Malaikat jibril mengajar tentang enam dasar iman, lima dasar islam, dan ihsan

Imam Ahmad : 346

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ ذَاتَ يَوْمٍ عِنْدَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى قَالَ يَزِيدُ لَا نَرَى عَلَيْهِ أَثَرَ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ مَا الْإِسْلَامُ فَقَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ يَزِيدُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ بِهَا مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبِنَاءِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ قَالَ فَلَبِثَ مَلِيًّا قَالَ يَزِيدُ ثَلَاثًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَلَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَقَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَبِثْتُ ثَلَاثًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ

ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ጃዕፋር] ካብ [ኢብን ቡራይዳ] [ካህማስ] ነጊሩና ኣሎ። ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [ያዚድ ቢን ሃሩን] ካብ [ኢብን ቡራይዳ] ካብ [ያሕያ ቢን ያዕመር] [ኢብኑ ዑመር] ክብል ዝሰምዐ [ካሕማስ] ነጊሩና ኣሎ፤ ንዓይ [ዑመር ቢን ኻትሳብ] ምስ ነገረኒ፤ 'ሓደ መዓልቲ ኣብ ጎኒ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብ ዝነበርናሉ እዋን ሃንደበት ሓደ ሰብኣይ ኣብ ቅድሜና ተራእየ፡ ክዳውንቱ ኣዝዩ ጻዕዳ ጸጉሩ ድማ ኣዝዩ ጸሊም እዩ ነይሩ፡' - [ያዚድ] ከምዚ ኢሉ፤ - 'ተጓዒዝና ዝብል ምልክት ኣይረኣናን ካባና ውን ዝፈልጦ ኣይነበረን።' ብድሕሪኡ ኣብ ቅድሚ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኮፍ ኢሉ ብርኩ ናብ ብርኩ ኣንቢሩ፡ ጨጉሩ ኣብ ምዕጉርቱ ኣንቢሩ፡ ድሕሪኡ ከምዚ ኢሉ፤ 'ኦ መሓመድ እስልምና እንታይ ምዃኑ ንገረኒ!' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: እስልምና ማለት ብዘይካ ኣላህ ካልእ ኣምላኽ - ዒባዳ ዝበቅዕ - ከምዘየለ ምምስካርን መሓመድ ልኡኽ ኣላህ ምዃኑን ምምስካርካ፣ ድሕሪኡ ሰላት ምግባር፣ ዘካት ምኽፋል፣ ኣብ ወርሒ ሮሞድላን ጾምን እንተኺኢልካ ድማ ሓጅ ምግባርን እዩ’። ንሱ -ሰብ- በለ፤ 'ሓቅኻ ኢኻ'። ንሱ -ዑመር- ከምዚ ኢሉ፤ 'ስለዚ ብእኡ ተገሪምና፡ ሓቲቱ ድሕሪኡ ግን ኣረጋጊጹ'። ዑመር ከምዚ ኢሉ፤ ሽዑ ከምዚ ኢሉ፤ 'እምነት እንታይ ምዃና ንገረኒ?' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ፦ ‘እምነት ማለት ኣብ ኣላህን መላእኽቱን ብመጽሓፉን ኣብ ልኡኻቱን ኣብ መወዳእታ መዓልቲን ኣብ ጽቡቕን ሕማቕን ዕጫን ምእማን እዩ’። ይብል፤ 'ሓቅኻ ኢኻ' ኢሉ፤ 'እሞ ኢሕሳን እንታይ ምዃኑ ንገረኒ?' ያዚድ ከምዚ ኢሉ፤ ንሱ ድማ ‘ንኣላህ ከም እትርእዮ ጌርኩም ትሰግድዎን ክትሪእዎ እንተዘይክኢልኩምን ብርግጽ ንሱ ይርእየኩም ኣሎ’ ኢሉ መለሰሉ። ይብል፤ ‘ድሕሪኡ ብዛዕባ ኣፖካሊፕስ ንገረኒ!’ ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ፡ 'እቲ ዝሕተት ሰብ ካብ ሓታቲ ንላዕሊ ኣይፈልጥን' ኢሉ መለሰ፤ ‘ድሕሪኡ ብዛዕባ እቲ ምልክታት ንገረኒ!’ ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ፡ 'ጓል ኣንስተይቲ ባርያ ንጐይታኣ ክትወልድ ከላ፡ ጥራይ እግሮም - ሳንዱቕ ወይ ጫማ ዘይብሎም - ክዳንን ጓሶት ኣጣልን ዘይብሎም ህንጻታት ንምልዓል ኣብ ነንሕድሕዶም ክወዳደሩ - ብዓቢ ክብሪ ክምክሑ ምስ ትርኢ -' ኢሉ መለሰሉ። ዑመር ከምዚ ኢሉ፤ 'ድሕሪኡ እቲ ሰብኣይ ከደ'። ዑመር ከምዚ ኢሉ፤ 'ነዊሕ እዋን ኣይኮነን'። ያዚድ ከምዚ ኢሉ፤ ድሕሪ 'ሰለስተ መዓልቲ' ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ ሓተተኒ: 'ኦ ዑመር እቲ ሓታቲ መን ምዃኑ ትፈልጥ ዲኻ?' ዑመር መለሰሉ፤ ኣነ ድማ፤ 'ኣላህን ረሱልን ዝያዳ ይፈልጡ'። ንሱ ድማ፡ 'እዚ ገብርኤል እዩ፡ ብዛዕባ ዲን -ሃይማኖትካ ክምህረካ እዩ መጺኡ'።