Rasulullah mengadakan perjanjian damai dengan penduduk Hudaibiyah dan bersedia menghapus kata ‘Muhammad Rasulullah’

Imam Ahmad : 621

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى الطَّبَّاعُ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عِيَاضِ بْنِ عَمْرٍو الْقَارِيِّ قَالَ جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ فَدَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَنَحْنُ عِنْدَهَا جُلُوسٌ مَرْجِعَهُ مِنْ الْعِرَاقِ لَيَالِيَ قُتِلَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَتْ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ شَدَّادٍ هَلْ أَنْتَ صَادِقِي عَمَّا أَسْأَلُكَ عَنْهُ تُحَدِّثُنِي عَنْ هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ الَّذِينَ قَتَلَهُمْ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ وَمَا لِي لَا أَصْدُقُكِ قَالَتْ فَحَدِّثْنِي عَنْ قِصَّتِهِمْ قَالَ فَإِنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَمَّا كَاتَبَ مُعَاوِيَةَ وَحَكَمَ الْحَكَمَانِ خَرَجَ عَلَيْهِ ثَمَانِيَةُ آلَافٍ مِنْ قُرَّاءِ النَّاسِ فَنَزَلُوا بِأَرْضٍ يُقَالُ لَهَا حَرُورَاءُ مِنْ جَانِبِ الْكُوفَةِ وَإِنَّهُمْ عَتَبُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا انْسَلَخْتَ مِنْ قَمِيصٍ أَلْبَسَكَهُ اللَّهُ تَعَالَى وَاسْمٍ سَمَّاكَ اللَّهُ تَعَالَى بِهِ ثُمَّ انْطَلَقْتَ فَحَكَّمْتَ فِي دِينِ اللَّهِ فَلَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ تَعَالَى فَلَمَّا أَنْ بَلَغَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا عَتَبُوا عَلَيْهِ وَفَارَقُوهُ عَلَيْهِ فَأَمَرَ مُؤَذِّنًا فَأَذَّنَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ إِلَّا رَجُلٌ قَدْ حَمَلَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا أَنْ امْتَلَأَتْ الدَّارُ مِنْ قُرَّاءِ النَّاسِ دَعَا بِمُصْحَفٍ إِمَامٍ عَظِيمٍ فَوَضَعَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَصُكُّهُ بِيَدِهِ وَيَقُولُ أَيُّهَا الْمُصْحَفُ حَدِّثْ النَّاسَ فَنَادَاهُ النَّاسُ فَقَالُوا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا تَسْأَلُ عَنْهُ إِنَّمَا هُوَ مِدَادٌ فِي وَرَقٍ وَنَحْنُ نَتَكَلَّمُ بِمَا رُوِينَا مِنْهُ فَمَاذَا تُرِيدُ قَالَ أَصْحَابُكُمْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ خَرَجُوا بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ كِتَابُ اللَّهِ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ فِي امْرَأَةٍ وَرَجُلٍ { وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِنْ أَهْلِهَا إِنْ يُرِيدَا إِصْلَاحًا يُوَفِّقْ اللَّهُ بَيْنَهُمَا } فَأُمَّةُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْظَمُ دَمًا وَحُرْمَةً مِنْ امْرَأَةٍ وَرَجُلٍ وَنَقَمُوا عَلَيَّ أَنْ كَاتَبْتُ مُعَاوِيَةَ كَتَبَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَقَدْ جَاءَنَا سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحُدَيْبِيَةِ حِينَ صَالَحَ قَوْمَهُ قُرَيْشًا فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَقَالَ سُهَيْلٌ لَا تَكْتُبْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَقَالَ كَيْفَ نَكْتُبُ فَقَالَ اكْتُبْ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاكْتُبْ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ لَوْ أَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ لَمْ أُخَالِفْكَ فَكَتَبَ هَذَا مَا صَالَحَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قُرَيْشًا يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ { لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ } فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ عَلِيٌّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَخَرَجْتُ مَعَهُ حَتَّى إِذَا تَوَسَّطْنَا عَسْكَرَهُمْ قَامَ ابْنُ الْكَوَّاءِ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ يَا حَمَلَةَ الْقُرْآنِ إِنَّ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَنْ لَمْ يَكُنْ يَعْرِفُهُ فَأَنَا أُعَرِّفُهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَا يَعْرِفُهُ بِهِ هَذَا مِمَّنْ نَزَلَ فِيهِ وَفِي قَوْمِهِ { قَوْمٌ خَصِمُونَ } فَرُدُّوهُ إِلَى صَاحِبِهِ وَلَا تُوَاضِعُوهُ كِتَابَ اللَّهِ فَقَامَ خُطَبَاؤُهُمْ فَقَالُوا وَاللَّهِ لَنُوَاضِعَنَّهُ كِتَابَ اللَّهِ فَإِنْ جَاءَ بِحَقٍّ نَعْرِفُهُ لَنَتَّبِعَنَّهُ وَإِنْ جَاءَ بِبَاطِلٍ لَنُبَكِّتَنَّهُ بِبَاطِلِهِ فَوَاضَعُوا عَبْدَ اللَّهِ الْكِتَابَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَرَجَعَ مِنْهُمْ أَرْبَعَةُ آلَافٍ كُلُّهُمْ تَائِبٌ فِيهِمْ ابْنُ الْكَوَّاءِ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ عَلَى عَلِيٍّ الْكُوفَةَ فَبَعَثَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى بَقِيَّتِهِمْ فَقَالَ قَدْ كَانَ مِنْ أَمْرِنَا وَأَمْرِ النَّاسِ مَا قَدْ رَأَيْتُمْ فَقِفُوا حَيْثُ شِئْتُمْ حَتَّى تَجْتَمِعَ أُمَّةُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا تَسْفِكُوا دَمًا حَرَامًا أَوْ تَقْطَعُوا سَبِيلًا أَوْ تَظْلِمُوا ذِمَّةً فَإِنَّكُمْ إِنْ فَعَلْتُمْ فَقَدْ نَبَذْنَا إِلَيْكُمْ الْحَرْبَ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا يَا ابْنَ شَدَّادٍ فَقَدْ قَتَلَهُمْ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا بَعَثَ إِلَيْهِمْ حَتَّى قَطَعُوا السَّبِيلَ وَسَفَكُوا الدَّمَ وَاسْتَحَلُّوا أَهْلَ الذِّمَّةِ فَقَالَتْ أَاللَّهِ قَالَ أَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَقَدْ كَانَ قَالَتْ فَمَا شَيْءٌ بَلَغَنِي عَنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ يَتَحَدَّثُونَهُ يَقُولُونَ ذُو الثُّدَيِّ وَذُو الثُّدَيِّ قَالَ قَدْ رَأَيْتُهُ وَقُمْتُ مَعَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَيْهِ فِي الْقَتْلَى فَدَعَا النَّاسَ فَقَالَ أَتَعْرِفُونَ هَذَا فَمَا أَكْثَرَ مَنْ جَاءَ يَقُولُ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَسْجِدِ بَنِي فُلَانٍ يُصَلِّي وَرَأَيْتُهُ فِي مَسْجِدِ بَنِي فُلَانٍ يُصَلِّي وَلَمْ يَأْتُوا فِيهِ بِثَبَتٍ يُعْرَفُ إِلَّا ذَلِكَ قَالَتْ فَمَا قَوْلُ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حِينَ قَامَ عَلَيْهِ كَمَا يَزْعُمُ أَهْلُ الْعِرَاقِ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَتْ هَلْ سَمِعْتَ مِنْهُ أَنَّهُ قَالَ غَيْرَ ذَلِكَ قَالَ اللَّهُمَّ لَا قَالَتْ أَجَلْ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ يَرْحَمُ اللَّهُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّهُ كَانَ مِنْ كَلَامِهِ لَا يَرَى شَيْئًا يُعْجِبُهُ إِلَّا قَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ فَيَذْهَبُ أَهْلُ الْعِرَاقِ يَكْذِبُونَ عَلَيْهِ وَيَزِيدُونَ عَلَيْهِ فِي الْحَدِيثِ

