilal] kuzwa kuli [Zaid] kuzwa kuli ['Atha' bin Yasar] kuzwa kuli [Abu Sa'id Al Khudzri] wakati, 'Twakabuzya kuti, 'O Mutumwa wa Allah, sena tulabona Mwami wesu mubuzuba bwakubuka?' Musinsimi wakabuzya mukwiingula kuti: 'Sena ulajana buyumuyumu kubona zuba amwezi nozimweka?' twakati, 'Peepe'. Mushinshimi wakayinkila kunembo: 'Mbombubo mbowakanyina buyumuyumu bwakubona Mwami wako achiindi eecho, kunze lyabuyumuyumu mbowakajisi bwakubona boonse bobile'. Mpoonya wakati: 'Mpoonya kwakaba sikwiita wakati, 'Bantu boonse abaunke kuliyooyo ngobakomba!' Aboobo basikukomba ciingano bakainka aziingano zyabo, abalo basikukomba zikozyanyo bakaunka kuzikozyanyo zyabo, alimwi mukombi wa Leza woonse wakali abaleza babo kusikila bakasyeede buyo aabo bakali kukomba Leza, nokuba kuti bali kabotu nokuba kuti tabakombi Leza alimwi abantu babbuku lyakainda. Mpawo Jahannam wakaletwa akubikkwa, chakali mbuli kuti nchintu chitalibonyi, mpawo baJuuda bakabuzyigwa kuti, 'Ino mwakali kukomba nzi?' Bakaingula kuti, 'Twakali kukomba Uzair, mwana wa Allah'. Mpawo kwakamvwugwa jwi lyakati, 'Wabeja! Allah tajisi mukaintu naa bana pe.' Ino uyanda nzi?' Bakaingula kuti, 'Tulayanda kuti Watupa chakunywa!' Mpawo kwakazwa jwi, 'Nywa, nywebo nobaalumi!' Mpawo bakawida muhelo. Mpawo bantu baku Nashara bakabuzyigwa kuti, 'Ino mwakali kukomba nzi?' Bakaingula kuti, 'Twakali kukomba Isa al Mesiya, mwana waLeza'. Bakaingulwa kuti, 'Nywebo nyoonse mulabeja! Allah tajisi mukaintu nokuba bana pe, ino uyanda nzi?' Bakaingula kuti, 'Tuyanda kuti utupe chakunywa!' Mpawo wakasandula kuti, 'Nywa, nywebo nobaalumi!' Mpawo mpawo bakawida muhelo kusikila kwakasyeede buyo bantu bakali kukomba Allah, nikuba kuti bakali babotu naa batamvwi. Bakabuzyigwa kuti, 'Niinzi chakapa kuti mujatwe nikuba kuti bamwi bantu bakazwa kale?' Bakaingula kuti, 'twakaliandaanya kulimbabo alimwi swebo tuli bantu bamuyanda kapati, twakamvwa sikwiita kalila lwakwe mwini kuti, 'Bantu boonse abaswaangane ayooyo ngobakomba! Swebo luzutu tulindila Leza wesu'. Wakayinkila kunembo, 'Mpoonya Allah - Al Jabbar - wakaboola kuli mbabo muchimo nchobatakwe nibakabona chiindi chakusanguna, mpawo Allah wakati: 'Ndime Mwami wako'. Bakaingula kuti, 'Nduwe Rabb wesu, mpo taakwe wakakonzya kwaambuula anguwe kunze lyabasinsimi sallallaahu 'alaihi wasallam, mpawo basinsimi bakati, 'Sena taakwe chitondezyo aakati kanu a Allah nchomuzyi? ' Bakaingula kuti, 'Iyi, nkokuti moombe,' aboobo Allah wakayubununa moombe wakwe kuchitila kuti musyomi uli oonse afwugame kulinguwe. Mpawo kwakacaala aabo bakakotamina kuli Allah nkaambo ka riya a sum'ah aboobo bakaunka kuyookotamina mpawo misana yabo yakaba cibeela comwe alimwi, mpawo zibulo zya Jahannam zyakaletwa akubikkwa aakati ka Jahannam, twakabuzya kuti, 'O Mutumwa wa Allah, ino ncinzi cisisidwe mu Jahannam bridge? ' Mushinshimi wakasandula kuti: 'Bbulogo lilakonzya kuzwa munzila, kuwa, lilijisi zikwabilizyo zyabutale, lilijisi maamvwa mapati alimwi abosya, maamvwa ayoopangwa amasamu aamamvwa aaitwa kuti Sa'dan - matanda abosya. Basyomi bainda chakufwambaana, bamwi bali mbuli kugonka kwaliso, bamwi bali mbuli lulabo, bamwi bali mbuli guwo, mpawo bamwi bali mbuli bbiza lisalidwe. Kuli baabo bali mbuli mabbiza, kuli baabo bafwutuka mpawo bafutulwa ncobeni, pesi kuli baabo bafwutuka nibamana kutyompokelwa ankomo zyabutale, naa kusowelwa anzizyo muhelo