Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
ነጊሩና ኣሎ [ዓብደላ ቢን ኑሜር] ኢሉ፤ ካብ [ቃዒስ] [እስማዒል] ሓቢሩና ኣሎ ኢሉ፤ [ኣቡበከር] ተንሲኦም ንኣላህ ኣመስጊኖም ኣጽሪዮም ድሕሪኡ ከምዚ በለ፤ ኣቱም ህዝቢ፡ ብሓቂ ነዛ ጥቕሲ ኣንቢብኩም፡ ‘ኣቱም ኣመንቲ፡ ርእስኹም ሓልዉ፤ መምርሒ እንተረኺብካ ዝኾነ ስሕተት ዘለዎ ሰብ ኣይጎድኣካን እዩ'። -QS ኣል ማይዳ ጥቕሲ 105-. ከምኡ ውን ብርግጽ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብሉ ሰሚዕናዮም : ብሓቂ ሰባት ክፉእ እንተርእዮም ድሕሪኡ እንተዘይክሒዶም ሽዑ ኣላህ ዳርጋ ኣብ ልዕሊ ኩሎም መቕጻዕቲ ከውርደሎም እዩ’ ክብሉ ሰሚዕናዮም።
Hadith
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
[ዋኪ'] ምስ ነገረና፤ [ሚስዓር] ከምኡ’ውን [ሱፍያን] ካብ [ዑስማን ቢን ኣል ሙጊራ ኣጽሳፊ] ካብ [ዓሊ ቢን ረቢዓ ኣል ዋሊቢ] ካብ [ኣስማዓቢን ኣል ሓካም ኣል ፋዛሪ] ካብ [ዓሊ] ምስ ነገረና፤ ካብ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ሓዲስ እንተሰሚዐ ኣላህ ከከም ድላዩ ካብኡ ረብሓ ይህበኒ። ካልእ ሰብ እንተ ነጊሩኒ ድማ ሽዑ ክምሕል እልምኖ፣ እንተ መሓለለይ ሽዑ ኣነ የረጋግጾ። ብርግጽ ኣቡበከር ነጊሩኒ እዩ፡ ሓቂ እዩ [ኣቡበከር] ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ከምዚ ክብሉ ሰሚዕዎም ኣሎ፡ - ሰብ ሓጢኣት ፈጺሙ ድሕሪኡ ውዱእ ዝገብርን ውዱዱ ጽቡቕ ዝገብርን ኣይኮነን፡ -ሚስዓር ከምዚ ኢሉ፤ -' ድሕሪኡ ጸሎት ክገብር ከሎ፡ ሱፍያን ድማ 'ድሕሪኡ ክልተ ረካዓ ሰጊዱ ንኣላህ ይቕሬታ ሓቲቱ ብርግጽ ኣላህ በደላቱ ይቕረ ክብለሉ እንተዘይኮይኑ' ኢሉ።
Hadith
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
[ዓምሩ ቢን መሓመድ ኣቡ ሰዒድ ማለት ኣል ዓንቃዚ] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ [እስራኤል] ካብ [ኣቡ ኢስሓቕ] ካብ [ኣልባራ’ ቢን ዓዚብ] ምስ ነገረና፤ ኣቡበከር ካብ 'ዓዚብ ብዓሰርተ ሰለስተ ዲርሃም ሳድል ገዚኡ ኣልባራ' ይብል፤ ሽዑ ኣቡበከር ንዓዚብ ከምዚ በሎ፤ 'ኣል ባሮ ናብ ገዛይ ክወስዶ ንገሮ'። ስለዚ ዓዚብ መለሰ፤ 'ኣይፋልን ብዛዕባ እቲ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምሳኻ ምስ ወጸ ዝገበርካዮ ክትነግረና እንተዘይደሊኻ'። ይብል፤ ሽዑ [ኣቡበከር] ከምዚ ኢሎም፤ 'ለይቲ ብእግርና ወጺእና ኣብታ ዝሓለፍናያ መዓልትን ለይትን ጽርግያ ኣቀላጢፍና፣ ፍርቂ መዓልቲ ምስ በጻሕና ጸሓይ ድማ ብቐጥታ ኣብ ላዕሊ ምስ ኮነት፣ ንዓና ዝኸውን መጽለሊ እንተሃልዩ ንምርኣይ ኣብ ዙርያና ጠመትኩ፣ ድሕሪ ቅሩብ ግዜ ሓደ ዓቢ ከውሒ ርእየ ናብኡ ቀረብኩ እሞ ንእሽቶ ጕድጓድ - ንውሽጢ ዝወጽእ - ብጽላሎት እቲ ከውሒ ዝተሸፈነ ምዃኑ ተረጋጊጹ፣ ስለዚ ነቲ ቦታ ኣጽሪየ ሓደ ዘርጊሐ ናይ ቆርበት ልብሲ ንረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም፡ ሽዑ ኣነ በልክዎ፤ "ደቅስ ኣንታ ረሱል ረሱል" ብድሕሪኡ ደቂሱ፡ ድሕሪኡ ዝጥምት ሰብ እንተሃልዩ ክርኢ ወጻእኩ፡ ሃንደበት ጓሳ ኣጣል ርእየ፡ ሓተትክዎ፤ 'መንእሰይ ናይ መን ኢኻ?' ኢሉ መለሰ፤ 'ናይ ሓደ ሰብ ቁረይሽ'ዩ፡' ሽዑ ስሙ ተዛሪቡ ኣነ ድማ ኣለለኹዎ፡ ደጊመ ሓተትክዎ፤ ‘እቲ ምራኽካ ጸባ ድዩ ዘፍሪ? ' ኢሉ መለሰ፤ 'እወ' ደጊመ ሓተትክዎ፤ ‘ጸባ ክትገልጸለይ ዲኻ? ' ኢሉ መለሰ፤ 'እወ' ስለዚ ሓንቲ ካብ ኣጣልኡ ሒዙ ጸባ ምራኽን ጨጉሪ ኣእዳዉን ካብ ሓመድ ከጽርዮ ኣዘዝክዎ፡ ኣብ ኣፉ መሸፈኒ ጨርቂ ዘለዎ ናይ ቆርበት ገሪባ ኣምጺአ፡ ድሕሪኡ ንእሽተይ ጸባ ሓሊቡለይ ኣብ ልዕሊ እቲ ገሪባ ማይ ኣፍሲሰ ታሕተዋይ ክፋል ብዙሕ ከይውዕይ፡ ድሕሪኡ ናብ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓላይሂ ወለላም ክህቦ መጺአ ንዕኡ መስተ፡ ካብ ድቃሱ ከም ዝተበራበረ ድማ ተረጋጊጹ፡ በልክዎ፤ 'ኦ ረሱል ረሱል ስተዮ' ክሳብ እፎይታ ዝስምዓኒ ሰተያ፡ ድሕሪኡ በልክዎ፤ ‘ንኽንከይድ ግዜኡ ድዩ?’ ኢሉ መለሰሉ። ስለዚ ህዝቢ እናፈተሽና ተበገስና ብዘይካ ሱራቃ ቢን ማሊክ ቢን ጁስዩም ብፈረስ ዝረኸበና የለን በልኩ፤ 'ኦ ረሱል ረሱል እቲ ዝሃድነና ዘሎ ክረኽበና እዩ' ኢሎም መለሱ ነቢይ: 'ኣይትሓዝን ኣላህ ምሳና እዩ' ክሳብ ሱራቃ ቀሪባና ከላ፣ ኣስታት ርሕቀት ሓደ ኲናት ወይ ክልተ ኲናት ወይ ሰለስተ ኲናት በልኩ፤ 'ኦ ረሱል ረሱል እቲ ዝሃድነና ዘሎ - ክሕዘና'ዩ' ኣነ ድማ -ኣብቲ ግዜ'ቲ- እናበኸኹ ከለኹ፡ ነቢይ፡ 'ንምንታይ ትበኪ ኣለኻ?' ኢለ መለስኩሉ፤ 'በላህ ኣነ ብዛዕባ ነብሰይ ስለ ዝጭነቕ ኣይኮንኩን ዝነብዕ ዘለኹ እምበር ብዛዕባኻ ስለ ዝጭነቕ እየ ዝበኪ ዘለኹ' ሽዑ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ ጸለየ: 'ንዕኡ -ሱራቃ- ብፍቓድካ ንገድፎ' ድሕሪኡ እግሪ ክሳብ ከብዲ ፈረስ ሱራቃ ኣብቲ ተሪር መሬት ሸተት ኢሉ ካብኡ ዘሊሉ ከምዚ በሎ፤ 'ኦ መሓመድ እዚ ተግባርካ ምዃኑ ድሮ ፈሊጠ ኣለኹ፡ ስለዚ ካብቲ ዘጋጠመኒ ከድሕነኒ ናብ ኣላህ ጸልይ፡ ብኣላህ ነቶም ብድሕረይ ዘለዉ ዝደልዩኻ ዜናኻ ምስጢር ክሕዞም እየ፡ እንሆ ድማ ናይ ቆርበት ፍላጻ መንኮርኮረይ፡ ገለ ካብቲ ፍላጻታት ውሰድ፡ ብሓቂ ኣብዚን ኣብዚን ቦታ ብኣግማለይን ኣጣለይን ክትሓልፍ ኢኻ፡ ስለዚ ንዘድልየካ ካብኦም ውሰድ'። ኣቡበከር ቀጺሉ፡ ድሕሪኡ ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም መለሰሉ፤ 'ኣየድልየን'ዩ' ሽዑ ረሱሉላህ ዓለይሂ ዋሰላም ጸለየሉ ስለዚ ሱራቃ - ካብቲ ዘጋጠሞ መዓት ሓራ ወጺኡ - ናብ ኣዕሩኽቱ ድማ ተመልሰ፣ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ምሳይ ጉዕዞኡ ቀጸለ፣ ኣብ መዲና ምስ በጻሕና ሰባት ተቐቢሎምና ናብ ጎደናታትን ኣብ ናሕሲ ገዛውትን ወጺኦም፣ p እቶም ኣገልገልትን ቆልዑን ቀልጢፎም ወጺኦም፤ 'ኣላህ እቲ ዝዓበየ እዩ፣ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም መጺኡ፣ መሓመድ መጺኡ'። እቶም ህዝቢ ኣየናይ ካብኣቶም ገዝኡ ብእኡ ክሕዝ መሰል ኣለዎ ኢሎም ይካትዑ ስለ ዝነበሩ፡ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም፡ ‘ሎሚ ምሸት ኣብ እንዳ ባኒ ናጃር ኣኮይ ዓብዱል ሙጣሊብ ክሓድር እየ፡ ንኸኽብሮ፡’ ስለዚ ንጽባሒቱ ንግሆ ምስ ኮነ ከምቲ ዝተኣዘዘሉ ተበገሰ። ባራእ ቢን ዓዚብ ከምዚ ኢሎም፤ 'መጀመርያ ዝመጸና ሙሃጂሪን ሙሽዓብ ቢን ዑሜር ሓው ባኒ ዓብዱድ ዳር፡ ቀጺሉ ኢብኑ ኡሚ ማክቱም ዓይነ ስዉር ዝነበረ ሓው ባኒ ፍሕሪ፡ ቀጺሉ ዑመር ቢን ኣል ኻትታብ ምስ ዕስራ ሰባት ተወጢሑ፡ ስለዚ ሓቲትና፤ 'ረሱሉላሁ ዓለይሂ ወሰላም እንታይ ገይሮም?' ኢሉ መለሰ፤ 'ብድሕረይ እዩ ነይሩ'፣ ሽዑ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምስ ኣቡበከር በጽሑ፣ ባሮ' በለ፤ 'ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብቲ እዋን ካብ ኣልሙፋሻል ሓያሎ ደብዳቤታት እንተዘይሓዚረ -ኣብ መዲና- ኣይምበጽሑን'። እስራኤል ከምዚ ኢላ፤ 'ባሮ' ዓርኪ ኣንሳር ካብ ባኑ ሓሪትሳህ እዩ ነይሩ'።
Hadith
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