Wedi dweud wrthym [Ishaq Bin Isa Ath Thabba'] wedi dweud wrthyf [Yahya Bin Sulaim] o [Abdullah Bin Utsman Bin Khutsaim] o [Ubaidillah Bin Iyadl Bin 'Amru Al Qari] meddai; Daeth [Abdullah Bin Syaddad] a chyfarfod Aisyah, tra oeddem yn eistedd wrth ei hochr ar ôl dychwelyd o Irac ar y dyddiau y lladdwyd Ali, yna gofynnodd Aisyah iddo; 'O Abdullah Bin Syaddad, wyt ti'n onest efo fi am yr hyn wnes i ofyn i ti, ti wedi dweud wrtha i am bobl y bu Ali yn ymladd yn eu herbyn?' Atebodd Abdullah; 'Pam nad oeddwn yn onest gyda chi?' Dywedodd Aisha; 'Dywedwch eu stori wrthyf wedyn!' Dywedodd Abdullah; ' Yn wir, pan aeth Ali i gytundeb â Mu'awiyah, a dau berson fel barnwyr wedi penderfynu, yna wyth mil o bobl y Qori a ddaeth allan o Ali, ac maent yn ymsefydlu mewn lle a elwir Harura' lleoli nesaf i Kufa, maent yn gwadu Ali trwy ddweud; 'Rydych chi wedi tynnu'r dillad y mae Allah Ta'ala wedi'u rhoi arnoch chi, ac o'r enw mae Allah Ta'ala wedi'i roi i chi, yna rydych chi'n rhuthro i farnu ar sail crefydd Allah, er nad oes unrhyw gyfraith heblaw cyfraith Allah Ta'ala'. felly pan fydd y newyddion am eu gwaradwydd cyrraedd Ali ac maent yn gwahanu eu hunain oddi wrtho, yna [Ali] gorchmynnodd rhywun i alw, i beidio â mynd i mewn i'r Comander y Ffyddlon ac eithrio rhywun a ddaeth â'r Qur'an, a phan oedd yr ystafell yn llenwi â adroddwyr y Qur'an, gofynnodd Ali am gopi o'r Imam uchel, yna fe'i gosododd yn y ddwy law a'i wasgu â'i ddwylo wrth ddweud; 'O Mushaf, pregetha i'r bobl'. Felly y bobl a alwasant arno, gan ddywedyd; 'O Amirul Mukminin, pam yr ydych yn gofyn iddo, er mai dim ond darn o inc ar ddalen o bapur ydyw, a'n bod yn siarad ar sail yr hyn a ddywedodd wrthym, yna beth ydych chi'n ei olygu?' Atebodd Ali; 'Eich ffrindiau, sef y rhai a ddaeth allan ohonof, er bod llyfr Allah rhyngof a nhw, mae Allah Ta'ala wedi dweud yn Ei lyfr am fenyw a dyn: -Ac os ydych chi'n poeni y bydd rhaniad rhwng y ddau, yna anfonwch gyfryngwr o deulu'r dyn ac o deulu'r fenyw, os yw'r ddau ohonyn nhw eisiau heddwch - bydd Allah yn sicr o gysoni'r ddau. Yn y cyfamser, mae gwaed yr Ummah o Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam yn fwy ac yn fwy anrhydeddus na dim ond dyn a menyw, ac mae ganddynt ddig yn fy erbyn oherwydd i mi ddod i gytundeb gyda Mu'awiyah. Roedd Ali Bin Abu Talib ysgrifennu cytundeb pan ddaeth Suhail Bin 'Amru i ni, ac yr oeddem ar y pryd gyda Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yn Hudaibiyah pan ymrwymodd i gytundeb heddwch gyda'i bobl o'r Quraysh, yna Rasulullah shallallahu' alaihi wasallam ysgrifennodd; 'Bismillaahir rahmaanir rahim,' meddai Suhail; 'Peidiwch ag ysgrifennu 'Bismillaahir rahmaanir rahim'. Felly gofynnodd; 'Felly beth ydyn ni'n ei ysgrifennu?' Meddai Suhail; 'Ysgrifenna; bismika allahumma,' yna dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ysgrifennwch Muhammad Rasulullah!' Felly y dywedodd Suhail; 'Pe bawn i'n gwybod mai chi oedd Negesydd Allah, ni fyddwn wedi dadlau â chi'. Yna ysgrifennodd: 'Dyma heddwch Muhammad Bin Abdullah gyda'r Quraysh', dywedodd