Penjelasan tentang iman, Islam dan ihsan

Imam Bukhari : 48

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ

ነጊሩና ኣሎ [ሙሳዳድ] ኢሉ፡ ነጊሩና ኣሎ [ኢስማዒል ቢን ኢብራሂም] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ሓያን ኣብ ታይሚ] ካብ [ኣቡ ዙርዓ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ኢሉ፤ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ሓደ መዓልቲ ንሰሓባታቶም ከም ዝተራእዩ፡ ድሕሪኡ መልኣኽ ጅብሪል ዓሌይሂስ ሰላም መጺኡ ድሕሪኡ ድማ ኢማን እንታይ እዩ ኢሉ ሓተተ። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም መለሱ፦ ‘እምነት ማለት ብኣላህን መላእኽቱን መጻሕፍቱን ምስኡ ምርኻብን ምስ ልኡኻቱን ምእማንን ኣብ መዓልቲ ቂያም ምእማንን እዩ’። -ጅብሪል ዓለይሂስ ሰላም- እስልምና እንታይ እዩ? ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ድማ ከምዚ ኢሎም መለሱ፦ ‘እስልምና ንኣላህ ምምላኽን ምስኡ ዝኾነ ነገር ዘይምሕባርን፣ ሰላት ምግባርን፣ ግዴታዊ ዘካት ምኽፋልን፣ ኣብ ወርሒ ሮሞድላን ምጽዋምን እዩ’። -ጅብሪል ዓለይሂስ ሰላም- ኢሕሳን እንታይ እዩ? ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ድማ ከምዚ ኢሎም መለሱ: ‘ንኣላህ ከም ዝረኣኻዮ ጌርካ ኢኻ ትሰግድዎ እንተ ዘይረኣኻዮ ድማ ብጭቡጥ ይርእየካ እዩ’ ኢሎም መለሱ። -ጅብሪል ዓለይሂስ ሰላም- ደጊሙ ‘መዓስ እያ መዓልቲ ፍርዲ ትኸውን?’ በለ። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም መለሱ: ‘እቶም ብዛዕባኡ ዝሕተቱ ካብቶም ዝሓቱ ንላዕሊ ኣይፈልጡን እዮም። ምልክታት ግን ክገልጾ እየ፤ -እቲ እዩ-፤ ሓደ ባርያ ንጐይታኡ እንተወሊዱ፡ እቶም ጸለምቲ ጓሶት ኣግማል ንሓሙሽተ ዕድመ ህንጻታት ንምህናጽ እንተተወዳዲሮም፡ ንውሓት ግዜኡ ብዘይካ ኣላህ ኣይፍለጥን’። ብድሕሪኡ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም ኣንቢቦም: 'ብሓቂ ምስ ኣላህ ጥራሕ እዩ ፍልጠት መዓልቲ ፍርዲ' -QS. ሉቕማን፡ 34-. ብድሕሪ እዚ ናይ ጅብሪል ዓሌይሂስ ሰላምታ ተበጊሱ፣ ድሕሪኡ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም፤ 'ኣብዚ ኣምጽእዎ'። እቶም ሰሓባ ግን ዋላ ሓንቲ ስለዘይረኣዩ ነቢይ ከምዚ ኢሎም፤ 'ንሱ እቲ ናብ ደቂ ሰባት ሃይማኖቶም ክምህር ዝመጸ መልኣኽ ገብርኤል እዩ'። ኣቡ ዓብደላ ከምዚ ኢሎም:- ኩሉ እቲ ብእኡ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ዝተገልጸ ነገራት ከም እምነት እዩ ዝውሰድ።