lyahelo, kusikila ciindi camamanino bantu nobainda kabakwelwa, alimwi yebo tokonzyi kuzumanana kundisinganya kasimpe kakali antangalala kuli nduwe kwiinda muli nduwe kwiinda muli Allah muchiindi eecho Jabbar. Kuti babona kuti balikwabilidwe akati kabeenzinyina, m Bakaamba kuti, 'O Mwami wesu, masimpe beenzuma balapaila andiswe akuliimya kulya aswebo, alimwi balacita milimo mibotu andiswe! ' Allah Ta'ala wakati, 'Koya, kufumbwa akati kanu uujana mumoyo wakwe kulema kwa dinari yalusyomo, mpawo umugwisye', mpawo Allah wakakasya kuba muhelo. Mpawo bakaboola kuli beenzinyina aawo bamwi nibakabbizyigwa muhelo, bamwi kusikila kumaulu aabo, chisela chabana babo, aboobo bakagwisya kufumbwa mbobakali, mpawo bakapiluka mpawo Allah wakati, 'Koya alimwi, mpawo kufumbwa ngoyoojana mumoyo wakwe ulilema mbuli atomu yalusyomo, mpawo umugwisye'. Aboobo bakagwisya kufumbwa muntu ngobakazyi'. Rasulullah wakati: 'kuti kotandisyomi, mpawo bala kuti: '-Allah tabisyi kulema kwambuto yamusitada, ikuti kakuli bubotu, mpawo Allah ulayungizya bulumbu-' -Mibuzyo. An Nisaa': 40-, mpawo basinsimi shallallahu 'alaihi wasallam, bangelo abasyomi, boonse bakakombelezya. Mpawo Allah Al Jabbar wakati, Kukombelezya kwangu kuchiliwo. Mpawo Allah wakabweza bantu basyoonto kuzwa kuhelo mpawo wakanyampula bamwi bantu bakatentwa, mpawo bakasowelwa mumulonga kumulyango wakujulu ooyo wiitwa kuti 'Mulonga wabuumi' aboobo bakakomena kunkomwe zyawo zyobile mbuli maila mbwaakomena mumaziba aamilonga eeyo njomubona kanjikanji kumbali aamabwe amumbali aamisamu, eecho chikomena kuya kumulonga, eecho nchintu chiteteete chililangide kuchimvwule chilituba, mpawo zyakaboneka mbuli kuti zyakali ngale mpawo kusule lyansingo kuli zikobela. Mpawo bakanjila kujulu kusikila aabo bakkala kujulu bakaamba kuti, 'Mba 'utaqa' Ar Rahman - bantu bakaangununwa a Arrahman -, Allah wakanjila muli mbabo kutali akaambo kamilimo njobakachita, alimwi kutali akaambo kabubotu mbobakali kupa kuchitila kuti bakajane bwiinguzi bwakuti 'Kuli ndinywe mbomubona azimwi zikozyenye''. [Hajjaj bin Minhal] wakati; wakatwaambila [Hammam bin Yahya] wakatwaambila [Qatadah] kuzwa kuli [Anas] radliyallahu'anhu, kuti Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wasallam wakati: 'Mubuzuba bwaBubuke basyomi bayooangwa kusikila eezi zibapa kuusa. Bakati, 'Oo, kuti twakumbila Mwami wesu kuti atugwasye kuchitila kuti atuchite kulimvwa kwaanguluka kuzwa aawo mpotubede'. Bakaboola kuli Adamu mpawo bakati, 'Yebo, Adamu, nduwe usyikulu wabantu boonse, Allah wakakulenga amaanza aakwe, wakapanga julu kuba busena bwako bwakukkala mpawo wakapa kuti bangelo bakukotamine, Allah awalo wakakuyiisya mazina aazintu zyoonse kuchitila kuti ukonzye kutukombelezya aMwami wako kuchitila kuti ukonzye kutupa luumbulizyo mubusena bwesu. Asi Adamu wakasandula biyo kuti, "Nsikwe nguzu zyakukukombelezya." Rasulullah wakayinkila kunembo: 'Mpoonya Adamu wakamuyeezya kulubizya nkwaakachita, nkokuti kulya musamu wakakasyidwe nikuba kuti wakakasyidwe, mpawo wakati, 'Sola kuya kuli Nuh, nkaambo ngomusinsimi wakusaanguna sallallaahu 'alaihi wasallam ooyo Allah wakatuma kubantu bakkala anyika'. Bakaboola kuli Nowa, asi Nowa awalo wakasandula kuti, 'Kondilekelela, aawa tandijisi nguzu zyakukukombelezya', mpawo Nowa wakaamba kulubizya nkwaakachita, nkokuti wakabuzya Rabb wakwe katazyi kumwi kaamba kuti, 'Sola kuya