Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah

Imam Bukhari : 1625

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ وَرَجُلٌ أَفْضَلُ فِي نَفْسِي مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَخَطَبَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ قَالَ أَتَدْرُونَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ أَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ ذُو الْحَجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ أَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَتْ بِالْبَلْدَةِ الْحَرَامِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ فَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ فَلَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

اسان کي [عبدالله بن محمد] ٻڌايو آهي مون کي [ابو عامر] ٻڌايو آهي اسان کي [قرآن] ٻڌايو آهي [محمد بن سيرين] چيو آهي؛ مون کي [عبدالرحمن بن ابي بڪرة] [ابوبڪرة] کان ۽ انهن ماڻهن کان جيڪي وڌيڪ اهم آهن، عبدالرحمان [حميد بن عبدالرحمان] کان [ابوبڪرة] کان روايت ڪئي آهي. رضي الله عنه فرمائي ٿو ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم اسان کي النحر جي ڏينهن خطبو ڏنو، پاڻ پڇيو: 'ڇا توهان ڄاڻو ٿا ته اهو ڪهڙو ڏينهن آهي؟'. اسان جواب ڏنو: 'الله ۽ ان جو رسول بهتر ڄاڻن ٿا'. هڪ لمحي لاءِ هو خاموش رهيو ته اسان کي شڪ ٿيو ته هو ان کي ان نالي سان نه سڏيندو - جيڪو اسان اڳ ۾ ئي ڄاڻندا هئاسين - '. هن چيو: 'ڇا اڄ النحر جو ڏينهن ناهي؟'. اسان جواب ڏنو: 'صحيح'. هن ٻيهر پڇيو: 'هي ڪهڙو مهينو آهي؟'. اسان جواب ڏنو: 'الله ۽ ان جو رسول بهتر ڄاڻن ٿا'. هڪ لمحي لاءِ هو وري خاموش رهيو ته جيئن اسان کي شڪ ٿيو ته هو ان جو نالو ان نالي سان نه رکندو - جيڪو اسان اڳ ۾ ئي ڄاڻون ٿا - '. هن چيو؛ 'ڇا هي ذوالحج جو مهينو نه آهي؟'. اسان جواب ڏنو؛ 'صحيح'. پوءِ هن ٻيهر پڇيو؛ 'هي ڪهڙو ملڪ آهي؟'. اسان جواب ڏنو؛ 'الله ۽ ان جو رسول بهتر ڄاڻن ٿا'. هڪ لمحي لاءِ هو ٻيهر خاموش رهيو ته جيئن هڪ ڀيرو ٻيهر اسان کي شڪ ٿيو ته هو ان جو نالو پنهنجي نالي سان نه رکندو - جيڪو اسان اڳ ۾ ئي ڄاڻون ٿا -'. هن چيو؛ 'ڇا هي حرام زمين ناهي؟'. اسان جواب ڏنو؛ 'صحيح'. پوءِ هن چيو؛ 'بيشڪ، توهان جو رت ۽ توهان جو مال توهان لاءِ حرام آهي، جيئن هن ڏينهن ۾، توهان جي مهيني ۾ ۽ توهان جي زمين ۾ توهان لاءِ حرام آهي جيستائين توهان پنهنجي رب سان ملندا. ڇا مون ان کي نه پهچايو؟'. انهن جواب ڏنو؛ خير اهو ئي آهي'. پوءِ هن جاري رکيو؛ 'اي الله، ڏس. تنهن ڪري جيڪي شاهد آهن اهي ان کي انهن تائين پهچائين جيڪي موجود نه آهن، ڇاڪاڻ ته ڪيترائي ماڻهو جيڪي پهچائيا ويا آهن اهي ٻڌندڙن کان وڌيڪ سمجهي سگهن ٿا. ۽ منهنجي وڃڻ کان پوءِ ڪافر نه ٿيو، توهان هڪ ٻئي جون گردنون ڪٽيو ٿا - هڪ ٻئي کي قتل ڪيو ٿا - '.