حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأُتِيَ بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَشَ مِنْهَا نَهْشَةً ثُمَّ قَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ مِمَّ ذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ يُسْمِعُهُمْ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمْ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنْ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لَا يُطِيقُونَ وَلَا يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ النَّاسُ أَلَا تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلَا تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ عَلَيْكُمْ بِآدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ نَهَانِي عَنْ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ إِنَّكَ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ وَقَدْ سَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ كُنْتُ كَذَبْتُ ثَلَاثَ كَذِبَاتٍ فَذَكَرَهُنَّ أَبُو حَيَّانَ فِي الْحَدِيثِ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلَامِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ عِيسَى إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ قَطُّ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَنْبًا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتِمُ الْأَنْبِيَاءِ وَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيَّ مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى أَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لَا حِسَابَ عَلَيْهِمْ مِنْ الْبَابِ الْأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ الْأَبْوَابِ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَحِمْيَرَ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى

Esan digu [Muhammad bin Muqatil] Esan digu ['Abdullah] Esan digu [Abu Hayyan At Taimi]-k [Abu Zur'ah bin 'Amru bin Jarir]-ek [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-k] esan digu Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alahi wa Salam-i, haragi zati bat eman ziotela, beraz, besoa altxatu zuen, eta haragia gustatu zitzaion, hozka egin zuen arte. Ondoren, esan zuen: 'Gizateriaren buruzagia naiz Judizio Egunean, badakizue zergatik? Ala-k gizaki guztiak bilduko ditu lehenengotik azkenera arte soilgune batean, deitzaile batek deituko ditu, begirada batek zeharkatuko ditu eta eguzkia hurbiltzen da, gizakien atsekabeak eta zailtasunak jasan ezin izango duten puntura iritsiko dira. Jendeak elkarri esaten dio: Ez al duzue ikusten zer gertatu zaizuen, ez al duzue ikusten nor ari den zuen alde bitartekari lanetan zure Jaunaren aurrean? Jendeak elkarri esan zion: Zoazte Adamengana. Adamekin elkartu eta esan zioten: Gizateria osoaren aita zara, Alak bere eskuekin sortu zintuen, bere espiritua zugan putz egin zuen eta aingeruei agindu zien eta zure aurrean makurtu ziren, eman iezaguzu bitartekaritza zure Jaunaren aurrean, ez al duzu ikusten gure egoera, ez al duzu ikusten zer gertatu zaigun? Adamek esan zien: Nire Jauna oso haserre dago orain. Inoiz ez da horrela haserre egon eta ez da inoiz horrela izango gero. Zuhaitzaren ondora hurbiltzea debekatzen zidan, baina desobediente izan nintzen. Ai neu, ai neu, ai neu. Zoazte niregana, zoazte Noerengana. Noerengana joan eta esan zuten: Ai Noe, lurreko biztanleen lehen apostolua zara, Alak zerbitzari oso esker oneko deitzen zaitu, eman iezaguzu bitartekaritza zure Jaunaren aurrean, ez al duzu ikusten gure egoera, ez al duzu ikusten zer gertatu zaigun? Nuhek esan zien: Nire Jauna oso haserre dago orain. Inoiz ez da horrela haserre egon eta ez da inoiz horrela izango gero. Nire herriarentzat gaiztakeriaren alde otoitz egiten nuen, Ai ni, ai ni, ai ni, zoaz ni ez den beste norbaitengana, zoaz Ibrahimengana. Ibrahimengana joan eta esan zioten: Ai Ibrahim, Alaren profeta zara eta lurreko jendearen artean bere maitea, eman iezaguzu bitartekaritza zure Jaunaren aurrean, ez al duzu ikusten gure egoera, ez al duzu ikusten zer gertatu zaigun? Ibrahimek esan zien: Nire Jauna benetan haserre dago orain, ez da inoiz horrela haserretu eta ez da inoiz horrela izango gero, behin hiru aldiz gezurra esan nuen -Abu Hayyanek hirurak aipatzen ditu hadith honetan- ai ni, neu, neu, zoaz ni ez den beste norbaitengana, zoaz Musarengana. Moisesekin elkartu ziren eta esan zuten: Ai Musa, Alaren mezularia zara, Alakek bere mezu eta hitzekin mesede egin dizu gizateria osoaren gainetik, eman iezaguzu bitartekaritza zure Jaunaren aurrean, ez al duzu ikusten gure egoera, ez al duzu ikusten zer gertatu zaigun? Musak esan zien: Nire Jauna oso haserre dago orain, ez da inoiz horrela haserretu eta ez da gero horrela izango, behin arima bat hil nuen hiltzeko agindurik eman ez zidaten arren, ai ni, ni, ni, zoaz ni ez den beste batengana, zoaz 'Isarengana. 'Isarengana etorri eta esan zuten: O 'Isa, zu zara Alaren mezularia, bere hitzak Maryam-i helarazi zizkion, Harengandik datorren espiritu bat, gizakiei hitz egin zenien sehaskan zeundela, eman iezaguzu bitartekaritza zure Jaunaren aurrean, ez al duzu ikusten gure egoera, ez al duzu ikusten zer gertatu zaigun? Jesusek esan zien: Nire Jauna oso haserre dago orain, ez da inoiz horrela haserretu eta ez da gero horrela izango, baina ez du bere bekatua aipatzen, ai ni, ni, ni, zoaz ni ez den beste batengana, zoaz Mahomarengana. Mahomarengana etorri eta esan zuten: O Mahoma, zu zara Alaren Mezularia, Profeten Zigilua, zure iraganeko bekatuak barkatuak izan dira, eman iezaguzu bitartekaritza zure Jaunaren aurrean, ez al duzu ikusten gure egoera. Gero, 'arsh-aren behealdera iritsi arte joan nintzen, nire Rabb-en aurrean ahuspeztu nintzen, eta orduan Ala-k niretzat laudorioak eta lausenguak ematen hasi zen, nire aurretik inori inoiz adierazi ez zitzaizkidanak, eta gero esan zuen: O Muhammad, altxa burua, eskatu eman diezazuten, bitartekari egin eta bitartekari gisa aritzeko baimena izango duzu. Beraz, burua altxatu nuen, eta esan nuen: O Rabb, nire ummah, O Rabb, nire ummah, O Rabb, nire ummah. Esan zuen: O Muhammad, sartu zure ummah-tik kanpo geratzen direnak zeruko ate eskuinekoetatik, eta ate horietatik aparteko gizaki guztien aliatuak dira'. Ondoren, esan zuen: 'Nire arima Zeinen Eskuetan dagoen Haren izenean, zeruko bi ateen arteko distantzia Meka eta Himyar arteko distantzia edo Meka eta Basrah arteko distantzia bezalakoa da'.