Malaikat jibril mengajar tentang enam dasar iman, lima dasar islam, dan ihsan
Imam Ahmad : 5592
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ إِنَّ عِنْدَنَا رِجَالًا يَزْعُمُونَ أَنَّ الْأَمْرَ بِأَيْدِيهِمْ فَإِنْ شَاءُوا عَمِلُوا وَإِنْ شَاءُوا لَمْ يَعْمَلُوا فَقَالَ أَخْبِرْهُمْ أَنِّي مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَأَنَّهُمْ مِنِّي بُرَآءُ ثُمَّ قَالَ جَاءَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِسْلَامُ فَقَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَنَا مُسْلِمٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ تَخْشَى اللَّهَ تَعَالَى كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَا تَكُ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَنَا مُحْسِنٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَمَا الْإِيمَانُ قَالَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْبَعْثِ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ وَالْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَنَا مُؤْمِنٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ صَدَقْتَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ قَالَ وَكَانَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام يَأْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صُورَةِ دِحْيَةَ
Yandi me songa beto [Affan] me songa beto [Hammad ben Salamah] me songa beto [Aliy ben Zaid] katuka na [Yahya ben Ya’mar], mono pesaka kilumbu mosi bangyufula na Ibn Omar; Kele ti bantu yankaka na kati na beto yina keyindulaka nde bo bantu kezengaka mambu. Kana bo kele na kikesa, bo ke salaka yo, kana bo kele ve na kikesa, bo ke yambulaka yo. Kashi [Ibn Omar] tubaka nde; ‘Songa bo nde mono ke yambulaka bo mpi bo ke yambulaka mono.’ Na nima yandi landaka kutuba; Kilumbu mosi Jibril kwisaka na Ntumwa mpi tubaka nde: “O Muhammad, inki kele Islam?” Yandi vutulaka nde: ‘Beno ke sambilaka Allah mpi beno ke vukisaka ve ata kima mosi ti yandi, beno ke salaka bisambu, beno ke futaka zakat, beno ke buyaka madia na ngonda ya Ramadan mpi beno ke salaka Hajj.’ Yandi tubaka nde, ‘Kana mono sala mutindu yina, keti mono kele Muzuluma?’ yandi vutulaka nde, ‘Yandi kele’. Yandi vutulaka nde, ‘Nge me tuba kieleka’. Yandi yulaka diaka nde, ‘Keti yo kele Ihsan?’ Yandi vutulaka nde: ‘Beno ke sambilaka Allah bonso nde beno ke mona Yandi, mpi kana beno lenda ve pana Yandi ke mona beno’. Jibril tubaka nde, kana mono sala mutindu yina, keti mono kele Muhsin? yandi vutulaka nde, ‘Yandi kele’. Gabriele tubaka nde, ‘Nge me tuba kieleka’. Jibril yulaka diaka nde, ‘Ebuna Lukwikilu kele inki?’ yandi vutulaka nde: ‘Beno ke kwikilaka na Allah, na bawanzio na yandi, na mikanda na yandi, na Bantumwa na yandi, mpi beno ke kwikilaka na kilumbu ya lufutumuku na nima ya lufwa, na zulu ti Bilungi ti bima na yo yonso -Qadar-’. Jibril tubaka nde, ‘Kana mono sala mutindu yina, keti mono kele muntu ya ke kwikilaka?’ yandi vutulaka nde, ‘Yandi kele’. Jibril tubaka nde, ‘Mfumu me tuba kieleka’. Yandi me songa beto [Affan] me songa beto [Hammad bin Salamah] katuka na [Ishaq bin Suwaid] katuka na [Yahya bin Ya’mar] katuka na [Ibn Umar] katuka na profete sallallahu’alaihi wasallam bonso hadith ya kele na zulu. Ebuna Ibn Omar tubaka nde; Jibril Alaihissalam kwisaka na Ntumwa Saw. - disongidila Diya bin Khalifa alkalbi, mosi na kati ya banduku na yandi ya kitoko ke monana -.