Al Jabbar

Imam Ahmad : 3452

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَقُولُونَ فِي هَؤُلَاءِ الْأَسْرَى قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمُكَ وَأَهْلُكَ اسْتَبْقِهِمْ وَاسْتَأْنِ بِهِمْ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ قَالَ وَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْرَجُوكَ وَكَذَّبُوكَ قَرِّبْهُمْ فَاضْرِبْ أَعْنَاقَهُمْ قَالَ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ انْظُرْ وَادِيًا كَثِيرَ الْحَطَبِ فَأَدْخِلْهُمْ فِيهِ ثُمَّ أَضْرِمْ عَلَيْهِمْ نَارًا قَالَ فَقَالَ الْعَبَّاسُ قَطَعْتَ رَحِمَكَ قَالَ فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ شَيْئًا قَالَ فَقَالَ نَاسٌ يَأْخُذُ بِقَوْلِ أَبِي بَكْرٍ وَقَالَ نَاسٌ يَأْخُذُ بِقَوْلِ عُمَرَ وَقَالَ نَاسٌ يَأْخُذُ بِقَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ قَالَ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ لَيُلِينُ قُلُوبَ رِجَالٍ فِيهِ حَتَّى تَكُونَ أَلْيَنَ مِنْ اللَّبَنِ وَإِنَّ اللَّهَ لَيَشُدُّ قُلُوبَ رِجَالٍ فِيهِ حَتَّى تَكُونَ أَشَدَّ مِنْ الْحِجَارَةِ وَإِنَّ مَثَلَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ كَمَثَلِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ { مَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي وَمَنْ عَصَانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ } وَمَثَلَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ كَمَثَلِ عِيسَى قَالَ { إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ } وَإِنَّ مَثَلَكَ يَا عُمَرُ كَمَثَلِ نُوحٍ قَالَ { رَبِّ لَا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا } وَإِنَّ مِثْلَكَ يَا عُمَرُ كَمَثَلِ مُوسَى قَالَ رَبِّ { اشْدُدْ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوا حَتَّى يَرَوْا الْعَذَابَ الْأَلِيمَ } أَنْتُمْ عَالَةٌ فَلَا يَنْفَلِتَنَّ مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلَّا بِفِدَاءٍ أَوْ ضَرْبَةِ عُنُقٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا سُهَيْلُ ابْنُ بَيْضَاءَ فَإِنِّي قَدْ سَمِعْتُهُ يَذْكُرُ الْإِسْلَامَ قَالَ فَسَكَتَ قَالَ فَمَا رَأَيْتُنِي فِي يَوْمٍ أَخْوَفَ أَنْ تَقَعَ عَلَيَّ حِجَارَةٌ مِنْ السَّمَاءِ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ حَتَّى قَالَ إِلَّا سُهَيْلُ ابْنُ بَيْضَاءَ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ إِلَى قَوْلِهِ لَوْلَا كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ فَذَكَرَ نَحْوَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِلَّا سُهَيْلُ ابْنُ بَيْضَاءَ وَقَالَ فِي قَوْلِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِتْرَتُكَ وَأَصْلُكَ وَقَوْمُكَ تَجَاوَزْ عَنْهُمْ يَسْتَنْقِذْهُمْ اللَّهُ بِكَ مِنْ النَّارِ قَالَ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْتَ بِوَادٍ كَثِيرِ الْحَطَبِ فَأَضْرِمْهُ نَارًا ثُمَّ أَلْقِهِمْ فِيهِ فَقَالَ الْعَبَّاسُ قَطَعَ اللَّهُ رَحِمَكَ حَدَّثَنَاه حُسَيْنٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ عَنْ الْأَعْمَشِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَحْشٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْدَاءُ اللَّهِ كَذَّبُوكَ وَآذَوْكَ وَأَخْرَجُوكَ وَقَاتَلُوكَ وَأَنْتَ بِوَادٍ كَثِيرِ الْحَطَبِ فَاجْمَعْ لَهُمْ حَطَبًا كَثِيرًا ثُمَّ أَضْرِمْهُ عَلَيْهِمْ وَقَالَ سَهْلُ ابْنُ بَيْضَاءَ