[ዋኪ'] ምስ ነገረና፤ ኢሉ ኣሎ [እስራኤል]፤ ኢሉ ኣሎ [ኣቡ ኢስሓቕ]፤ ካብ [ዘይድ ቢን ዩጽሳይ’] ካብ [ኣቡበከር] ነቢይ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ካብ ህዝቢ መካ ናይ ናጽነት መግለጺ ሒዞም ከም ዝለኣኾም፤ 'ድሕሪ እዚ ዓመት ዝኾነ ሙሽሪክ ናብ ሓጅ ከይከይድ፡ ዕርቃኑ ጠዋፍ ዘይገብርን ብዘይካ ሓደ ኣስላማይ ናብ ሰማይ ዘይኣቱን፡ ኣብ መንጎኡን ኣብ መንጎ ረሱል ናይ ኣላህን ስምምዕ ዘለዎ፡ እቲ ደረት ክሳብ መወዳእታ ናይቲ ስምምዕ እዩ፡ ኣላህን ረሱልኡን ድማ ካብ ሙሽሪካውያን ነጻ ክኾኑ እዮም'። ያዚድ ከምዚ ኢሉ፤ ስለዚ ምስ ሰለስተ ሰባት ተበገሰ። ሽዑ ንዓሊ በሎ፤ 'ሰዓቦ እሞ ኣቡበከር ናባይ መለሰለይ እሞ ነቲ መግለጺ ብኣኻ ኣመሓላልፎ'። ከምኡ ገበረ ኢሉ፤ ኣቡበከር ናብ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምስ መጸ በኺዩ ሓቲቱ፤ 'ኦ ረሱል ኣላህ ገለ ነገር ኣጋጢሙኒ ድዩ?' ኢሉ መለሰ፤ 'ብዘይካ ጽቡቕ ዝኾነ ነገር ኣየጋጠመካን፡ እዚ ጉዳይ ግን ብዘይካ ብኣይ ወይ ብሓደ ካባይ ከይመሓላለፍ ተኣዚዘ'።
Hadith
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
[መሓመድ ቢን ጃዕፋር] ኢሉና ኣሎ፤ ንዓና [ስዩባህ] ካብ [ያዚድ ቢን ኹማይር] ካብ [ሱሌም ቢን ዓሚር] ካብ [ኣውሳጥ] ኣዘንትዩልና፤ [ኣቡበከር] ሰቢኹና ከምዚ ኢሎም፤ ረሱላህ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብ ቀዳማይ ዓመት ኣብ ቦታይ ደው ኢሉ። ሽዑ ኣቡበከር በኸየ፡ ድሕሪኡ ከምዚ በለ፤ ንኣላህ ንኣል ሙዓዓፋት - ይቕሬታ ለምን - ወይ ድማ ኣልዓዓፍያ - ድሕነት - ይብለካ - ድሕሪ ምእማን ካብ ኣልዓዓፍያ ወይ ኣል ሙዓፋት ዝዓቢ ነገር ስለዘይወሃቦ፡ ቅንዕና ምስ ጽቡቕ ግብሪ ሓቢሩ ስለ ዝኾነ ክልቲኦም ኣብ ሰማይ ስለ ዝኾኑ፡ ካብ ሓሶት ድማ ርሓቕ ምኽንያቱ ሓሶት ምስ ክፍኣት ብሓባር ስለ ዝኾነ ክልቲኦም ኣብ ገሃነም ስለ ዘለዉ፡ ንሓድሕዶም ድማ ኣይትቐንኡ፡ ተጻባእቲ ኩኑ፡ ከምኡ ውን ናይ ዕርክነት ምትእስሳር ቆሪጽኩም ካብ ነንሕድሕድኩም ኣይትርሓቑን እምበር ከምቲ ኣላህ ታዓላ ዝኣዘዞ ኣሕዋት ኩኑ።'
Hadith
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
[ዓብዱራሕማን ቢን ማህዲ]ን [ኣቡ ዓሚር] ክልቲኦም ከም ዝበሉ ተነጊሩና ኣሎ፤ [ዙሃየር ማለት ኢብኑ መሓመድ] ካብ [ዓብደላ ማለት ኢብኑ መሓመድ ቢን ዓቂል] ካብ [ሙዓድዝ ቢን ሪፋዓ ቢን ራፊዕ ኣል ኣንሳሪ] ካብ ኣቡኡ ማለት [ሪፋዓ ቢን ራፊ'] ምስ ነገረና፤ [ኣቡበከር ኣሽ ሲዲቅ] ካብ መንበረ ጵጵስና ረሱላሁ ዓለይሂ ወሰላም ክሰብኽ ሰሚዐዮ፣ ድሕሪኡ፤ 'ረሱላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ክብሉ ሰሚዐዮም፡ ኣቡበከር ድማ ስም ረሱላህ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምስ ጠቐሱ በኸዩ፡ ድሕሪኡ ካብ ንብዓቱ ስቕ ኢሉ ከምዚ በለ፤ 'ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብ ከምዚ ዝበለ ውዑይን ውዑይን መዓልቲ ኣብ ቀዳማይ ዓመት ከምዚ ክብል ሰሚዐዮ: 'ንኣላህ ይቕሬታን ድሕነትን ኣብ ኣኼራን ዓለምን ምትእምማንን ለምን'።
Hadith
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
ንዓና [ኣቡ ካሚል] ምስ ነገረና፤ ንዓና [ሓመድ ማለት ኢብን ሰላማ] ካብ [ኢብን ኣቡ ዓቲቅ] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ኣቡበከር] ተነጊሩና ኣሎ: ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም: ሲዋክ መጽረዪ ኣፍ እዩ ብኣላህ ድማ ይሕጎስ’ ኢሎም::
Hadith
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
