Imam Bukhari : 4343

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأُتِيَ بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَشَ مِنْهَا نَهْشَةً ثُمَّ قَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ مِمَّ ذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ يُسْمِعُهُمْ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمْ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنْ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لَا يُطِيقُونَ وَلَا يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ النَّاسُ أَلَا تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلَا تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ عَلَيْكُمْ بِآدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ نَهَانِي عَنْ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ إِنَّكَ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ وَقَدْ سَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ كُنْتُ كَذَبْتُ ثَلَاثَ كَذِبَاتٍ فَذَكَرَهُنَّ أَبُو حَيَّانَ فِي الْحَدِيثِ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلَامِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ عِيسَى إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ قَطُّ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَنْبًا نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتِمُ الْأَنْبِيَاءِ وَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيَّ مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى أَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لَا حِسَابَ عَلَيْهِمْ مِنْ الْبَابِ الْأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ الْأَبْوَابِ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَحِمْيَرَ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى

Bize [Muhammed bin Mukatil] Bize [Abdullah] Bize [Abu Haýýan At Taými] [Abu Zur'a bin Amru bin Jarir] [Abu Hureýra razyýallahu anhu]-dan gürrüň berdi: Allahyň Resulyna sallallahu aleýhi we salam bir bölek et berildi, ol goluny galdyrdy we etden dişleýänçä hoşlandy. Soňra ol şeýle diýdi: "Men kyýamat güni ynsanlygyň lideri, näme üçindigini bilýärsiňizmi? Allah ilkinjilerden soňkylara çenli ähli ynsanlary bir ýerde ýygnaýar, bir çagyryjy olary çagyrar, olara bir bakyş aralaşar we Gün ýakynlaşar, ynsanlaryň gynançlary we kynçylyklary olaryň çydap bilmejek derejesine ýeter. Adamlar biri-birine: "Size näme bolandygyny görmeýärsiňizmi, Rebbiňiziň ýanynda siziň üçin kimiň araçylyk edýändigini görmeýärsiňizmi?" diýýärler. Adamlar biri-birine: "Adamyň ýanyna baryň" diýdiler. Olar Adam bilen duşuşyp: "Sen ähli adamzadyň atasysyň, Alla seni öz elleri bilen ýaratdy, ruhuny saňa üfledi we perişdelere buýurdy we olar saňa tagzym etdiler: "Bize Rebbiň bilen şefagat ber, biziň ýagdaýymyzy görmeýärsiňizmi, bize näme bolandygyny görmeýärsiňizmi?" Adam olara: "Rebbim häzir hakykatdanam gaharly. Ol öň hiç haçan şeýle gaharlanmady we mundan soň hem şeýle bolmaz. Ol maňa agajyň ýanyna barmagy gadagan edýärdi, ýöne men itaatsyzdym. Eý özüm, Eý özüm, Eý özüm. Maňa gidiň, Nuhuň ýanyna gidiň. Olar Nuhuň ýanyna gelip: "Eý Nuhuň, sen ýer ýüzüniň ýaşaýjylaryna ilkinji ilçisiň, Alla seni örän minnetdar gul diýip atlandyrýar, bize Rebbiň bilen şefagat ber, biziň ýagdaýymyzy görmeýärsiňizmi, bize näme bolandygyny görmeýärsiňizmi?" diýdiler. Nuhuň olara: "Rebbim häzir hakykatdanam gaharly. Ol öň hiç haçan şeýle gaharlanmady we mundan soň hem şeýle bolmaz. Men kowmuma ýamanlyk dileýärdim: Eý men, Eý men, Eý men, menden başga biriniň ýanyna gidiň, Ybraýymyň ýanyna gidiň." Olar Ybraýymyň ýanyna gelip: Eý Ybraýym, sen Allanyň pygamberi we ýer ýüzündäki adamlaryň arasynda Onuň söýgülisisiň, bize Rebbiňe şepagat ber, biziň ýagdaýymyzy görmeýärsiňmi, bize näme bolandygyny görmeýärsiňmi? Ybraýym olara şeýle diýdi: Rebbim häzir gaty gaharly, öň hiç haçan şeýle gaharlanmady we mundan soň hem şeýle bolmaz, men bir gezek üç gezek ýalan sözledim - Abu Haýýan bu hadysda üçüsini hem agzaýar - eý, men, özüm, menden başgasyna gidiň, Musanyň ýanyna gidiň. Olar Musa bilen duşuşyp: Eý, Musa, sen Allanyň ilçisisiň, Alla seni ähli adamzadyň üstünden öz habarlary we sözleri bilen artykmaç etdi, bize Rebbiňe şepagat ber, biziň ýagdaýymyzy görmeýärsiňmi, bize näme bolandygyny görmeýärsiňmi? Musa olara şeýle diýdi: Rebbim häzir gaty gaharly, öň hiç haçan şeýle gaharlanmady we mundan soň hem şeýle bolmaz, men bir jany öldürdim, emma ony öldürmek tabşyrylmady, eý, men, men, menden başgasyna gidiň, Isanyň ýanyna gidiň. Olar Isa pygamberiň ýanyna gelip: "Eý Isa, sen Allanyň ilçisisiň, Onuň sözleri Merýeme, Ondan gelen ruha ýetirildi, sen heniz beşikdekäň adamlara gürleşdiň, bize Rebbiňe şepagat et, biziň ýagdaýymyzy görmeýärsiňmi, bize näme bolandygyny görmeýärsiňmi?" diýdiler. Isa pygamber olara: "Rebbim häzir hakykatdanam gaharly, ol öň hiç haçan şeýle gaharlanmady we soň hem şeýle bolmaz, ýöne günäsini agzamaýar, eý men, men, men, menden başgasyna git, Muhammediň ýanyna git" diýdiler. Olar Muhammediň ýanyna gelip: "Eý Muhammet, sen Allanyň ilçisisiň, pygamberleriň möhürisiň, öňki günäleriň bagyşlandy, bize Rebbiňe şepagat et, biziň ýagdaýymyzy görmeýärsiňmi?" diýdiler. Soňra men arşyň aşagyna ýetýänçä gitdim, Rebbime sežde etdim, soňra Allatagala meniň üçin menden öň hiç kime ýetirilmedik öwgüler we ýaltaklar bilen başlady, soňra: "Eý Muhammet, başyňy galdyr, saňa berilmegini dile, şepagat et, saňa şepagat etmäge rugsat berler" diýdiler. Şeýdip, men başymy galdyrdym we: "Ýa Rab, ymmatym, ýa Rab, ymmatym, ýa Rab, ymmatym" diýdim. Ol: "Ýa Muhammed, ymmatyňdan saýlanmadyklara jennetiň dogry gapylaryndan giriň we olar şol gapylardan başga ähli ynsanlaryň dostydyrlar" diýdi. Soňra ol: "Janymyň elinde bolan Zata kasam bolsun, jennetiň iki gapysynyň arasyndaky aralyk Mekke bilen Himýaryň arasyndaky aralyk ýa-da Mekke bilen Basranyň arasyndaky aralyk ýalydyr" diýdi.