Һөйләне беҙгә [Әбү Мөғәүиә] беҙгә [Әл-Әл-Әмәси] [Әмру бин Мурра] [Әбү Үбәйҙә] [Ғабдуллаһтан] һөйләне, ул әйтте; Ибн Мәсғүдтән, Аллаһ унан риза булһын, Бәҙер һуғышында былай тигән: Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйтте: Бәҙерҙәге әсирҙәр тураһында нимә уйлайһығыҙ? Әбү Бәкр әйтте: Йә, Аллаһ Рәсүле, улар һинең халҡың һәм ғаиләң, уларҙы ғәфү ит һәм изгелекле бул, Аллаһ уларҙы ғәфү итһен. Ибн Мәсғүд әйтте: Ғүмәр: «Эй, Аллаһ Рәсүле, улар һине ҡыуып сығарҙылар, һиңә ялған һөйләнеләр, шуға яҡыныраҡ килеп, уларҙың тамаҡтарын ҡырҡ. Ибн Мәсғүд әйткән: Шул саҡта Ғабдуллаһ бин Роуаһа әйткән: «Эй, Аллаһ илсеһе, утын күп булған үҙән һайла, унан һуң уларҙы шунда ташла һәм яндыр. Шунан һуң Ғәббәс: «Улай булғас, һеҙ туғанлыҡ ептәрен өҙгәнһегеҙ!» Ибн Мәсғүд әйтте: Шунан һуң Рәсүлуллаһ килеп инде һәм уларҙың фекеренә яуап бирмәне һәм төрлө фекерҙәге кешеләр әйтте, улар араһында ҡайһы берҙәре әйтте: Ул Әбү Бәкерҙең фекерен алды, ҡайһы берҙәре әйтте: Ул Ғүмәрҙең фекерен алды, ҡайһы берҙәре әйтте: Ул Ғабдулла бин Роуаһаның фекерен алды. Ибн Мәсғүд әйткән: Шунан һуң Пәйғәмбәребеҙ сығып әйткән: Ысынлап та, Аллаһ ҡайһы бер кешеләрҙең күңелен һөттән йомшарғансы йомшартыуға һәм ҡайһы бер кешеләрҙең күңелен таштан ҡатҡансы ҡаты итеүгә ҡөҙрәткә эйә. Һинең ҡиссаң, эй Әбү Бәкер, Ибраһимға оҡшаш: кем миңә эйәрһә, ысынлап та, ул кеше минең төркөмдән, ә кем миңә буйһонмаһа, һин - Ғәфү итеүсе, Рәхимле. Ә һинең ҡиссаң, эй Әбү Бәкер, Ғайсаның: «Әгәр Һин уларҙы ғазаплаһаң, улар Һинең ҡолдарың, әгәр Һин уларҙы ғәфү итһәң, Һин — Ҡөҙрәтле, Хикмәтле!» Ә һинең ҡиссалың, эй, Ғүмәр, Нухтың: «Эй, Раббым, ер йөҙөндә кәферҙәрҙең береһен дә йәшәтмә», — тигән ҡиссаһы кеүек. Ә һинең ҡиссалың, эй Ғүмәр, Мусаның: «Йә Раббыбыҙ, уларҙың малдарын юҡ ит, күңелдәрен юҡ ит, шуға күрә улар ғазаплы ғазапты күрмәйенсә иман килтермәҫтәр», — тигән ҡиссалы. Һеҙ фәҡир кешеләр, шуға күрә әсирҙәрҙең береһен дә, фидиә алмайынса йәки муйынын ҡырҡмайынса, сығып китмәгеҙ. Ибн Мәсғүд: «Мин әйттем: «Эй, Аллаһ Рәсүле, Сөхәйл бин Бәйҙһүғтан башҡа, сөнки мин уның Ислам динен телгә алыуын ишеттем». Әммә Пәйғәмбәребеҙ өндәшмәне, мин шул көндән башҡа ҡаяларға бәрелеүҙән ҡурҡыу тойғоһо кисермәнем, тик ул: Сөхәйл бин Байдхоҙан башҡа. Ибн Мәсғүд әйткән: шунан һуң Аллаһы Тәғәлә үҙенең һүҙен индерҙе, йәғни: Пәйғәмбәрҙең ерҙәге дошмандарын фалиж һуҡҡансы, әсирҙәре булыуы ярамай. Һеҙ донъяуи мөлкәтте теләйһегеҙ, ә Аллаһ һеҙҙең өсөн теге донъя әжерен теләй. Ә Аллаһ Тәғәлә ҡөҙрәтле, хикмәтле...әгәр ҙә Аллаһы Тәғәләнең элекке тәҡдире булмаһа, алған фидиә арҡаһында ҙур ғазап кисерер инегеҙ тигән аятҡа тиклем. -Ал Анфал: 67-68-. Беҙгә [Әбү Мөғәвиәгә] - атап әйткәндә, Ибн Ғәмрҙе - әйтеп: Беҙгә [Зәйҙәгә] ошондай уҡ хәҙисте телгә алды, әммә унда: Сөхәйл бин Байдхонан башҡа, тигән. Һәм ул Әбү Бәкерҙең һүҙҙәренә ҡарата былай тине: Әбү Бәкер әйтте: «Эй, Аллаһ илсеһе, улар һинең ғаиләң һәм һинең нәҫелеңдең һәм халҡыңдың сығышы, уларҙы ғәфү ит, Аллаһ уларҙы һинең арҡаһында йәһәннәмдән ҡотҡарһын». Ибн Мәсғүд әйтте: Шул саҡта Ғабдуллаһ бин Роуаахах әйтте: «Эй, Аллаһ Рәсүле, һин утын күп булған үҙәндәһең, шуға күрә уны яндыр һәм уларҙы шунда ташла. Шунан һуң Ғәббәс: Аллаһы Тәғәлә һеҙҙең дуҫлыҡ ептәрен өҙһөн! Һөйләү беҙгә [Хөсәйен] - атап әйткәндә, Ибн Мөхәммәт: Һөйләү беҙгә [Джарир] - атап әйткәндә, Ибн Хаазим - ['Амаси] һуңынан ул өҫтәге хәҙисте һөйләне, әммә унда ул әйтте: Шул саҡта Абдулла бин Джахси тороп әйтте: Эй, Аллаһ Рәсүле, улар һеҙҙе унда аңлатты, эҙәрлекләне һәм һеҙҙе эҙәрлекләне. күп утын, шуға күп утын йыйып яндырығыҙ.