[ሓሲም ቢን ኣልቃሲም] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ [ኣል ላይትስ] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ [ያዚድ ቢን ኣቡ ሓቢብ] ካብ [ኣቡል ኸይር] ካብ [ዓብደላ ቢን ዓምሩ] ካብ [ኣቡበከር ኣሽ ሽዲቅ] ንራሱላህ ከም ዝበሎ ነጊሩኒ ኣሎ፤ 'ኣብ ጸሎተይ ዝጽልየሉ ዱዓ ምሃረኒ' ኢሉ መለሰለይ፡ 'ንብብ፡ ኣላሁማ ኢኒይ ዛላምቱ ናፍሲ ዙልማን ካትሲሮ፡ ወላ ያግፊሩድዝ ድዙኑባ ኢላ ዓንታ፡ ፋግፊርሊ ማግፊራታን ሚን 'ኢንዲካ ዋርሃምኒ ኢንካ ኣንታል ጎፉሩር ራሂም '-ኦ ኣላህ፡ ንነብሰይ ብዙሕ በዲለላ እየ፡ ንዓይ ድማ ይቕረ ክብለለይ ዝኽእል የለን ሓጢኣት ብዘይካ ንስኻ ሽዑ ሓጢኣተይ ብይቕሬታ ካብ ጎንኻ ይቕረ በል እሞ ምሕረት ግበረለይ፣ ብሓቂ ንስኻ ኢኻ እቲ ዝያዳ ይቕረ ዝገብር፣ እቲ ዝያዳ መሓሪ-'። [ዮናስ] ከምዚ ኢሉ፤ 'kabiiraa -big-,' ንዓና [ሓሰን ኣል ኣሲ ያብ] ካብ [ኢብን ላሂዓ] ኣዘንትዩልና ኣሎ ኢሉ፤ ንሱ ድማ፡ 'ካቢራኣ -ዓቢ-' በለ።
Hadith
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
[ዓብዱራዛቅ] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ ንዓና [ማዓማር] ካብ [ዓዝ ዙህሪ] ካብ [ዑርዋ] ካብ [ዓይስያ] ተነጊሩና ኣሎ፣ ፋጢማን ኣል ዓባስን ናብ ኣቡበከር ከም ዝመጹ፣ ክልቲኦም ካብ ርስቲኦም ብጽሒት ካብ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም እናጠለቡ፣ ክልቲኦም ኣብ ግዜ ኲናት ፋዳክ መሬቱን ብጽሒቱ ካብ ኲናት ኻይባርን ምስ ሓተቱ፣ ሽዑ [ኣቡ በቃር] ከምዚ ኢሎም ንዓኣቶም፤ ብሓቂ ረሱል ረሱል 'ኣይንወርስን ኢና፡ እቲ እንገድፎ ሃብቲ ምጽዋት ይኸውን፡ ስድራቤት መሓመድ ካብዚ ሃብቲ ጥራይ እዮም ዝበልዑ' ክብሉ ሰሚዐዮም። ስለዚ ብኣላህ ረሱሉላህ ክገብሮ ዝረኣኹዎ ነገር ብርግጽ እንተዘይገይረዮ ኣይገድፎን እየ'።
Hadith
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
ንዓና [ኣቡ ዓብዱራሕማን ኣል ሙቕሪ'] ምስ ነገረና፤ [ሃይዋ ቢን ስዩራይሕ] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ [ዓብዱልማሊክ ቢን ኣል ሓሪት] ክብል ሰሚዐ፤ ብሓቂ [ኣቡ ሑረይራ] ከምዚ ኢሎም፤ [ኣቡበከር ኣሽ ሲዲቅ] ኣብዚ መንበረ ጵጵስና ክብሉ ሰሚዐ፤ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብዛ መዓልቲ ናይ ቀዳማይ ዓመት ክብሉ ሰሚዐዮም፣ ሽዑ ኣቡበከር ኣብቲ ምኽሪ ኣዝዩ ስለ ዝጠፍአ በኸየ ድሕሪኡ ከምዚ ኢሉ፤ ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ከምዚ ክብሉ ሰሚዐዮም: 'ሓደ ነገር - ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ዘሎ - ድሕሪ ቅንዕና ዘለዎ ፍርዲ ከም ኣል ኣፊያ - ድሕነት - ኣይወሃበካን'ዩ: ስለዚ ንኣላህ ንኣላፊያ ለምኖ'::
Hadith
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
[ዓፋን] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ ንዓና [ሓማም] ምስ ነገረና፤ [ታቢት] ካብ [ኣናስ] [ኣቡበከር] ከም ዝነገሮ ሓቢሩና ኣሎ፡ ንሱ -ኣቡበከር- ከምዚ ኢሉ፤ ንረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ኣብ በዓቲ ከሎ ኢለዮም : - ኣብ ካልእ ሪዋያ ከምዚ ኢሉ ; 'ኣብ በዓቲ ድማ ኔርና፡ - ሓደ ካብኣቶም ድማ ክልተ እግሩ እንተዝርኢ ካብ ትሕቲ እግሩ ምረኣዩና ነይሮም'፡ ሽዑ ከምዚ በሎ፡ 'ኦ ኣቡበከር፡ ክልተ ሰባት እንታይ ትብሉ፡ ኣላህ ካብ ክልቲኦም ሳልሳይ ኣይኮነን ድዩ'።
Hadith
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
[ራውህ] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ [ኢብን ኣቢ ዓሩባ] ካብ [ኣቡ ኣት ታይያ] ካብ [ኣል ሙጊራ ቢን ሱባይ’] ካብ [ዓምሩ ቢን ሑራይትስ] ካብ [ኣቡበከር ኣሽ ሽዲቅ] ነጊሩና ኣሎ ኢሉ፤ 'ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ዳጃል ካብቲ ኹራሳን ዝበሃል ምብራቓዊ ክፋል ምድሪ ክወጽእ እዩ፣ ብዙሓት ሰባት ክስዕብዎ እዮም፣ ገጾም ከም ብመዶሻ ዝተሃርመ ዋልታ ከም ዝኾነ ነጊሩና'።
