حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ قَالَ قَالَ فَتًى مِنَّا مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ لِحُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَأَيْتُمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَحِبْتُمُوهُ قَالَ نَعَمْ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ فَكَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ كُنَّا نَجْهَدُ قَالَ وَاللَّهِ لَوْ أَدْرَكْنَاهُ مَا تَرَكْنَاهُ يَمْشِي عَلَى الْأَرْضِ وَلَجَعَلْنَاهُ عَلَى أَعْنَاقِنَا قَالَ فَقَالَ حُذَيْفَةُ يَا ابْنَ أَخِي وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْخَنْدَقِ وَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ هَوِيًّا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَنْ رَجُلٌ يَقُومُ فَيَنْظُرَ لَنَا مَا فَعَلَ الْقَوْمُ يَشْتَرِطُ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ يَرْجِعُ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ فَمَا قَامَ رَجُلٌ ثُمَّ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَوِيًّا مِنْ اللَّيْلِ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَنْ رَجُلٌ يَقُومُ فَيَنْظُرَ لَنَا مَا فَعَلَ الْقَوْمُ ثُمَّ يَرْجِعُ يَشْرِطُ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّجْعَةَ أَسْأَلُ اللَّهَ أَنْ يَكُونَ رَفِيقِي فِي الْجَنَّةِ فَمَا قَامَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ مَعَ شِدَّةِ الْخَوْفِ وَشِدَّةِ الْجُوعِ وَشِدَّةِ الْبَرْدِ فَلَمَّا لَمْ يَقُمْ أَحَدٌ دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَكُنْ لِي بُدٌّ مِنْ الْقِيَامِ حِينَ دَعَانِي فَقَالَ يَا حُذَيْفَةُ فَاذْهَبْ فَادْخُلْ فِي الْقَوْمِ فَانْظُرْ مَا يَفْعَلُونَ وَلَا تُحْدِثَنَّ شَيْئًا حَتَّى تَأْتِيَنَا قَالَ فَذَهَبْتُ فَدَخَلْتُ فِي الْقَوْمِ وَالرِّيحُ وَجُنُودُ اللَّهِ تَفْعَلُ مَا تَفْعَلُ لَا تَقِرُّ لَهُمْ قِدْرٌ وَلَا نَارٌ وَلَا بِنَاءٌ فَقَامَ أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ لِيَنْظُرْ امْرُؤٌ مَنْ جَلِيسُهُ فَقَالَ حُذَيْفَةُ فَأَخَذْتُ بِيَدِ الرَّجُلِ الَّذِي إِلَى جَنْبِي فَقُلْتُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ ثُمَّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ إِنَّكُمْ وَاللَّهِ مَا أَصْبَحْتُمْ بِدَارِ مُقَامٍ لَقَدْ هَلَكَ الْكُرَاعُ وَأَخْلَفَتْنَا بَنُو قُرَيْظَةَ بَلَغَنَا مِنْهُمْ الَّذِي نَكْرَهُ وَلَقِينَا مِنْ هَذِهِ الرِّيحِ مَا تَرَوْنَ وَاللَّهِ مَا تَطْمَئِنُّ لَنَا قِدْرٌ وَلَا تَقُومُ لَنَا نَارٌ وَلَا يَسْتَمْسِكُ لَنَا بِنَاءٌ فَارْتَحِلُوا فَإِنِّي مُرْتَحِلٌ ثُمَّ قَامَ إِلَى جَمَلِهِ وَهُوَ مَعْقُولٌ فَجَلَسَ عَلَيْهِ ثُمَّ ضَرَبَهُ فَوَثَبَ عَلَى ثَلَاثٍ فَمَا أَطْلَقَ عِقَالَهُ إِلَّا وَهُوَ قَائِمٌ وَلَوْلَا عَهْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُحْدِثْ شَيْئًا حَتَّى تَأْتِيَنِي وَلَوْ شِئْتُ لَقَتَلْتُهُ بِسَهْمٍ قَالَ حُذَيْفَةُ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي فِي مِرْطٍ لِبَعْضِ نِسَائِهِ مُرَحَّلٍ فَلَمَّا رَآنِي أَدْخَلَنِي إِلَى رَحْلِهِ وَطَرَحَ عَلَيَّ طَرَفَ الْمِرْطِ ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ وَإِنَّهُ لَفِيهِ فَلَمَّا سَلَّمَ أَخْبَرْتُهُ الْخَبَرَ وَسَمِعَتْ غَطَفَانُ بِمَا فَعَلَتْ قُرَيْشٌ وَانْشَمَرُوا إِلَى بِلَادِهِمْ

