Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah

Imam Ahmad : 1932

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا فُضَيْلٌ يَعْنِي ابْنَ غَزْوَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا هَذَا يَوْمٌ حَرَامٌ قَالَ أَيُّ بَلَدٍ هَذَا قَالُوا بَلَدٌ حَرَامٌ قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا قَالُوا شَهْرٌ حَرَامٌ قَالَ إِنَّ أَمْوَالَكُمْ وَدِمَاءَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا ثُمَّ أَعَادَهَا مِرَارًا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ مِرَارًا قَالَ يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ وَاللَّهِ إِنَّهَا لَوَصِيَّةٌ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ قَالَ أَلَا فَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

اسان کي [ابن نمير] ٻڌايو آهي ته اسان کي [فضيل] يعني ابن غزوان، عڪرمه کان، ابن عباس کان، چيو ته؛ رسول الله ﷺ وضو حج دوران فرمايو؛ 'اي ماڻهو، اهو ڪهڙو ڏينهن آهي؟' ماڻهن جواب ڏنو؛ 'هي هڪ عظيم الشان مقدس ڏينهن آهي. هن پڇيو؛ 'هي ڪهڙو ملڪ آهي؟' انهن جواب ڏنو؛ 'هي حرم جي سرزمين آهي'. نبي ﷺ ٻيهر پڇيو؛ '۽ هي ڪهڙو مهينو آهي؟' انهن جواب ڏنو؛ 'شاندار مقدس چنڊ'. نبي ﷺ فرمايو؛ 'بيشڪ، توهان جو مال، خون ۽ عزت توهان لاءِ حرام آهي - انهن کي بي پرواهي سان نه ورتو وڃي - جيئن توهان جي هن مهيني ۾ توهان جي ملڪ ۾ هي ڏينهن توهان لاءِ حرام آهي'. پوءِ نبي ﷺ ان کي ورجايو ۽ ان کي ورجايو، پوءِ پنهنجو مٿو مٿي ڪيو ۽ چيو؛ 'اي الله، مون توهان کي اهو چيو،' بار بار. هن چيو ته؛ ابن عباس چيو ته: 'الله جو قسم، بيشڪ اهو پنهنجي رب 'عَزَّ وَجَلَّ' ڏانهن موٽڻ جو ارادو آهي. پوءِ پاڻ فرمايائون ته: 'تنهنڪري جيڪي حاضر آهن اهي غير حاضر ماڻهن کي خبر ڏين، ۽ مون کان پوءِ ڪفر ڏانهن نه موٽيو جتي توهان هڪ ٻئي کي قتل ڪيو'.