Hadith
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
ንሓደ ባርያ ባኒ ሃሺም ዝነበረ [ኣቡ ሰዒድ] ምስ ነገረና፤ [ሻዳቃ ቢን ሙሳ] ዓርኪ ዓድ ዳቂቕ፡ ካብ [ፋርቃድ] ካብ [ሙራ ቢን ስያራሂል] ካብ [ኣቡበከር ኣሽ ሽዲቅ] ነጊሩና ኣሎ ኢሉ፤ ረሱል ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ከምዚ በሎም:- 'እቶም ዕሱባት: መታለልቲ: ፈራሓት: ወይ እቶም ጨካን ባህሪ ዘለዎም ናብ ሰማይ ኣይኣትዉ::
Hadith
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
[ዓብደላ ቢን መሓመድ ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ። ዓብደላ ድማ፤ ካብ ዓብደላ ቢን ኣቡ ስያይባ ድማ ሰሚዐዮ ኣለኹ ኢሉ፤ ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ፉድላይል] ካብ [ኣል ወሊድ ቢን ጁማይ'] ካብ [ኣቡ ኣት ቱፋይል] ኢሉ፤ ረሱል ምስ ሞቱ ፋጢማ ንኣቡበከር ደብዳበ ጽሒፋ፤ 'ንስኻ ወይ ስድራኻ ንነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ትወርስዎ ዲኹም?' ኢሉ መለሰ፤ ‘ኣነ ኣይወረስኩዎን፣ ስድራኣ ግን ወሪሶም’ዩ’ ኢላ ፋጢማ፤ 'ድሕሪኡ ኣበይ ኣሎ ብጽሒት ረሱሉላሁ ዓለይሂ ወሰላም?' ስለዚ [ኣቡበከር] ከምዚ ኢሎም፤ 'ብሓቂ ረሱል ናይ ኣላህ ክብሉ ሰሚዐዮም፤ 'ብሓቂ ኣላህ ንሓደ ነቢ እንተመጊቡ፡ ድሕሪኡ እንተሞይቱ፡ ሽዑ ንሱ - ኣላህ - ነቶም ድሕሪኡ ዝመጹ ይገብሮም'፡ ሽዑ ናብ ኣስላም ክመልሶ ሓሲበ ኣለኹ'። ሽዑ ፋጢማ ከምዚ በለቶ፤ 'ሽዑ ካብ ረሱል ረሱል ዝሰማዕካዮ ዝያዳ ትፈልጥ'።
Hadith
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
[ኢብራሂም ቢን ኢስሓቕ ኣት ታላቃኒ] ምስ ነገረና፤ ንዓይ [ኣን ናድላር ቢን ስዩማይል ኣል ማዚኒ] ምስ ነገረኒ፤ ንዓይ [ኣቡ ናዓማ] ምስ ነገረኒ፤ ንዓይ [ኣቡ ሑናይዳ ኣል ባራ’ ቢን ናውፋል] ካብ [ዋላን ኣል ዓዳዊ] ካብ [ሑድዛይፋ] ካብ [ኣቡበከር ኣሽ ሽዲቅ] ምስ ነገረኒ፤ ሓደ ንግሆ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሰላት ንግሆ ሰገደ። ብድሕሪኡ ኮፍ በለ፣ ክሳብ ናይ ድሁሃ ግዜ ምስ በጽሐ፣ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሰሓቐ፣ ድሕሪኡ ኣብቲ መበቆላዊ ቦታኡ ኮፍ ኢሉ ክሳብ ፍርቂ መዓልቲ፣ ኣስሪን ሰላት መግሪብን ይሰግድ፣ ክሳብ ሰላት ምሸት ኣብ መወዳእታ ለይቲ ኣይዛረብን፣ ድሕሪኡ ናብ ገዝኡ ናብ ስድርኡ ይኸይድ፣ ድሕሪኡ እቶም ሰባት ንኣቡበከር በልዎም፤ 'ስለምንታይ ንረሱል ረሱል ቅድሚ ሕጂ ጌሩ ዘይፈልጥ ክንሱ ሎሚ እንታይ ከም ዝገበረ ዘይትሓቶ?' ኢሉ፤ ሽዑ ሓተቶ እሞ ከምዚ ኢሉ መለሰ:- ‘እወ ኣብ ጉዳይ እዛ ዓለምን ኣኽራምን እንታይ ከም ዝኸውን ተራእየኒ ኢየ፣ ስለዚ እቶም ቅድሚ ዝነበሩን ዝመጹን ኣብ ሓደ ቦታ ተኣኪቦም፣ ሽዑ ሰባት በዚ ፈሪሖም፣ ስለዚ ናብ ኣዳም መጺኦም ረሃጽ ዳርጋ ክሽፍኖም ከሎ፣ ይብሉ፤ 'ኦ ኣዳም ንስኻ ኣቦ ደቂ ሰባት ኢኻ ኣላህ ዓዛ ዋጃላ ድማ መሪጹካ እዩ ስለዚ ንጐይታኻ ልምዲ ክገብረልና ለምኖ' ክብል ኣዳም መለሰ፤ 'ኣነ እውን ምስቲ ንስኻ ትገጥሞ ዘለኻ ገጢሙኒ ኣሎ፣ ድሕሪ ኣቦኻ ማለት ኖህ ናብ ኣቦኻ ኪድ' ብርግጽ ኣላህ ንኣዳም፣ ኖህ፣ ስድራቤት ኣብርሃምን ስድራቤት 'ኢምራንን ልዕሊ ኩሉ ህዝቢ' መሪጽዎም ኣሎ። ስለዚ ናብ ኖህ መጺኦም፤ 'ኣብ ቅድሚ ረቢኻ ኣማላድነት ሃበና፡ ምኽንያቱ ኣላህ ሓሪዩካ ንጸሎትካ ድማ መሊሱልካ እዩ፡ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ድማ ኣብ መንጎ ኩፋራት ዝኾነ ገዛ ኣይገደፈን'። ሽዑ ኖህ ከምዚ በለ፤ 'ኣነ ክማልደልኩም ኣይክእልን እየ ስለዚ ናብ ኢብራሂም ኪዱ ምኽንያቱ ኣላህ ኣፍቃሪኡ ገይርዎ እዩ'። ሽዑ ናብ ኢብራሂም ከዱ፡ ኢብራሂም ድማ፤ 'ኣማላድነት ክህበካ ኣይክእልን እየ፡ ናብ ሙሴ ኪድ፡ ምኽንያቱ ሓደ እዋን ኣላህ ብቐጥታ ተዛሪብዎ ነይሩ'። ሽዑ ሙሳ መለሰ፤ 'እቲ እትልምኖ የብለይን፡ ስለዚ ናብ ዒሳ ቢን ማርያም ኪድ፡ ብሓቂ ንዓይነ ስዉራን፡ ንሕሙማትን ክፍውስን ንዝሞቱ ህይወት ከብጽሕን ይኽእል'ዩ። ሽዑ ኢየሱስ መለሰ፤ 'እቲ ዝሓተትካዮ የብለይን ግን ናብ ጎይታኻ ወዲ ኣዳም ኪድ ምኽንያቱ መቓብሩ ኣብ መዓልቲ ቂያም ቀዳመይቲ ክኽፈት እያ፣ ናብ መሓመድ ሻላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ኪድ ብርግጽ ኣብ ቅድሚ ረቢኻ ክማልደልካ እዩ'። ኢሉ፤ 'ስለዚ ከደ፡ ድሕሪኡ ጅብሪል ንጐይታኡ ገጹ ኣቕረበ፡ ድሕሪኡ ኣላህ ፍቐደሉ - ኣማላድ - ብስራት ሰማይ ድማ ሃቦ' በሎ። ይብል፤ ሽዑ ጅብሪል ብስራት ሒዙ ከደ፣ ድሕሪኡ መሓመድ ሰጊዱ ንሓንቲ ዓርቢ ሰገደ፣ ድሕሪኡ ኣላህ ከምዚ በለ: ‘ርእስኻ ኣልዕል ኦ መሓመድ፣ ክትስማዕን ክትልምድን ኢኻ በል፣ ከተማልድ ፍቓድ ተዋሂቡካ ኣሎ’። ይብል፤ ስለዚ ርእሱ ኣልዒሉ ናብ ጐይታኡ ምስ ጠመተ ንኻልእ ዓርቢ ተገዚኡ ሰገደ፣ ኣላህ ድማ ደጊሙ ‘ርእስኻ ኣልዒልካ ክትስማዕ ኢኻ በል፣ ኣማልድ፣ ኣማላድነት ይፍቀደልካ እዩ’ በለ። ይብል፤ ክሰግድ ከደ፡ ገብርኤል ድማ ክልቲአን ኣእዳዉ ሒዙ፡ ድሕሪኡ ንዝኾነ ሰብ ቅድሚ ሕጂ ተኸፊቱ ዘይፈልጥ ጸሎት ከፈተ፡ ስለዚ ከምዚ በለ፤ 'ኦ ረቢየይ ጎይታ ወዲ ኣዳም ክኸውን ፈጢርካኒ ትዕቢት ውን የለን፡ ኣብ መዓልቲ ትንሳኤ መቓብሩ ክኽፈት መጀመርያ ጌርካኒ ትዕቢት ድማ የለን፡ ክሳብ ክንዲ ኣብ መንጎ ሾንዓን ዓይላን ናብ ቀላይ ዝመጹ ሰባት ትገብር፡' ሽዑ ተባሂሉ፤ 'ንሽዲቂን ጸውዑ ምእንቲ ክማልዱ'፡ ሽዑ ከም ዝተባህለ፤ ‘ንናብስ ደውሉ። ኣነ'። ኢሉ፤ ሽዑ ነቢይ ምስ ሓደ ጉጅለ ሰዓብቱ መጺኦም፡ ሓሙሽተ ሽዱሽተ ሰዓብቲ ዘለዎ ነቢይ ነበረ፡ ሰዓብቲ ዘይብሉ ድማ ነቢይ ነይሩ፡ ሽዑ ከም ዝተባህለ፤ 'ንሰማእታት ንዝደለይዎ ምእንቲ ክማልዱ ጸውዑ'። ከምኡ ውን ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ቀጺሎም፤ ስለዚ እቶም ሰማእታት ከምኡ ምስ ገበሩ ነቢይ ከምዚ በሎም: ኣላህ 'ኣነ ካብ ርህሩሃት ዝያዳ ርህሩህ እየ: እቶም ምሳይ ዋላ ሓንቲ ዘይሻረኹ ናብ ሰማይ እቶት' በለ። ኢሉ፤ ሽዑ ናብ ሰማይ ኣተዉ። ከምዚ በለ: ሽዑ ኣላህ ከምዚ በሎ: ናብ ገሃነም ርኣዩ: ጽቡቕ ስራሕ ዝገበረ ሰብ ትረኽቡ ዶ? 'ይብል፤ ስለዚ ሓደ ሰብኣይ ረኸቡ፡ ሽዑ ኣላህ ከምዚ ኢሉ ሓተቶ:- ‘ዝኾነ ሰናይ ተግባር ጌርካ ትፈልጥ ዲኻ? ' እቲ ሰብኣይ መለሰ፤ 'ኣይፋልን፡ ብዘይካ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ኣብ ጉዳይ ምዕዳግን ምሻጥን ንሰባት ነገራት ኣቃሊለዮም'። ስለዚ ኣላህ ከምዚ በለ: 'ከምቲ ንኻልኦት ባሮተይ ዝቐለለ ንባርያይ ቀሊል ግበሮ'። ሽዑ ንሓደ ሰብ ካብ ገሃነም ኣውጽእዎ፡ ኣላህ ድማ ሓተቶ፤ ‘ዝኾነ ሰናይ ተግባር ሰሪሕካ ትፈልጥ ዲኻ? ' ኢሉ መለሰ፤ 'ኣይፋልን፡ ንወደይ እንተ ሞይተ ብሓዊ ኣቃጽለኒ ድሕሪኡ ከም ሓርጭ ፍሕርሕኒ፡ ድሕሪኡ ናብ ባሕሪ ወሲድካ ኣብ ኣየር ፋሕ ኣቢልካዮ፡ ሽዑ ብኣላህ ጎይታ ኩለን ዓለማት ዳግማይ ክመልሰኒ ኣይክእልን'ዩ ኢለዮ'። ሽዑ ኣላህ ከምዚ በሎ: ንምንታይ ከምኡ ጌርካ? ' ኢሉ መለሰ፤ 'ብፍርሒ ንዓኻ'። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ቀጺሎም: ድሕሪኡ ኣላህ ከምዚ በሎም: 'እንሆ መንግስቲ ናይቲ ዝኸበረ መንግስቲ: ሽዑ ብርግጽ ንዓኻትኩም ትመስልዋ: ዋላ ዓሰርተ ዕጽፊ ካብቲ ዘላታ':: ነቢይ ኣስዒቦም: እቲ ኣገልጋሊ ከምዚ በለ፤ 'ንምንታይ ንጉስ ኮይንካ ትጸርፈኒ?' ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: 'እዚ እዩ ኣብ ዝሓለፈ ዘስሕቐኒ ዝነበረ'።
Hadith
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