Esan digu [Ya'qub] esan digu [nire aita] [Muhammad bin Ishaq] esan dit [Yazid bin Ziyad] [Muhammad bin Ka'ab Al Qurazhi] esan du; Kufako gazte batek [Hudzaifah bin Al Yaman] esan zion: O Abu 'Abdullah! Sallallaahu 'alaihi wa salam Profeta ikusi eta lagundu al zenuen? He Hudzaifah bin Al Yamanek erantzun zuen: Bai, ene iloba. Galdetu zuen: Zertan ari zara? Hudzaifah bin Al Yamanek erantzun zuen: Ala, nekatuta geunden. Esan zuen gazteak; Ala, ezagutu izan bagenu, ez genuke utziko eta noski gure lepoaren gainean jarriko genuke. Hudzaifah bin Al Yamanek esan zuen: O ene iloba, Allahren arabera, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa salam lubakian egon ginen, gauez otoitz egin zuen eta gero guri bueltatu eta esan zuen: 'Zutik jarri eta jendea zer egiten ari den erakutsi nahi duenak - Rasulullah sallallahu 'alaihi wa salam' jarri beharko du, orduan itzultzeko eskatuko dio. Inor ez zen zutitu Allah sallallaahu 'alaihi wa salam gauez Messenger, gero guregana bueltatu eta esan zuen: 'Nork zutik jarri eta jendea zertan ari den erakutsi nahi digu - Alai sallallaahu 'alaihi wa salam-ek itzultzeko eskatzen du - orduan Allah zeruan nire laguna izan dadila eskatzen diot'. Inor ez zen zutitu beldur, gose eta hotza zirelako. Inor ez zelako zutitu, azkenean Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa salam-ek deitu zidan, ezin izan nuen altxatu, deitu ninduenean, orduan esan zuen: 'O Hudzaifah, zoaz eta sartu jendearen erdian, ikusi zer egiten duten, ez egin ezer guregana etorri arte. Joan eta jendearen erdian sartu nintzen. Garai hartan haizeak eta Jainkoaren armadak beren lana egin zuten, harik eta labe, su edo eraikin bakar bat ere iraun ez zuen arte. Orduan Abu Sufyan bin Harb zutitu eta esan zuen; O Quraysh guztiak! Lagun bat ondoan ikusten duzun bakoitzean, utzi egon. Hudzaifahek esan zuen: Nire ondoan zegoen norbaiti eskua heldu nion, orduan galdetu nion: Nor zara zu? Pertsonak erantzun zuen: Fulan bin so and so. Horren ostean esan zuen Abu Sufyanek; O Quraysh guztiak! Ala, orain ez dago zu bizirik irauteko lekurik, eremua suntsitu egin da, Bani Quraizhah-ek utzi gaituzte, haietatik gustatzen ez zaigun zerbait geratzen zaigu, ikusten duzun bezala haize honen aurrean gaude, Allahren arabera ez dago zutik irauten duen sukalde bakar bat, sutondo bakar bat ere ez da bizirik irauten eta ez dagoelako eraikin bakar bat ere eutsiko zaitugulako, beraz, joango zaitugulako. Ondoren, bere gamelu lotuta joan zen eta gainean eseri zen, bere gamelua jo eta gero hiru pertsona salto egin zituen, ez zuen askatu zutik jarri zenean izan ezik, Ala-ren arabera, Allahren Mezularia sallallaahu 'alaihi wa salam-ak ez bazidan ezer egin hura ezagutu arte, nahi izan banu, gezi batekin hilko nukeen. Hudzaifah bin Al Yamanek esan zuen: Orduan, Allahren Mezularia itzuli nintzen sallallaahu 'alaihi wa salam eta zutik zegoen otoitzean bere emazte batena zen oihal iletsu bat jantzita. Ikusi ninduenean, bere egoitzan sartzeko agindu zidan, gero soinean zeraman oihal iletsuaren ertza kendu zuen, ondoren makurtu eta soinean jarrita ahuspeztu zen. Agurtu ninduenean, berria kontatu nion. Bani Ghatafanek Quraysh-ek egiten zutena entzun zuten, eta azkenean beren jaioterrira itzuli ziren.