इमाम बुखारी : 4343

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأُتِيَ بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَشَ مِنْهَا نَهْشَةً ثُمَّ قَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ مِمَّ ذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ يُسْمِعُهُمْ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمْ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنْ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لَا يُطِيقُونَ وَلَا يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ النَّاسُ أَلَا تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلَا تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ عَلَيْكُمْ بِآدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ نَهَانِي عَنْ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ إِنَّكَ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ وَقَدْ سَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ كُنْتُ كَذَبْتُ ثَلَاثَ كَذِبَاتٍ فَذَكَرَهُنَّ أَبُو حَيَّانَ فِي الْحَدِيثِ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلَامِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ عِيسَى إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ قَطُّ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَنْبًا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتِمُ الْأَنْبِيَاءِ وَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيَّ مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى أَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لَا حِسَابَ عَلَيْهِمْ مِنْ الْبَابِ الْأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ الْأَبْوَابِ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَحِمْيَرَ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى

हे आम्हाला [मुहम्मद बिन मुक़ातिल] यांनी सांगितले. हे आम्हाला [अब्दुल्लाह] यांनी सांगितले. आम्हाला [अबू हय्यान अल-ताइमी] यांनी [अबू जुरा'ह बिन 'अमर बिन जारिर] यांच्याकडून आणि त्यांनी [अबू हुरैरा, अल्लाह त्यांच्यावर खुशाल असो] यांच्याकडून सांगितले की, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना मासाचा एक तुकडा देण्यात आला, त्यांनी आपला हात वर केला, आणि त्यांना तो मास इतका आवडला की त्यांनी त्याचा चावा घेतला. त्यानंतर त्यांनी सांगितले: "पुनरुत्थानाच्या दिवशी मी मानवजातीचा नेता असेन; तुम्हाला माहीत आहे का का? अल्लाह सर्व मानवजातीला, पहिल्यापासून शेवटपर्यंत, एकाच मोकळ्या मैदानात एकत्र करील; एक आह्वान करणारा त्यांना आह्वान करेल, त्यांची दृष्टी त्यांच्या आत पार भेदून जाईल, आणि सूर्य जवळ येईल; मानवजातीचे दुःख आणि त्रास अशा मर्यादेपर्यंत पोहोचतील की ते सहन करू शकणार नाहीत. लोक एकमेकांना म्हणतील: 'तुम्हाला दिसत नाही का तुमच्यावर काय आले आहे? तुम्हाला दिसत नाही का कोण तुमच्यासाठी तुमच्या प्रभूंकडे मध्यस्थी करणार आहे?' लोक एकमेकांना म्हणतील: 'जा आणि आदम यांना शोधा.' ते आदम यांना शोधतील आणि म्हणतील: 'आपण सर्व मानवजातीचे पिता आहात; अल्लाहने आपल्याला आपल्या हातांनी निर्माण केले, आपल्यात आपला आत्मा फुंकला, आणि देवदूतांना आज्ञा केली, आणि त्यांनी आपल्यासमोर साष्टांग नमस्कार केला. आपल्या प्रभूंकडे आमच्यासाठी मध्यस्थी करा; तुम्हाला आमची अवस्था दिसत नाही का? तुम्हाला आमच्यावर काय आले आहे ते दिसत नाही का?' आदमाने त्यांना सांगितले: 'माझ्या प्रभूला सध्या खरोखरच राग आला आहे; तो यापूर्वी कधीच इतका रागावलेला नव्हता, आणि पुन्हा कधीच इतका रागावणार नाही. त्याने एकदा मला झाडाजवळ जाण्यास मनाई केली होती, तरीही मी त्याचे आज्ञापालन केले नाही.' अरे, माझ्या दुर्दैवी जीवना! अरे, माझ्या दुर्दैवी जीवना! अरे, माझ्या दुर्दैवी जीवना! माझ्याशिवाय दुसऱ्या कोणाकडे