[ሓሲም ቢን ኣልቃሲም] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ [ዙሃየር ማለት ኢብን ሙዓዊያ] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ ነጊሩና ኣሎ [እስማዒል ቢን ኣቡ ካሊድ] ኢሉ፤ ንዓና [ቃዒስ] ምስ ነገረና፤ ' [ኣቡበከር] ተንሲኡ ንኣላህ ኣመስጊኑ ኣጽሪዩዎ፡ ድሕሪኡ ከምዚ ኢሉ፤ 'ኣቱም ሰባት ብሓቂ ነዛ ጥቕሲ ተንብብዋ ኣለኹም: 'ኣቱም ኣመንቲ: ናይ ነፍሲ ወከፍኩም ተሓተትቲ ኢኹም: ንእሽተይ ሰብ እውን ከይጎድኣኩም እዩ... -ክሳብ መወዳእታ እታ ጥቕሲ-: ካብ ቦታኡ ድማ ኣውጺእኩምዋ: ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም: 'ብሓቂ ሰባት ክፉእ እንተርእዮም: ሽዑ ኣይትቕይርዎ: ሽዑ ይፍራሕ እዩ:: ኣላህ ንኹሎም መቕጻዕቲ ከም ዝዝርግሖም’ ኢሉ መለሰሉ። ይብል፤ 'ኣቡበከር ድማ፤ 'ኣቱም ህዝቢ ካብ ሓሶት ርሓቑ፡ ብሓቂ ሓሶት ካብ እምነት ይርሕቐኩም'።
Hadith
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
[ሓሲም] ምስ ነገረና ከምዚ በለ፤ [ሹዕባ] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ ሓቢሩኒ ኣሎ [ያዚድ ቢን ኹማይር] ኢሉ፤ ሓደ ሰብ ካብ ሂምያር [ሱሌም ቢን ዓሚር]፡ ካብ [ኣውሳ ቢን እስማዒል ቢን ኣውስት ኣል ባጃሊ] ካብ [ኣቡበከር] ዛንታ ዝነገረ ዛንታ ክነግር ሰሚዐ፡ ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ምስ ሞተ ከም ዝሰምዖ፡ ከምዚ ኢሉ፤ ረሱል ረሱል ኣብታ ቀዳመይቲ ዓመት ኣብ ቦታይ ደው ኢሎም ብድሕሪኡ እናበኸዩ ከምዚ በሎም፦ ‘ቅንዕና ምስ ሰናይ ይኸይድ እሞ ክልቲኦም ኣብ ሰማይ እዮም፣ ካብ ሓሶት ድማ ርሓቑ፣ ምኽንያቱ ምስ ሓጢኣት ስለ ዘለዉ ክልቲኦም ድማ ኣብ ሲኦል ስለ ዘለዉ፣ ንኣላህ ድማ ድሕነት ለምኑ፣ ምኽንያቱ ብሓቂ ንሓደ ሰብ ካብ ምድሓን ዝበልጽ ምስ ኣመነ ዝኾነ ነገር ኣይወሃቦን’። ቀጺሉ 'ኣብ ነንሕድሕድኩም ምትእስሳር ኣይትቁረጹ፡ ካብ ነንሕድሕድኩም ኣይትርሓቑ፡ ንሓድሕድኩም ኣይትጻልኡ፡ ንሓድሕድኩም ድማ ኣይትቐንኡ፡ ግን ከኣ ኣሕዋት ዝኾኑ ኣገልገልቲ ኣላህ ኩኑ' ኢሉ።
Hadith
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
[ዓፋን] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ [ኣቡ ዓዋና] ካብ [ዳውድ ቢን ዓብደላ ኣል ኣውዲይ] ካብ [ሑማይድ ቢን ዓብዱራሕማን] ምስ ነገረና፤ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምስ ሞተ [ኣቡበከር] ኣብ ወሰን መዲና ከም ዝነበረ ንሱ -ሑማይድ ቢን ዓብዱራሕማን- ከምዚ ኢሉ፤ ሽዑ መጺኡ ነቲ ገጹ ዝሸፈነ ጨርቂ ከፊቱ ሰዓሞ ከምዚ በለ፤ 'ኣነ ንኣቦይን ኣደይን ከም በጃኻ ክቕበሎ ፍቓደኛ እየ፣ ህይወትካን ሞትካን ክንደይ ጽብቕቲ ክትከውን እያ፣ መሓመድ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሞይቱ፣ ብረብ ወናኒ ካዕባ ድማ'። ድሕሪኡ ነቲ ሓዲስ ጠቒሱ። ይብል፤ 'ድሕሪኡ ኣቡበከርን ዑመርን ከዱ -ናብቶም ብዛዕባ መሪሕነት ኣብ ነንሕድሕዶም ዝካትዑ ዝነበሩ ኣንሳራት - ስለዚ ተራኸቡዎም - ኣንሳራት - ድሕሪኡ ኣቡበከር ተዛሪቡ ንኣንሳር ዝወረደ ነገርን ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ብዛዕባኦም ዝጠቐሶን ዋላ ሓንቲ ነገር ኣይገደፈሎምን ንኹሎም እንተዘይጠቒሶም ድማ፤ 'ብሓቂ ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ከም ዝበሉ ድሮ ትፈልጡ ኢኹም: ደቂ ሰባት ብሓደ ጎልጎል እንተዝሓልፉ ኣንሳር ድማ ብኻልእ ጎልጎል እንተዝሓልፉ ኣነ ብጎልጎል ኣንሳር ምሓለፍኩ።' ከምኡ ውን ድሮ ትፈልጥ ኢኻ ኦ ሰዓድ ረሱል ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ኮፍ ኢልካ -ዋላ ሓንቲ ከይገበርካ- 'ቁረይሽ ነዚ ጉዳይ ሓላፊ እዮም: ስለዚ ግቡእ ህዝቢ ህዝቢ ነቶም ግቡእ ዘለዎም ሰባት -ቁረይሽ- ይስዕቡ: ዘይእዙዛት ህዝቦም ድማ ነቲ ዘይእዘዙ ህዝቦም ይስዕቡ' ከም ዝበሎም። ይብል፤ ሽዑ [ሰዓድ] ኣቡበከር መለሰሉ፤ 'ሓቅኻ ኢኻ ንስኻትኩም መራሕቲ እናኾንኩም ንሕና ኣገልገልቲ ኢና'።