kuli Ibrahim, nkaambo ngu Khalilurrahman -muyandwa wa Arrahman-'. Rasulullah wakayinkila kunembo amakani aakwe: 'Abalo bakaboola kuli Ibrahim, Ibrahim alikke wakasandula kuti, 'Ndilamawuse, aawa tandikwe nguzu zyakukukombelezya', Ibrahim mpawo wakaamba kulubizya kwakwe, nkokuti kubeja kutatu nkwaakachita kumwi kaamba kuti, 'Sola kuya kuli Musa, mubelesi ooyo Allah ngwaakamupede mubbuku lya Torah, kuti amwaambe mbuli Hilam zilakonzyeka''. Mushinshimi wakayinkila kunembo: 'Abalo bayooboola i Musa, Musa alikke nguwakasandula kuti, 'Kondilekelela, aawa tandijisi nguzu zyakukukombelezya', mpawo Musa wakamuyeezya kulubizya nkwaakachita, nkokuti kujaya muuya kakunyina kaambo kabotu, mpawo wakati, 'Sola kuya kuli Jesu, mubelesi wa Allah amwaapostolo wakwe, muuya wa Allah amajwi aakwe. Bakayinka kuli Jesu, asi 'Isa awalo wakasandula kuti, 'Ndilamawuse, aawa tandijisi nguzu zyakukukombelezya', mpawo wakati 'Sola kuya kuli Muhammad sallallaahu'alaihiwasallam, mubelesi ooyo Allah ngwaakalekelela zibi zyakwe zyakaindi azyakumbele'. Mpawo bakaboola kulindime - Muhammad - mpawo ndakalomba kuzumizigwa kuli Mwami wangu muŋanda yakwe mpawo ndakazumizigwa kuti ndiswaangane anguwe, nindakamubona, mpawo ndakawida ansi, Allah mpawo wakandizumizya mbuli mbwayoondizumizya. Allah mpawo wakati, 'Sumpuka mutwe wako, O Muhammad, koamba kuti, wamvwigwa, kolomba kukombelezya, wapegwa kukombelezya, kolomba, wapegwa'. Mpawo ndakasumpula mutwe wangu mpawo ndakatembaula Mwami wangu akutembaula nkwaakandiyiisya, mpawo ndakakombelezya mpawo wakandipa minyinza. Mpawo ndakazwa anze mpawo ndakabatambula kujulu'. Qatadah wakati, 'Alimwi ndakamumvwa kaamba kuti, 'Mpoonya ndakazwa, mpawo ndakabagwisya muhelo mpawo ndakababikka kujulu. Kuzwa waawo ndakajokela lwabili mpawo ndakalomba kuzumizigwa aMwami wangu muŋanda yakwe mpawo ndakazumizigwa kuti ndiswaangane anguwe, kuti ndakamubona, mpawo ndakawida ansi ndafwugama. Allah mpawo wandileke ndibe mbuli mbwayanda Allah, mpawo Allah wakati, 'Sumpuka mutwe wako O Muhammad akwaamba kuti uyoomvwigwa, mpawo ukombelezye, uyookombelezegwa, mpawo ulombe mpawo uyoopegwa'. Mpawo ndakasumpula mutwe wangu mpawo ndakalumbaizya Leza wangu mbuli mbwaakandiyiisya kuchita. Mpawo ndakakombelezya, mpawo wakandipa munyinza aboobo ndakazwa mpawo ndakanjila muli mbabo kujulu'. Qatadah wakati, 'Mpawo ndakamumvwa kaamba kuti, 'Mpawo ndakazwa aawo ndakabagwisya muhelo, mpawo ndakababikka kujulu'. Qatadah wakati, 'Mpawo ndakamvwa kaamba kuti, 'Aboobo ndakazwa mpawo ndakabagwisya muhelo, mpawo ndakababikka kujulu, kusikila kwakanyina chintu chakasyeede muhelo kunze lyabaabo bakajatwa a Koran, naakuti chaamba kuti weelede kuba kukabe kutamani, mpawo wakabala kapango aaka '-Mwami wako akubusye mubusena butembaulwa-' -Mibuzyo. Al Isra': 79-. Mushinshimi wakati, 'Eechi ncechibaka chibotu chakasyomezyegwa kumusinsimi wako sallallaahu 'alaihi wasallam'.

Hadith Corroboration :

Imam Ahmad : 3600, 3718, 3751, 4083, 6240, 6719, 7392, 9250, 10485, 10593, 10655, 11107, 11322, 11710, 12310, 13073, 13419, 14583
Imam Bukhari : 21, 42, 764, 3092, 4116, 4215, 4538, 6075, 6080, 6088, 6861, 6885, 6886, 6955, 6956, 6962
Imam Muslim : 131, 132, 133, 267, 269, 270, 271, 284, 285, 286, 287, 288, 5270
Imam Abu Dawud : 3568
Imam Tirmidzi : 1921, 1922, 2358, 2477, 2518, 2523
Imam Ibnu Majah : 58, 174, 4163, 4299, 4303
Imam Darimi : 2681