तरी जा; नोआहकडे जा. ते नोआहकडे गेले आणि म्हणाले: 'हे नोआह, तुम्ही पृथ्वीवरील लोकांसाठी पहिले प्रेषित आहात; अल्लाहने तुम्हाला अत्यंत कृतज्ञ सेवक म्हटले आहे. आमच्यासाठी तुमच्या प्रभूंकडे मध्यस्थी करा. तुम्हाला आमची दुर्दशा दिसत नाही का? आम्हाला जे घडले आहे ते तुम्हाला दिसत नाही का?' नूहने त्यांना सांगितले: 'माझ्या प्रभूला या क्षणी खरोखरच राग आला आहे; तो यापूर्वी कधीच इतका रागावलेला नव्हता आणि पुन्हा कधीच इतका रागावणार नाही. एकदा मी माझ्या लोकांवर दुर्दैवासाठी प्रार्थना केली होती. अरे माझ्या आत्म्या, अरे माझ्या आत्म्या, अरे माझ्या आत्म्या, माझ्याशिवाय इतर कोणाकडे तरी जा, अब्राहमकडे जा.' ते इब्राहीम यांच्याकडे गेले आणि म्हणाले: 'हे इब्राहीम, तुम्ही अल्लाहचे पैगंबर आणि पृथ्वीवरील लोकांमध्ये त्याचे प्रिय व्यक्ती आहात; आमच्यासाठी तुमच्या प्रभूंकडे मध्यस्थी करा. तुम्हाला आमची दुर्दशा दिसत नाही का? आम्हाला जे घडले आहे ते तुम्हाला दिसत नाही का?' इब्राहिमने त्यांना सांगितले: 'माझ्या प्रभूला या क्षणी खरोखरच राग आला आहे; तो यापूर्वी कधीही इतका रागावलेला नव्हता आणि पुन्हा कधीही इतका रागावणार नाही. मी एकदा तीन खोटं बोललो होतो—अबू हय्यान यांनी या हदीसमध्ये ती सर्व तीन नमूद केली आहेत—अरे माझ्या नशिबा, अरे माझ्या नशिबा, अरे माझ्या नशिबा, माझ्याशिवाय इतर कोणाकडे तरी जा, मूसाकडे जा. ते मूसा यांच्याकडे गेले आणि म्हणाले: 'अरे मूसा, तुम्ही अल्लाहचे प्रेषित आहात; अल्लाहने तुम्हाला आपल्या संदेशाने आणि आपल्या वचनने संपूर्ण मानवजातीवर सन्मानित केले आहे. आमच्यासाठी आपल्या प्रभूंकडे मध्यस्थी करा; तुम्हाला आमची दुर्दशा दिसत नाही का? आम्हाला जे काही घडले आहे ते तुम्हाला दिसत नाही का?' मूसा यांनी त्यांना सांगितले: 'माझ्या प्रभूला या क्षणी खरोखरच राग आला आहे; तो यापूर्वी कधीच इतका रागावलेला नव्हता आणि पुन्हा कधीच इतका रागावणार नाही. एकदा मी एक प्राण घेतला होता जरी मला तसे करण्याचा आदेश नव्हता. अरे, मी, मी, मी, माझ्याशिवाय दुसऱ्या कोणाकडे तरी जा; येशूकडे जा.' ते येशूंकडे गेले आणि म्हणाले: 'हे येशू, तू देवाचा संदेशवाहक आहेस, मरियमला देण्यात आलेले त्याचे वचन, त्याच्याकडून आलेला एक आत्मा; तू पालण्यात असतानाच लोकांशी बोललास. आमच्यासाठी तुझ्या प्रभूंकडे मध्यस्थी कर. आमची दुर्दशा तुला दिसत नाही का? आमच्यावर काय आले आहे ते तुला दिसत नाही का?' येशूने त्यांना सांगितले: 'माझ्या प्रभूला या क्षणी खरोखरच राग आला आहे; तो यापूर्वी कधीच इतका रागावलेला नव्हता आणि पुन्हा कधीच इतका रागावणार नाही, तरीही तो त्यांच्या पापाचा उल्लेख करत नाही. अरे, माझ्या आत्म्या, माझ्या आत्म्या, माझ्या आत्म्या, माझ्याशिवाय दुसऱ्याकडे जा, मुहम्मदकडे जा.' ते मुहम्मद यांच्याकडे गेले आणि म्हणाले: 'हे मुहम्मद, तुम्ही अल्लाहचे प्रेषित, पैगंबरांचा शिक्का आहात; तुमचे भूतकाळातील आणि भविष्यातील पाप क्षमा झाले आहेत. आमच्यासाठी तुमच्या प्रभूंकडे मध्यस्थी करा; आमची दुर्दशा तुम्हाला दिसत नाही का?' मग मी सिंहासनाखाली पोहोचलो; मी माझ्या प्रभूसमोर साष्टांग नमस्कार केला, आणि अल्लाहने माझ्यासाठी अशी स्तुती आणि महिमा केली जी माझ्यापूर्वी कुणालाही मिळाली नव्हती. मग मला सांगण्यात आले: 'हे मुहम्मद, तुमचे डोके वर करा; मागा, आणि तुम्हाला नक्कीच मिळेल; मध्यस्थी करा, आणि तुम्हाला नक्कीच मध्यस्थी करण्याची परवानगी मिळेल.' मग मी माझा डोळा वर करून म्हटले: 'अरे प्रभू, माझे लोक; अरे प्रभू, माझे लोक; अरे प्रभू, माझे लोक.' त्याने सांगितले: 'हे मुहम्मद, तुमच्या उम्महतील ज्यांना हिशोब करावा लागणार नाही, त्यांना स्वर्गाच्या उजव्या दारातून प्रवेश द्या, आणि ते त्या दारांना वगळता इतर सर्व दारांमधील सर्व मानवजातीचे साथीदार होतील.' त्यानंतर, त्याने सांगितले: 'ज्याच्या हातात माझी आत्मा आहे, त्याच्या शपथाने, स्वर्गाच्या दोन दारांमधील अंतर मक्का आणि हिम्यरमधील अंतराइतके, किंवा मक्का आणि बसरामधील अंतराइतके आहे.'