Hadith
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
ንዓና [ዓሊ ቢን ዓያሲ] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ ንዓና [ኣል ኣትታፍ ቢን ካሊድ] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ ካብ ህዝቢ ባሽሮ [ሰብ] ነጊሩኒ ኣሎ፣ ካብ [ታልሃ ቢን ዓብደላ ቢን ዓብዱራሕማን ቢን ኣቡበከር ኣሽ ሽዲቅ] ከምዚ ኢሉ፤ [ኣቦይ] [ኣቡኡ] [ኣቡበከር] ክብል ከም ዝሰምዐ ክጠቅስ ሰሚዐ፤ ንረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኢለ ሓቲተዮ፤ 'ኦ ረሱል ረሱል ተግባራት ኣብ ዝተመስረቱ ነገራት ድዮም ዝምርኮሱ ወይስ ኣብ ሓደስቲ ነገራት?' ንሱ ድማ ‘ኣብ ዝተወሰኑ ጉዳያት ተመርኲስካ ግን’ ኢሉ መለሰ። ኢሉ ሓቲተ፤ 'እሞ እዚ ልምምድ ንእንታይ እዩ ኦ ረሱል ረሱል? ንሱ ድማ፡ 'ነፍሲ ወከፍ ሰብ ምስቲ ዝተፈጥረሉ ዕላማ መሰረት ሰናይ ተግባር ክገብር ቀሊል እዩ' ኢሉ።
Hadith
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
[ኣቡል ያማን] ምስ ነገረና ከምዚ ኢሉ፤ ንዓና [ስዩኣይብ] ካብ [ኣዝ ዙህሪ] ጸብጺቡልና ኣሎ ኢሉ፤ ንዓይ [ካብ ኣንሳር ዝመጸ ክኢላ ስነ-ፍርዲ]፣ [ዑስማን ቢን ዓፋን] ዛንታ ክነግር ከም ዝሰምዐ ሓቢሩኒ ኣሎ፤ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ምስ ሞቱ ዝተሓዘኑ ሓያሎ ብጾት ናይ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ከም ዝነበሩ ዳርጋ ፍርቆም ከም ዝተጨነቑ ዑስማን ይዛረብ፤ 'ኣነ ድማ ሓደ ካብኣቶም ስለ ዝነበርኩ፡ ኣብ ጽላሎት ሓደ ካብቲ መናድቕ ኮፍ ኢለ ከለኹ፡ ዑመር ብቕድመይ ሓሊፉ ሰላም ኢሉኒ፡ እንተኾነ ግን ዝሓልፍ ኮይኑ ስለ ዘይተሰምዓኒ፡ ምስ ኣቡበከር ክሳብ ዝራኸብ ሓሊፉ፡ ድሕሪኡ ከምዚ በሎ፤ 'ዝገርመካ ነገር ኣሎ፡ ብሓቂ ኣብ ቅድሚ ዑስማን ሓሊፈ ሰላም ኢለዮ፡ ንሱ ግን ሰላምታይ ኣይመለሰለይን።' ስለዚ ኣብ ዘመነ ንግስነት ኣቡበከር ዑመርን ኣቡበከርን መጺኦም ክልቲኦም ሰላም በሉኒ ፡ ሽዑ ኣቡበከር ከምዚ ኢሎም ; 'ዑመር ሓውኻ ናባይ መጺኡ ኣብ ቅድሜኻ ሓሊፉ ሰላም ኢሉኒ፡ ንስኻ ግን ኣይመለስካን፡ እሞ እንታይ ምኽንያት ኮይኑካ ከምኡ ክትገብር?' ንሱ ድማ ኣነ መለስኩ፤ 'ኣይገበርክዎን'። ስለዚ ዑመር ከምዚ ኢሉ፤ 'እወ ብኣላህ ጌርካዮ ኢኻ ግን ብሰንኪ ትዕቢትካ እዩ ኦ ባኒ ኡማያ።' ንሱ ድማ ኣነ መለስኩ፤ ኣቡበከር ድማ ‘በላህ ብእኡ ሓሊፍካ ሰላም ከም ዝሃብካኒ ኮይኑ ተሰሚዑኒ ኣይፈልጥን፤ 'ዑስማን ሓቁ እዩ ብሓቂ ካብኡ ገለ ንግዲ ተጸሚድካ ጸኒሕካ' ስለዚ በልክዎ፤ 'እወ' ዑመር ሓተተ፤ 'እንታይ ንግዲ እዩ እዚ?' ሽዑ ዑስማን ከምዚ ኢሉ፤ ኣቡበከር ብዛዕባ ድሕንነት ናይዚ ጉዳይ ቅድሚ ምሕታትና ነቢዩ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩዎ ኢዩ፤ 'ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ሓቲተዮ ኣለኹ' ኢሉ፤ ስለዚ ኣብ ቅድሚኡ ደው ኢለ ‘ብኣቦይን ኣደይን ኣብ ልዕሊኡ ዝያዳ መሰል ኣለካ’ በልክዎ [ኣቡበከር] ከምዚ በለ፤ ኢለ ሓቲተ፤ ኦ ረሱል ረሱል እዚ ከመይ ኢሉ ውሑስ እዩ? ሽዑ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በለ: ‘ሓደ እዋን ንኣኮይ ዘቕረብክዎ ፍርዲ ካባይ ተቐቢሉ ድሕሪኡ ናባይ ዝመለሰለይ ሽዑ እቲ ፍርዲ ንዕኡ ድሕነት ይኸውን’ ኢሉ።
