حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ حُذَيْفَةَ قَدِمَ عَلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَكَانَ يُغَازِي أَهْلَ الشَّامِ فِي فَتْحِ أَرْمِينِيَةَ وَأَذْرَبِيجَانَ مَعَ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَرَأَى حُذَيْفَةُ اخْتِلَافَهُمْ فِي الْقُرْآنِ فَقَالَ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَدْرِكْ هَذِهِ الْأُمَّةَ قَبْلَ أَنْ يَخْتَلِفُوا فِي الْكِتَابِ كَمَا اخْتَلَفَتْ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى فَأَرْسَلَ إِلَى حَفْصَةَ أَنْ أَرْسِلِي إِلَيْنَا بِالصُّحُفِ نَنْسَخُهَا فِي الْمَصَاحِفِ ثُمَّ نَرُدُّهَا إِلَيْكِ فَأَرْسَلَتْ حَفْصَةُ إِلَى عُثْمَانَ بِالصُّحُفِ فَأَرْسَلَ عُثْمَانُ إِلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَسَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنْ انْسَخُوا الصُّحُفَ فِي الْمَصَاحِفِ وَقَالَ لِلرَّهْطِ الْقُرَشِيِّينَ الثَّلَاثَةِ مَا اخْتَلَفْتُمْ أَنْتُمْ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ فَاكْتُبُوهُ بِلِسَانِ قُرَيْشٍ فَإِنَّمَا نَزَلَ بِلِسَانِهِمْ حَتَّى نَسَخُوا الصُّحُفَ فِي الْمَصَاحِفِ بَعَثَ عُثْمَانُ إِلَى كُلِّ أُفُقٍ بِمُصْحَفٍ مِنْ تِلْكَ الْمَصَاحِفِ الَّتِي نَسَخُوا قَالَ الزُّهْرِيُّ وَحَدَّثَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ قَالَ فَقَدْتُ آيَةً مِنْ سُورَةِ الْأَحْزَابِ كُنْتُ أَسْمَعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَؤُهَا { مِنْ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ } فَالْتَمَسْتُهَا فَوَجَدْتُهَا مَعَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ فَأَلْحَقْتُهَا فِي سُورَتِهَا قَالَ الزُّهْرِيُّ فَاخْتَلَفُوا يَوْمَئِذٍ فِي التَّابُوتِ وَالتَّابُوهِ فَقَالَ الْقُرَشِيُّونَ التَّابُوتُ وَقَالَ زَيْدٌ التَّابُوهُ فَرُفِعَ اخْتِلَافُهُمْ إِلَى عُثْمَانَ فَقَالَ اكْتُبُوهُ التَّابُوتُ فَإِنَّهُ نَزَلَ بِلِسَانِ قُرَيْشٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ كَرِهَ لِزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ نَسْخَ الْمَصَاحِفِ وَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ أُعْزَلُ عَنْ نَسْخِ كِتَابَةِ الْمُصْحَفِ وَيَتَوَلَّاهَا رَجُلٌ وَاللَّهِ لَقَدْ أَسْلَمْتُ وَإِنَّهُ لَفِي صُلْبِ رَجُلٍ كَافِرٍ يُرِيدُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ وَلِذَلِكَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ اكْتُمُوا الْمَصَاحِفَ الَّتِي عِنْدَكُمْ وَغُلُّوهَا فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ { وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ } فَالْقُوا اللَّهَ بِالْمَصَاحِفِ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَبَلَغَنِي أَنَّ ذَلِكَ كَرِهَهُ مِنْ مَقَالَةِ ابْنِ مَسْعُودٍ رِجَالٌ مِنْ أَفَاضِلِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ

[Muhammad bin Basyarrek] esan digu [Abdurrahman bin Mahdik] [Ibrahim bin Sa'ad] [Az Zuhritik] [Anasetik] esan digu Hudzaifahk [Uthman bin 'Affan]-i aurre egin ziola Siriako herriaren aurka borrokatzen ari zela Armenia eta Azerbaijan konkistatzeko, Irakeko herriarekin batera. Hudzaifahk Koranari buruzko desberdintasunak ikusi zituen eta Uthmani esan zion: O Amirul mu'minin, esan jendeari Koranean desadostasunak izan aurretik, hala nola juduen eta kristauen arteko desadostasunak. Hafshahi deitu zion: Ekarri iezaguzu Koranaren orrialdeak, mushaf-ean kopiatuko ditugulako, eta ondoren itzuliko dizkizugu. Hafshahk Uthmanengana eraman zuen. Orduan, Uthmanek mezulariak bidali zizkien Zaid bin Thabit, Sa'id bin 'Ash, 'Abdurrahman bin Al Harits bin Hisham eta 'Abdullah bin Zubair-i, orrialdeak hainbat mushaf-etan kopia zitezen. Uthmanek Quraysh-eko hiru taldeei esan zien: Zaid bin Thabitekin duzuen eztabaida, idatzi Quraysh-en hizkuntzan, Korana haien hizkuntzan etorri baitzen, Uthmanek kopiatu zituzten mushaf-etatik herrialdeko hainbat lekutara bidali zituen mushaf-etara transferitu zuten arte. [Az Zuhri] esan zuen: Esan didate [Kharijah bin Zaid bin Thabit]-ek [Zaid bin Thabit]-ek esan zuela: Al Ahzaab-eko Sura-ko bertso bat galdu dut, Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam-engandik entzun nuena, errezitatu zuena: 'Sinesleen artean daude Ala-ri agindutakoa betetzen dutenak; gero batzuk erori ziren. Eta horien artean daude -baita ere- zain daudenak eta ez dutenak -beren promesa- aldatzen'. -Al Ahzaab: 23- Bilatu nuen eta Khuzaimah bin Thabit edo Abu Khuzaimah-ek gordeta aurkitu nuen eta bere gutunean jarri nuen. Az Zuhrik esan zuen: Garai hartan eztabaida bat izan zuten Tabut edo Tabuh artean. Qurayshek Arka esan zuten, eta Zaidek Tabuh esan zuen bitartean, orduan haien gatazka Uthmani aurkeztu zitzaion, eta hark esan zuen: Idatzi Arka, Korana Quraish hizkuntzan errebelatu zelako. Az Zuhrik esan zuen: Ubaidillah bin Abdullah bin Utbahk esan zidan Abdullah bin Mas'udek Zaid bin Thabit gorrotatzen zuela mushaf-ak kopiatzeagatik, eta esan zuen: Musulman guztiok, isolatu egin nintzen -ez sartuta- mushaf-ak kopiatzen eta pertsona bakar batek kudeatu ninduen -Zaidek-, nahiz eta Ala-ren izenean musulmana izan, bera infidel batetik jaio zen bitartean, hau da, Zaid bin Thabit. Hark -Ibn Mas'udek- ere esan zuen: Irakeko jende guztiok, estali eta ezkutatu dituzuen mushaf-ak, egiaz Ala-k dio: 'Traizionatzen duenak, Piztuerako Egunean traizionatu duenarekin etorriko da', Ala-rekin topo egingo dute mushaf-ekin. Az Zuhrik esan zuen: Profetaren lagun nagusiei ez zitzaizkien gustatu Ibn Mas'uden hitzak. Abu Isak esan zuen hadith hau benetakoa dela, hadithetik bakarrik dakigula.