Imam Bukhari : 4343
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأُتِيَ بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَشَ مِنْهَا نَهْشَةً ثُمَّ قَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ مِمَّ ذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ يُسْمِعُهُمْ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمْ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنْ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لَا يُطِيقُونَ وَلَا يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ النَّاسُ أَلَا تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلَا تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ عَلَيْكُمْ بِآدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ نَهَانِي عَنْ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ إِنَّكَ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ وَقَدْ سَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ كُنْتُ كَذَبْتُ ثَلَاثَ كَذِبَاتٍ فَذَكَرَهُنَّ أَبُو حَيَّانَ فِي الْحَدِيثِ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلَامِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ عِيسَى إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ قَطُّ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَنْبًا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتِمُ الْأَنْبِيَاءِ وَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيَّ مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى أَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لَا حِسَابَ عَلَيْهِمْ مِنْ الْبَابِ الْأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ الْأَبْوَابِ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَحِمْيَرَ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى
Wakatwaambila [Muhammad bin Muqatil] wakatwaambila ['Abdullah] wakatwaambila [Abu Hayyan At Taimi] kuzwa kuli [Abu Zur'ah bin 'Amru bin Jarir] kuzwa kuli [Abu Hurairah radliallahu 'anhu] kuti Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alahi wa Salam wakapegwa chibeela chazilwanyo zyakwe, aboobo wakapa wakaiyanda nyama, kusikila wakailuma. Kuzwa waawo wakati: 'Ndime musololi wabantu mubuzuba bwalubeta, sena ulizyi kaambo? Allah uyoobunganya bantu boonse kuzwa kuli baabo bataanzi kusikila kumamanino mubusena bomwe, sikwiita uyoobaita, meso ayoonjila muli mbabo mpawo zuba lilaswena afwaafwi, kuusa amapenzi aabantu ayoosika aawo mpobatakonzyi kuliyumya. Bantu baamba kuli umwi amweenzinyina kuti: Hena toboni chakachitika kuli nduwe, sena toboni uukukombelezya kuli Rabb wako? Bantu bakati kuli umwi amweenzinyina: Koya kuli Adamu. Bakaswaangana a Adamu mpawo bakati: Nduwe wisi wabantu boonse, Allah wakakulenga amaanza aakwe, wakayoya muuya wakwe muli nduwe mpawo wakalailila bangelo mpawo bakakotamina, kotupa lugwasyo kuli Rabb wako, sena toboni bukkale bwesu, sena toboni chakachitika kulindiswe? Adamu wakati kuli mbabo: Rabb wangu ulinyemede ncobeni lino. Taakwe naakanyema boobo kaindi alimwi kunyina nayoonyema boobo kumbele. Wakali kundikasya kuti ndiswene afwaafwi amusamu pesi ndakali kutaswiilila. Oh mebo lwangu, Oh mebo lwangu, Ohh mebo lwangu. Koya kulindime, koya kuli Nowa. Bakaboola kuli Nowa mpawo bakati: O Nowa, nduwe mwaapostolo wakusaanguna kubantu bakkala anyika, Allah ukwiita kuti mubelesi uulumba loko, kotupa kukombelezya kuli Rabb wako, sena toboni bukkale bwesu, sena toboni chakachitika kulindiswe? Nuh wakati kuli mbabo: Rabb wangu ulinyemede ncobeni lino. Taakwe naakanyema boobo kaindi alimwi kunyina nayoonyema boobo kumbele. Ndakali kupailila bubi kubantu bangu, Oh mebo, Oh mebo, Oh mebo, koya kuli umwi kutali ndime, koya kuli Ibrahim. Bakasika kuli Ibrahim mpawo bakati: O Ibrahim, uli musinsimi wa Allah alimwi muyandwa wakwe akati kabantu baanyika, kotupa kukombelezya kuli Rabb wako, sena toboni bukkale bwesu, sena toboni chakachitika kulindiswe? Ibrahim wakati kuli mbabo: Rabb wangu ulinyemede ncobeni lino, kunyina naakanyemede boobo kaindi alimwi kunyina nayooba boobo kumbele, ndakabeja ziindi zyotatwe -Abu Hayyan waamba zyoonse zyotatwe mu hadith eeyi- oh mebo, mebo lwangu, ndemwini, koya kuli bambi kunze lyandime, koya kuli Musa. Bakaswaangana aMusa mpawo bakati: O Musa, nduwe mutumwa wa Allah, Allah wakakubotezya amilumbe yakwe amajwi aakwe kwiinda bantu boonse, kotupa kukombelezya kuli Rabb wako, sena toboni bukkale bwesu, sena toboni chakachitika kulindiswe? Musa wakati kuli mbabo: Rabb wangu ulinyemede ncobeni lino, kunyina naakanyemede boobo kaindi alimwi kunyina nayooba boobo kumbele, ndakajaya muuya nokuba kuti tiindakalaililwa kuti ndiujaye, oh mebo, mebo, mebo, koya kuli umwi kunze lyangu, koya kuli 'Isa. Bakaboola kuli 'Isa mpawo bakati: O 'Isa, nduwe mutumwa wa Allah, majwi aakwe akatolwa kuli Maryam, muuya uuzwa kuli Nguwe, wakaambuula abantu koli muchibbeeke, kotupa lugwasyo kuli Rabb wako, sena toboni bukkale bwesu, sena toboni chakachitika kulindiswe? Jesu wakati kuli mbabo: Rabb wangu ulinyemede ncobeni lino, kunyina naakanyemede boobo kaindi alimwi kunyina nayooba boobo kumbele, pele taambi cinyonyoono cakwe, oh mebo, mebo, mebo, koya kuli umwi kunze lyangu, koya kuli Muhammad. Bakaboola kuli Muhammad mpawo bakati: O Muhammad, uli Mutumwa wa Allah, Chidinto chaBasinsimi, zinyonyoono zyako zyakainda zyalekelelwa, kotupa lugwasyo kuli Rabb wako, sena toboni bukkale bwesu. Mpawo ndakazwa kusikila ndakasika munsi lya 'arsh, ndakawida ansi kuli Rabb wangu mpawo Allah wakatalika kunditembaula akundilumbaizya eezyo zitanaambidwe kumuntu uuli woonse katanasika kulindime, mpawo wakati: O Muhammad, sumpula mutwe wako, kolomba kuti upegwe, kokombelezya mpawo uyoozumizigwa kukombelezya. Mpawo ndakasumpula mutwe wangu, ndakati: O Rabb, ummah wangu, O Rabb, ummah wangu, O Rabb, ummah wangu. Wakati: O Muhammad, konjila aabo batakwe mulandu kuzwa ku ummah wako kwiinda mumilyango iiluzi yakujulu mpawo mbalongwe babantu boonse kunze lyamilyango eeyo. Kuzwa waawo wakati: 'Kwiinda muli yooyo uuli mumaanza aakwe muuya wangu, musinzo uuli akati kamilyango yobile yakujulu uli mbuli musinzo akati ka Makkah a Himyar naa mbuli musinzo uuli akati ka Makkah a Basrah'.