Allah Ta'ala yn Ei lyfr: 'Mae yn Negesydd Allah esiampl i chi, i'r rhai sy'n gobeithio yn Allah a'r Dydd Olaf'. Felly anfonodd Ali Abdullah Bin Abbas atyn nhw - pobl Khawarij -, deuthum allan gydag Abdullah Bin Abbas, pan oeddem yng nghanol eu milwyr, cododd Ibnul Kawaa a phregethodd o'u blaenau, gan ddweud; 'O gludwyr y Qur'an, yn wir dyma Abdullah Bin Abbas, pwy bynnag nad yw'n ei adnabod, yna byddaf yn ei gyflwyno o'r kitabula h er mwyn i chi ei adnabod, dyma un o'r adnodau a ddatgelwyd amdano ef a'i bobl - pobl sy'n groes i'w gilydd - felly dychwelwch ef at yr arbenigwyr a pheidiwch â rhoi prawf arno ynghylch Llyfr Allah'. Yna eu pregethwyr a safasant ac a ddywedasant; 'Trwy Allah, byddwn yn bendant yn ei brofi â Llyfr Allah, os daw â Al Haq, yna rydym yn ei adnabod a byddwn yn ei ddilyn yn bendant, ond os daw â anwiredd, yna byddwn yn ei wadu am ei anwiredd'. Yna maent yn profi Abdullah gyda'r Qur'an am dri diwrnod, yna pedair mil ohonynt yn dychwelyd -i Al Haq-, maent i gyd yn edifarhau ac yn eu plith roedd Ibnul Kawwa 'felly dychwelodd nhw i Ali yn Kufa, yna anfonodd Ali ef at y gweddill - a oedd yn dal allan o Ali-, yna dywedodd Abdullah; 'Rydych chi wedi gweld y pethau sy'n digwydd rhyngom ni a phobl eraill, felly stopiwch os dymunwch fel bod alaihi wasallam Ummah Muhammad shallallahu yn unedig, rhyngom ni a chi, peidiwch â thaflu gwaed anghyfreithlon, peidiwch â thwyllo na gormesu pobl sydd mewn cytundeb, a dweud y gwir, os gwnewch chi, yna byddwn yn rhyfela â chi yn deg, yn wir nid yw Allah yn hoffi'r rhai sy'n bradychu.' Yna Aisyah a ofynnodd; 'O Ibn Syaddad, ydy e wir wedi ymladd â nhw?' Yna Abdullah Bin Syaddad a attebodd; 'Trwy Allah, ni anfonodd Ali nhw fel eu bod yn twyllo, yn taflu gwaed ac yn ei gwneud yn gyfreithlon i'r arbenigwyr Dzimmah'. Yna Aisyah a ddywedodd; 'Er mwyn Allah?' Atebodd Abdullah; 'Trwy Allah, nid oes unrhyw dduw sy'n deilwng o'i addoli ond Ef, dyna a ddigwyddodd'. gofynnodd Aisyah; 'Felly beth sydd wedi dod i mi am yr arbenigwyr dzimmah? Buont yn ei drafod, meddent; 'Perchnogion bronnau perchnogion bronnau'.' Dywedodd Abdullah; 'Yn wir fe'i gwelais a safais gydag Ali tra roedd ymhlith y dioddefwyr, yna galwodd Ali y bobl a dweud; 'Ydych chi'n adnabod y person hwn? Faint mae'n dod'. Dywedodd Abdullah; 'Yn wir, rwy'n ei weld yn aml yn gweddïo mewn mosg o'r fath ac mewn mosg o'r fath ac mewn mosg o'r fath.' Ac nid yw pobl yn meddwl am unrhyw beth pendant a all ei gydnabod ac eithrio hynny'. Yna Aisyah a ofynnodd; 'Yna beth ddywedodd Ali pan safodd o'i flaen fel roedd pobl Irac yn ei feddwl?' Atebodd Abdullah; Clywais ef yn dweud: 'Gogoneddir Allah a'i Negesydd'. Dywedodd Aisha; 'A glywsoch chi ef yn dweud rhywbeth arall?' Atebodd Abdullah; 'Allahumma - gan Allah - na'. Dywedodd Aisha; 'Mae'n wir, yn fwyaf gwir am Allah a'i Negesydd, bydded Allah drugarhau wrth Ali, yn wir ymhlith ei eiriau oedd na welodd unrhyw beth a wnaeth iddo ryfeddu oni bai ei fod yn dweud; 'Mae Allah a'i Negesydd yn wirioneddol gyfiawn'. Ond gwadodd pobol Irac hynny ac ychwanegu geiriau ato.